جەتەكشٸ ورتالىق بانكتەردٸڭ مٶلشەرلەمەنٸ اگرەسسيۆتٸ كٶتەرۋٸ جاعدايىندا ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ كەلەشەگٸنە قاتىستى پٸكٸرتالاستار رەتسەسسييانىڭ باستالۋ مٷمكٸندٸگٸن تەز ارادا تالقىلاۋدان – قازٸرگٸ جاعداي رەتسەسسيياعا جاتا ما دەگەن سۇراققا اۋىستى. وسى جاعدايلاردا شٸلدە ايىندا اقش دوللارى جاھاندىق دەڭگەيدە نىعايۋىن توقتاتقان جوق, سونىمەن قاتار سۇرانىستىڭ تٶمەندەۋ قاۋپٸنە بايلانىستى شيكٸزات تاۋارلارى باعاسىنىڭ تٶمەندەگەنٸ دە بايقالدى. اتالعان فاكتورلاردان باسقا تەڭگەنٸڭ ايىرباس باعامىنىڭ ديناميكاسىنا جەنە ەلدٸڭ رەزەرۆتەرٸنە نە ەسەر ەتكەنٸ جايىندا قرۇب تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلييا مولدابەكوۆا تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى ۇلتتىق بانكتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
– شٸلدەدە سىرتقى نارىقتاردىڭ ديناميكاسىن قانداي وقيعالار انىقتادى? ٶتكەن ايدا مۇناي باعاسىن بەلگٸلەۋگە نە ەسەر ەتتٸ?
– قارجى نارىعى ٷشٸن شٸلدە – جاڭا رەكوردتار ايى بولدى. اقش-تاعى ينفلياتسييا 40 جىلدىق ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸشتەردٸ تاعى دا بۇزىپ, ماۋسىمدا ج/ج 9,1% بولدى. سٶيتٸپ, اقش فرج ستاۆكالارىنىڭ بارىنشا تەز ٶسۋ تەۋەكەلٸ ەلەمدٸك رەتسەسسيياعا قاتىستى ينۆەستورلاردىڭ الاڭداۋشىلىعىمەن بٸرگە ۆاليۋتا نارىعىنداعى اقش دوللارىنىڭ ٷستەمدٸگٸن ايدىڭ ورتاسىنا دەيٸن قولداپ باقتى. وسى جاعدايلاردا, ايدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىسىندا ەۋرو العاش رەت ەكٸ ونجىلدىقتا از ۋاقىتقا تەپە-تەڭدٸكتەن تٶمەن مەنگە جەتٸپ, جاپون يەناسىنىڭ باعامى 1998 جىلعى دەڭگەيگە دەيٸن تٶمەندەدٸ. وسىلايشا, دامۋشى نارىقتاردىڭ ۆاليۋتالارى دا قىسىمعا ۇشىرادى.
الايدا, ايدىڭ سوڭىنا قاراي اقش فرج مٶلشەرلەمەنٸ 2,25-2,5%-عا دەيٸن 75 بازيستٸك تارماققا ارتتىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداعان وتىرىسى اقش دوللارىنىڭ ديناميكاسى ٷشٸن بەتبۇرىس كەزەڭٸنٸڭ بٸرٸ بولدى. دج. پاۋەللدىڭ سٶيلەگەن سٶزٸندەگٸ ريتوريكانى جاھاندىق ينۆەستورلار سالىستىرمالى تٷردە «جەڭٸل» قابىلدادى. بۇل ٶز كەزەگٸندە تەۋەكەل سەنتيمەنتٸن قولداپ, تەۋەكەلدٸ اكتيۆتەردٸڭ كٶبەيۋٸنە جول بەردٸ دە, اقش دوللارىنىڭ ٶسۋٸن تەجەدٸ. سونىڭ سالدارىنان دامۋشى نارىقتارداعى ۆاليۋتالاردىڭ يندەكسٸ بٸر ايدا 2,4%-عا تٶمەندەدٸ. شٸلدەنٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا, اكتسييالار نارىعى وڭ ديناميكانى كٶرسەتتٸ, MSCI جاھاندىق يندەكسٸ 2020 جىلعى قاراشادان باستاپ 7,9%-عا ايتارلىقتاي ٶستٸ. بۇل – ەڭ جوعارعى كٶرسەتكٸش.
ەوب وتىرىسى – شٸلدە ايىنىڭ تاعى بٸر ەلەۋلٸ وقيعاسى بولدى. وندا مٶلشەرلەمەنٸ 50 بازيستٸك تارماققا ارتتىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى. وسىلايشا رەتتەۋشٸ 2014 جىلدان بەرٸ جالعاسىپ كەلە جاتقان تەرٸس ستاۆكالار دەۋٸرٸن اياقتادى. دەگەنمەن, تەرٸس مٶلشەرلەمەدەن باس تارتۋ ايماقتاعى ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ ەلەۋلٸ تەۋەكەلدەرٸمەن قيىنداي تٷستٸ. ەۋروايماق ەكونوميكاسىنىڭ 2-توقسانداعى وڭ ٶسۋٸنە قاراماستان (+0,7% توق/توق), ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸك كٶرسەتكٸشتەرٸ ەو ەكونوميكاسىنىڭ پەرسپەكتيۆاسى ناشارلاعانىن بٸلدٸرٸپ, جيناقتالعان PMI 49,9-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. اقش-تا ەكونوميكانىڭ (-)0,9% توق/توق تەرٸس ٶسۋٸ تۋرالى دەرەكتەردٸڭ ەكٸ توقسان قاتارىنان شىعۋى قازٸرگٸ جاعدايدىڭ رەتسەسسيياعا جاتاتىنى نە جاتپايتىنى تۋرالى بەلسەندٸ پٸكٸرتالاستاردىڭ ٶرشۋٸنە سەبەپ بولدى. قحر-دا ٶنەركەسٸپ سەكتورىنداعى ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸك كٶرسەتكٸشٸ 49 تارماققا دەيٸن تٶمەندەپ, بۇل دا ٶسۋدەن تٶمەندەۋگە كٶشكەنٸن دەلەلدەي تٷسەدٸ.
شٸلدەدە ەلەمدٸك ەكونوميكاعا قاتىستى الاڭداۋشىلىقتىڭ كٷشەيۋٸ – شيكٸزات نارىعىنا, ونىڭ ٸشٸندە مۇنايعا تەرٸس ەسەر ەتتٸ. مۇناي باعاسىن بەلگٸلەۋ رف مەن ۋكراينا اراسىنداعى گەوساياسي قاقتىعىستان تۋىنداعان ٶسٸمنٸڭ كٶپ بٶلٸگٸن جوعالتا وتىرىپ, بٸر ايدا 4,2%-عا تٶمەندەدٸ. مۇناي باعاسى سەۋٸردەن باستاپ العاش رەت جەكەلەگەن كٷندەرٸ باررەلٸنە 100 اقش دوللارىنان تٶمەن بولدى.
تامىزدىڭ باسىندا قارا التىننىڭ باعاسى وتىنعا دەگەن سۇرانىستىڭ پەرسپەكتيۆاسىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىق اياسىندا 95 اقش دوللارىنان تٶمەن تٷستٸ. وپەك اليانسى 3 تامىزدا ٶتكەن وتىرىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, ٶندٸرٸستٸ كٷنٸنە نەبەرٸ 100 مىڭ باررەلگە ارتتىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. دەلەگاتتار اقش-تاعى ەلەۋەتتٸ رەتسەسسييا مەن قحر-داعى كارانتين شەكتەۋلەرٸنە قاتىستى الاڭداۋشىلىق بٸلدٸردٸ.
– شٸلدەدە تەڭگەنٸڭ ەلسٸرەۋٸ نەگە بايلانىستى بولدى?
– ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, تەڭگەنٸڭ ايىرباستاۋ باعامى 477,07-گە دەيٸن 1,5%-عا قالىپتى تٷردە ەلسٸرەدٸ. مۇنداي ديناميكاعا سىرتقى فاكتورلار مەن ٸشكٸ فاكتورلار دا ىقپال ەتتٸ.
ەكٸنشٸ اي قاتارىنان مۇنايعا باعا بەلگٸلەۋ تٶمەندەگەنٸن اتاپ ٶتكەن جٶن. بۇدان باسقا, اقش-تا مٶلشەرلەمەلەردٸ اگرەسسيۆتٸ كٶتەرۋ – ۇلتتىق ۆاليۋتاعا, سونداي-اق دامۋشى نارىقتاردىڭ ۆاليۋتالارىنا قىسىم جاساۋىن توقتاتقان جوق.
ٸشكٸ فاكتورلار جاعىنان جالعاسىپ كەلە جاتقان دەمالىستار كەزەڭٸ مەن كومپانييالاردىڭ ديۆيدەند تٶلەۋٸ بٸر اي ٸشٸندە شەتەل ۆاليۋتاسىنا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتتٸ. مەسەلەن, ساۋدا-ساتتىقتىڭ ورتاشا بٸر كٷندٸك كٶلەمٸ ٶتكەن ايداعى 96,4 ملن اقش دوللارىمەن سالىستىرعاندا, شٸلدەدە 118,6 ملن اقش دوللارىنا دەيٸن ۇلعايدى. شٸلدەنٸڭ سوڭىنا قاراي تەڭگە باعامى پوزيتسيياسىن بٸرشاما قالپىنا كەلتٸرٸپ, ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ سالىقتىق تٶلەمدەرٸ ارقاسىندا ەلسٸرەۋ قارقىنىن ازايتتى.
كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ 543,9 ملن اقش دوللارى كٶلەمٸندە ساتۋى, سونداي-اق 599,2 ملن اقش دوللارى مٶلشەرٸندە قرۇق-تان ترانسفەرتتەردٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ۆاليۋتانى ساتۋى ايىرباستاۋ باعامىنا بٸر اي بويى قولداۋ كٶرسەتتٸ. ۇلتتىق بانك ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييالار جٷرگٸزگەن جوق.
– شٸلدەدە التىن-ۆاليۋتا اكتيۆتەرٸنٸڭ جاعدايى قالاي بولدى? جاھاندىق رەتسەسسيياعا قاراماستان, التىننىڭ باعاسى نەگە تٶمەندەپ بارادى?
– الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا, شٸلدەنٸڭ سوڭىندا التىن-ۆاليۋتا اكتيۆتەرٸنٸڭ كٶلەمٸ بٸر ايدا 835 ملن اقش دوللارىنا ارتىپ, 32,8 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى.
شٸلدەدە بٸز ەدب-نىڭ ۇلتتىق بانكتەگٸ كوررەسپوندەنتتٸك شوتتارى كٶلەمٸنٸڭ ۇلعايۋى ەسەبٸنەن اۆر ۆاليۋتالىق بٶلٸگٸ ٶسكەنٸن بايقادىق, بۇل اۆر ٶسۋٸنٸڭ نەگٸزگٸ فاكتورى بولدى. التىن باعاسى بۇل ەسەردٸ ٸشٸنارا رەتتەدٸ – باعالى مەتالل 1814-تەن 1759 دوللار/ۋنتسيياعا دەيٸن 3%-عا تٶمەندەۋٸنە بايلانىستى «التىن» پورتفەلٸ تٶمەندەدٸ. بٸر ايدا التىنعا باعا بەلگٸلەۋ 1687 دوللار/ۋنتسييا مەنٸنە جەتكەنٸن اتاپ ٶتكەن جٶن.
بٸز التىندى گەوساياسي جەنە ماكروەكونوميكالىق تەۋەكەلدەردٸڭ شيەلەنٸسۋٸنەن تۋىنداعان جاھاندىق ينۆەستورلاردىڭ تەۋەكەل-سەنتيمەنتٸ ناشارلاعان كەزدە سۇرانىستى ايتارلىقتاي ٶسە تٷسەتٸن قورعانىس اكتيۆٸ رەتٸندە قابىلداۋعا ٷيرەنٸپ قالعانبىز. الايدا, قازٸرگٸ ۋاقىتتا التىن ەلەمدٸك ينفلياتسييانىڭ ٷدەۋٸ اياسىندا كەيبٸر ورتالىق بانكتەردٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتىن قاتايتۋى سيياقتى بٸرقاتار ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ قىسىمىنا ۇشىرادى.
– سوڭعى ۋاقىتتا باق-تا ۇلتتىق قوردىڭ پايدا بولۋ تاريحىنا, ونى پايدالانۋعا, سونداي-اق ونداعى اكتيۆتەردٸڭ قالاي جەنە قايدا ينۆەستيتسييالاناتىنىنا قاتىستى مەسەلەلەر جيٸ تالقىلانىپ جٷر. قوردى قۇرۋعا نە تٷرتكٸ بولعانىن جەنە ۇلتتىق قوردىڭ قاراجاتى قانداي اكتيۆتەرگە ينۆەستيتسييالاناتىنىن ايتىپ بەرەسٸز بە?
– 2000 جىلى ۇلتتىق قوردى قۇرۋ كەزٸندە نورۆەگييالىق تەجٸريبەنٸڭ نەگٸزگە الىنعانى قۇپييا ەمەس. ۇلتتىق قور سيياقتى نورۆەگييالىق قور دا مۇنايدان تٷسكەن ٷستەمە كٸرٸستەردەن تولىقتىرىلادى, ال قاراجات بٷكٸل ەلەم بويىنشا ينۆەستيتسييالانادى. كٶلەمٸ بٷگٸندە 1 ترلن اقش دوللارىنان اسىپ تٷسەتٸن جەنە بۇرىنعىسىنشا تەك ۇلتتىق قور ٷشٸن عانا ەمەس, بٷكٸل ەلەم بويىنشا كٶپتەگەن دەربەس قورلار ٷشٸن بەلگٸلٸ بٸر ەتالون سانالاتىن نورۆەگييانىڭ مەملەكەتتٸك زەينەتاقى قورى تۋرالى سٶز قوزعاپ وتىرمىز.
ۇلتتىق قوردىڭ ماقساتى – كەلەشەك ۇرپاققا جيناقتاردى قالىپتاستىرۋ ٷشٸن قارجى رەسۋرستارىن جيناقتاۋ, سونداي-اق ەكونوميكانىڭ مۇناي سەكتورىنا جەنە قولايسىز سىرتقى فاكتورلارعا تەۋەلدٸلٸگٸن تٶمەندەتۋ ارقىلى مەملەكەتتٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ. تيٸسٸنشە, ۇلتتىق قوردىڭ فۋنكتسييالارى جيناقتاۋ مەن تۇراقتاندىرۋدان تۇرادى.
تۇراقتاندىرۋ فۋنكتسيياسىن ٸسكە اسىرۋ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ترانسفەرتتەردٸ قامتاماسىز ەتۋدٸ كٶزدەيدٸ. ترانسفەرتتەردٸ تۇراقتى تٷردە اۋدارۋ, ٶز كەزەگٸندە, پورتفەلدەگٸ ٶتٸمدٸلٸكتٸڭ جوعارى دەڭگەيٸن ۇستاپ تۇرۋدى تالاپ ەتەدٸ. سوعان وراي, تۇراقتاندىرۋ پورتفەلٸنٸڭ اكتيۆتەرٸ اقشا نارىعىنىڭ قۇرالدارىنا, كٶبٸنە, اقش-تىڭ قىسقا مەرزٸمدٸ قازىناشىلىق مٸندەتتەمەلەرٸنە ينۆەستيتسييالانادى.
جيناقتاۋ فۋنكتسيياسىن ٸسكە اسىرۋ بولاشاق ۇرپاق ٷشٸن قاراجاتتى ٷنەمدەۋ مەن ساقتاۋدى بٸلدٸرەدٸ. بۇل رەتتە قارجى نارىعىنداعى قۇبىلمالىلىققا بايلانىستى ۇلتتىق قورداعى اكتيۆتەردٸڭ قازٸرگٸ قۇنى ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن. تيٸسٸنشە, جيناق پورتفەلٸنٸڭ ماقساتى – تەۋەكەل دەڭگەيٸ قالىپتى بولعان كەزدە ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا كٸرٸستٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى.
ۇزاق ۋاقىت بويى جيناق پورتفەلٸ اكتيۆتەرٸنٸڭ ستراتەگييالىق اللوكاتسيياسى دامىعان ەلدەر وبليگاتسيياسىنىڭ 80%-نان جەنە دامىعان ەلدەر كومپانييالارى اكتسيياسىنىڭ 20%-نان قۇرالدى, بۇل ەلەمدٸك تەجٸريبە تۇرعىسىنان بارىنشا كونسەرۆاتيۆتٸ سانالادى.
2019 جىلدان باستاپ ۇلتتىق بانك تەۋەكەل دەڭگەيٸ قالىپتى بولعان كەزدە ينۆەستيتسييالاردان ۇزاق مەرزٸمدٸ كٸرٸستٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا باعىتتالعان اكتيۆتەردٸڭ جاڭا تەڭگەرٸمدٸ اللوكاتسيياسىنا كٶشە باستادى. جاڭا اللوكاتسييا اكتسييالار ٷلەسٸن 30%-عا دەيٸن ۇلعايتۋدى, سونداي-اق التىن پورتفەلدەرٸ مەن بالامالى قۇرالداردى 5%-عا دەيٸن قالىپتاستىرۋدى كٶزدەيدٸ. بۇدان باسقا, ينۆەستيتسييالىق دەڭگەيدەگٸ كورپوراتيۆتٸك وبليگاتسييالارعا 10%-عا دەيٸن جەنە دامۋشى ەلدەردٸڭ وبليگاتسييالارىنا 21%-عا دەيٸن ينۆەستيتسييالاۋ ارقىلى وبليگاتسييا پورتفەلٸندەگٸ اكتيۆتەردٸ ەرتاراپتاندىرۋدى ارتتىرۋ جوسپارلانعان.
بۇل جۇمىستار 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن اياقتالىپ قالادى دەپ ويلايمىز. سوڭىندا بٸز ۇلتتىق قوردىڭ ەلەۋەتتٸ ورتاشا جىلدىق كٸرٸستٸلٸگٸنٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا 1%-عا ٶسۋٸن كٷتەمٸز.
– شٸلدەدە ۇلتتىق قورداعى ۆاليۋتالىق اكتيۆتەردٸڭ كٶلەمٸ قالاي ٶزگەردٸ جەنە وعان قانداي فاكتورلار ەسەر ەتتٸ?
– الدىن الا دەرەكتەرگە سەيكەس, شٸلدەنٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا, ۇلتتىق قورداعى ۆاليۋتالىق اكتيۆتەردٸڭ كٶلەمٸ ٶتكەن ايدا 1,2 ملرد اقش دوللارىنا ۇلعايىپ, 53,1 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى.
ٶتكەن ايدا ۇلتتىق قوردان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ترانسفەرت تٷرٸندە 518 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ. ترانسفەرتتەردٸڭ بٸر بٶلٸگٸ ۇلتتىق قوردىڭ تەڭگەدەگٸ شوتىنداعى قالدىقتار, سونداي-اق قورعا تەڭگەلٸك تٷسٸم ەسەبٸنەن بٶلٸندٸ. سونىمەن قاتار, ٸشكٸ ۆاليۋتا نارىعىندا 599,2 ملن اقش دوللارىنا اكتيۆتەر ساتىلدى, بۇل – ٶز بالاماسىندا 288 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايدى. ماۋسىمدا قورعا 582 ملن اقش دوللارى كٶلەمٸندە ۆاليۋتالىق تٷسٸم تٷستٸ.
ۇلتتىق قوردىڭ ينۆەستيتسييالىق كٸرٸسٸ ٶتكەن ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وڭ قالىپتاسىپ, اكتسييالار نارىعىن ٸشٸنارا قالپىنا كەلتٸرۋ ەسەبٸنەن 1 240 ملن اقش دوللارىن قۇرادى. بۇل رەتتە ۇلتتىق قوردىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ كٸرٸستٸلٸگٸ قۇرىلعاننان باستاپ جىلدىق مەندە 3,17% بولدى.
– بۇدان بىلاي فرج مٶلشەرلەمەمەن نە ٸستەمەك? اقش-تا رەتسەسسييا باستالدى ما, نەلٸكتەن كەيبٸرەۋلەر قازٸرگٸ جاعدايدى شرەدينگەر رەتسەسسيياسى دەپ اتايدى?
– شٸلدەدە بٸز اقش فرج وتىرىسىنان كەيٸن ەلەمدٸك ۆاليۋتا نارىعىنداعى اقش دوللارى ديناميكاسىنىڭ سەنٸمدٸ ٶزگەرٸستەرٸن بايقادىق, بۇل اقش رەتتەۋشٸسٸ تاراپىنان بەرٸلگەن بەلگٸلەردٸڭ ماڭىزدىلىعىن تاعى دا دەلەلدەي تٷسەدٸ. شٸلدەدەگٸ وتىرىستا اقش فرج باسشىسى – كوميتەت كەلەسٸ وتىرىستاردا مٶلشەرلەمەنٸڭ ٶسۋ قارقىنىن بەسەڭدەتۋ مٷمكٸندٸگٸن كٶرسەتە وتىرىپ, الداعى قادامدار تۋرالى ناقتى نۇسقاۋسىز, كەلٸپ تٷسكەن دەرەكتەرگە بايلانىستى شەشٸم قابىلدايتىنىن مەلٸمدەدٸ. سونىمەن قاتار, دجەروم پاۋەلل Dot Plot اتالاتىن كوميتەت مٷشەلەرٸنٸڭ نٷكتەلٸك دياگرامماسى ستاۆكالار تراەكتوريياسىنا قاتىستى «ٷزدٸك نۇسقاما» ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سوندىقتان, سوڭعى ماۋسىم ايىنداعى Dot Plot-قا قاراعاندا, قالعان 3 وتىرىس كەزٸندە 2022 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي مٶلشەرلەمەلەر 3,25-3,5%-عا دەيٸن 100 بازيستٸك تارماققا ارتادى دەپ كٷتٸلۋدە.
رەتسەسسيياعا كەلەتٸن بولساق, وسى جٸٶ-نٸڭ 2-توقسانداعى دەرەكتەرٸنٸڭ شىعۋى اقش-تا تەحنيكالىق رەتسەسسييانىڭ باستالعانىن – ەكٸ جەنە ودان دا كٶپ دەيەكتٸ توقساندار بويى ەكونوميكانىڭ تەرٸس ٶسۋٸن بٸلدٸرۋٸ مٷمكٸن. الايدا بۇل تەزيسپەن اقش-تىڭ كٶپتەگەن شەنەۋنٸكتەرٸ, ونىڭ ٸشٸندە اقش پرەزيدەنتٸ, اقش فرج تٶراعاسى جەنە اقش قارجى مينيسترٸ كەلٸسپەيدٸ. سەبەبٸ رەتسەسسييانى رەسمي انىقتاۋ ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸكتٸ تٶمەندەتۋ تۋرالى سۋبەكتيۆتٸ پايىمداۋدى بٸلدٸرەدٸ, ول بٸرنەشە كٶرسەتكٸشتٸڭ (جٸٶ, جۇمىسپەن قامتۋ, ناقتى كٸرٸستەر, ٶنەركەسٸپتٸك ٶندٸرٸس جەنە باسقالارى) ديناميكاسى بويىنشا ايقىن كٶرٸنەدٸ. دەگەنمەن, 1948 جىلدان باستاپ ەكونوميكانىڭ قاتارىنان ەكٸ رەت تەرٸس ٶسۋٸنٸڭ بارلىق 10 جاعدايى دا كەيٸن اقش-تا رەتسەسسييا بولىپ جارييالاندى. نەتيجەسٸندە, بٸر مەزگٸلدە قاراما-قايشى ەكٸ فاكتٸ ورىن السا, شرەدينگەر فەنومەنٸنە ۇقساس پارادوكسالدى جاعداي پايدا بولادى.
وسى جاعدايدا ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ ٶسۋٸ جەنە اقش فرج مٶلشەرلەمەلەرٸنٸڭ ودان ەرٸ كٶتەرٸلۋٸ تۋرالى الاڭداۋشىلىق دامۋشى نارىقتاردىڭ تەۋەكەلدٸ اكتيۆتەرٸ مەن ۆاليۋتالار پەرسپەكتيۆاسىنا قاتىستى وپتيميزمدٸ قالىپتاستىرمايدى, دەمەك, بۇل دا ٶز كەزەگٸندە تەڭگەگە قىسىم كٶرسەتۋٸ مٷمكٸن.
دەرەككٶز: Kapital.kz
