ەلوردادا ش.شاياحمەتوۆ «تٸل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «اقپاراتتىق تەحنولوگييا تەرميندەرٸنٸڭ بٷگٸنٸ: ۇلت تٸلٸ جەنە زامان ساباقتاستىعى» اتتى ونلاين سەمينار ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
سەميناردىڭ ماقساتى – جاھاندانۋ جاعدايىندا قازاقتىڭ عىلىمي تٸلٸن دامىتۋ ٷشٸن اقپاراتتىق تەحنولوگييا تەرميندەرٸنٸڭ ۇلتتىق ٷلگٸسٸن جاساۋ, جەتٸلدٸرۋ, جٷيەلەۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلاۋ جەنە شەت تٸلدٸ تەرميندەردٸ يگەرۋدەگٸ سەتتٸ تەجٸريبەمەن بٶلٸسۋ. جيىندا سٶز سٶيلەگەن الماتى ەنەرگەتيكا جەنە بايلانىس ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ دوتسەنتٸ اقتوتى شايقۇلوۆا ٶز بايانداماسىندا ٷكٸمەت جانىنداعى رەسپۋبليكالىق كوميسسييا بەكٸتكەن تەرميندەردٸڭ كەڭ قولدانىس تاۋىپ جاتقانى دا, بەكٸتٸلگەن قالپىندا ەش قولدانىسقا ەنبەي قالعانى دا بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. قولدانىس تاپپاۋدىڭ سەبەبٸن دوتسەنت بەكٸتٸلگەن تەرميندەردٸ ناسيحاتتاپ, تٷسٸندٸرۋ جۇمىسىنىڭ ٶز دەڭگەيٸندە بولماۋىنان, قازاق تٸلٸنٸڭ ٷندەسٸم زاڭىنا باعىنباعان نە قازاق سٶز تابيعاتىنا بەيٸمدەلمەگەن جاساندى تەرميندەردٸڭ ورىن الۋىنان ەكەنٸن باياندادى.
«2012-2014 جىلدارى پەداگوگيكالىق عىلىمدار اكادەميياسىندا قازاقشا-ورىسشا, ورىسشا-قازاقشا تەرمينولوگييالىق سٶزدٸكتەردٸڭ 30 تومدىق توپتاماسى دايىندالىپ, باسىلدى. 1999-2000 جىلدارى شىققان سٶزدٸكتەردٸڭ ەرقايسىسىندا شامامان 5 مىڭ تەرمين بولسا, بۇل سٶزدٸكتەردە 10-12 مىڭ تەرمين بار. بۇل سٶزدٸكتەردٸ جاساۋعا 450-گە تارتا سالا عالىمى مەن مامانى اتسالىستى. جالپى رەسپۋبليكالىق تەرمينولوگييالىق كوميسسييانىڭ بەكٸتۋگە ۇسىناتىن تەرميندەرٸنٸڭ كەمشٸلٸگٸ دە جوق ەمەس. كەي تەرمينگە جاي حالىقتىڭ تٸلٸ كەلمەيدٸ. ەركٸمنٸڭ قولىندا ارنايى سٶزدٸك بولماعان سوڭ ٸزدەمەيدٸ. تولىق تٷسٸندٸرۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلمەيدٸ. قازاقى تەربيە الىپ, كٶشپەندٸ عۇمىردى كٶرگەن قازاقتار ٷشٸن نە ٷندەستٸك زاڭىنا باعىنباعان, نە قازاق سٶز تابيعاتىنا بەيٸمدەلمەگەن سٶزدٸ دۇرىس ايتۋ قيىن. «حالىقارالىق تەرمين» دەگەن اتپەن قولدانىسقا ەنگٸزٸلگەن اتاۋ سٶزدەردٸڭ جازىلۋى مەن ايتىلۋى ورىس تٸلٸنٸڭ تابيعاتىنا بەيٸمدەلٸپ, قازاق تٸلٸنە ٶزگەرٸسسٸز ەكەلٸنٸپ جاتىر. بەكٸتٸلگەن سٶز حالىقتىڭ تانىمىنا سٸڭٸسكەنگە دەيٸن ەرسٸ سەزٸلەدٸ», - دەيدٸ اقتوتى شايقۇلوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا بٸر عانا «كنوپكا» سٶزٸنە بايلانىستى دا بٸرجاقتى تٷسٸنٸك قالىپتاستىرۋ كەرەك. سول سەكٸلدٸ «بازا داننىح» – دەرەكتەر بازاسى دەپ اۋدارىلعان. نەگە «دەرەكتەر قورى» بولماسقا?! وپەراتسييالىق جٷيەلەر – وپەراتسييالىق جٷيەلەر بولىپ بەكٸتٸلگەن. بٸراق قولدانىستا «وپەراتسيوندىق جٷيە» دەگەن تٸركەستەردٸڭ جيٸ كەزدەسەتٸنٸن بايقاۋعا بولادى. تەرمينكوم بەكٸتكەن «وپەراتسييالىق جٷيە» سٶزٸ دۇرىس. دوتسەنت وسىنداي بٸرنەشە مىسال كەلتٸردٸ.
ال باتىس قازاقستان يننوۆاتسييالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ دوتسەنتٸ ا.ابدۋلمانوۆ ۇلتتىق تٸل نەگٸزٸندە كومپيۋتەر تەرميندەرٸنٸڭ ٷلەس سالماعىنىڭ تٶمەن دەڭگەيدە بولۋىنىڭ بٸر سەبەبٸ قازاق تٸلٸندەگٸ ۇتىمدى جاسالعان تەرميندەردٸڭ (مىسالى, تٸنتۋٸر (مىشكا), ساقتاعىش (فلەشكا), بۋما (پاپكا), پەرنەتاقتا (كلاۆياتۋرا)) ٶزٸن كٷندەلٸكتٸ تٸلٸمٸزدە جيٸ قولدانىلمايتىندىعىنان دەيدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, اقپاراتتىق تەحنولوگييا سالاسىنىڭ تەرمينولوگييالىق ٶرٸسٸ ورىس تٸلٸ مەن قوسا اعىلشىن تٸلٸمەن ەتەنە بايلانىسىپ جاتقاندىقتان, سالالىق تەرمينولوگييانى دامىتۋدىڭ جاڭا, ٶزگەشە تەسٸلدەرٸن ويلاستىرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى ع.شويبەكوۆا اقپاراتتىق تەحنولوگييا تەرميندەرٸن تٸلٸمٸزگە ەنگٸزەردە, تٸلتانۋشى عالىمدار مەن سالا ماماندارىنىڭ پٸكٸرٸمەن ساناسىپ, تۇراقتاپ قالاتىن تەرميندەر قالىپتاستىرۋعا باسىمدىق بەرۋ كەرەكتٸگٸنە توقتالدى.
اتالمىش ٸس-شارانى www.termincom.kz سايتىنىڭ YouTube كانالىنان كٶرۋگە بولادى.
