بيىلعى جىلى تەۋەلسٸز ەل اتانعانىمىزعا شيرەك عاسىر تولادى. شيرەك عاسىر تاريحي ٶلشەممەن العاندا تەڭٸزدٸڭ تامشىسىنداي بولعانىمەن, قازاقستاننىڭ وسى كەزەڭدە جٷرٸپ ٶتكەن جولى عاسىرلارمەن پارا-پار ەكەنٸن جۇرت كٶرٸپ تە, ايتىپ تا جٷر.
بٸزدٸڭ ايتپاعىمىز – تاريح ٷشٸن قاس-قاعىم سەتكە بارابار وسىنداي قىسقا مەرزٸمدە دٷنيە جٷزٸندەگٸ دامىعان ەلۋ ەلدٸڭ قاتارىنان كٶرٸنٸپ, ەندٸگٸ كەزەكتە ەلەمدەگٸ الدىڭعى قاتارلى 30 ەلدٸڭ ساناتىنا ەنۋدٸ كٶزدەپ وتىرعان ەلٸمٸزدٸ بٸر كەزدەرٸ الىنباس قامالداي كٶرٸنەتٸن بيٸكتەرگە زور جٸگەرمەن باستاپ كەلە جاتقان ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ ەل باسقارۋداعى, الىس-جاقىن كٶرشٸ مەملەكەتتەرمەن قارىم-قاتىناستاعى ۇتقىر دا كٶرەگەن ساياساتىنا, قاجەت كەزٸندە قيىننان قيىستىرىپ, سٶز تاۋىپ, جول تاۋىپ كەتەتٸن تاپقىرلىعىنا, كەرەك جەرٸندە الماس قىلىشتاي كەسٸپ تٷسەتٸن ٶتكٸرلٸگٸنە, استارلى ويلارى مەن ورىندى ەزٸل-قالجىڭدارىنا دەن قويۋ.
ەلباسىمىزدىڭ رەسەي سيياقتى ەجەلگٸ كٶرشٸ ەرٸ الپاۋىت مەملەكەتپەن تاتۋ بولۋعا, الىس-بەرٸستٸ كٶبەيتۋگە باسا نازار اۋداراتىنى بەلگٸلٸ. الايدا تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ باسشىسى رەتٸندە قاجەت كەزٸندە پرينتسيپشٸل كٶزقاراس ۇستاناتىنىن اتالعان ەلمەن كەزدەسۋلەر مەن كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزۋ بارىسىندا ٷنەمٸ بايقالىپ وتىرادى. مىسالى, كەزٸندە رەسەي پرەزيدەنتٸ بولعان ب.ن.ەلتسين بٸزدٸڭ ەلباسىمىزعا مىناداي سۇراق قويىپتى: «نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى, ەكونوميكانىڭ قازٸرگٸدەي قيىن كەزٸندە استانانى الماتىدان اقمولاعا كٶشٸرۋ نە ٷشٸن كەرەك بولدى?». سوندا نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى: «سٸزگە, مەسكەۋگە جاقىن بولۋ ٷشٸن» دەپ, استارلى ەزٸلمەن جاۋاپ بەرگەن ەكەن.
تاعى بٸر ەڭگٸمە بارىسىندا ب.ن. ەلتسين اسا ٸرٸ مۇناي قورى بار كاسپيي تەڭٸزٸندەگٸ كەنٸشكە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ: «نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى, وسى كەنٸشتٸ رەسەيگە بەرسەڭٸزشٸ…» دەپتٸ. سوندا بٸزدٸڭ پرەزيدەنت: «وندا بٸزگە ورىنبوردى وبلىسىمەن قوسا بەرە قويىڭىزدار», – دەسە كەرەك. مۇنداي كٷتپەگەن جاۋاپقا شامدانىپ قالعان ب.ن. ەلتسين: «سوندا قالاي, قازاقستاننىڭ رەسەيگە تەرريتورييالىق تالابى بار بولعانى ما?» دەپ تاڭدانعان كەيٸپ تانىتىپتى. نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ: «رەسەيگە تەرريتورييالىق تالابىمىز جوق. جەي, ورىنبوردىڭ بٸر كەزدە قازاقستاننىڭ العاشقى استاناسى بولعانىن ايتقانىم عوي…» دەگەن ۇتىمدى سٶزٸنەن كەيٸن قارقىلداپ كٷلٸپ جٸبەرٸپتٸ.
كاسپيي تەڭٸزٸنٸڭ ماڭايىنداعى شەكارا شەبٸن بٶلٸسۋ كەزٸندە رەسەي پرەزيدەنتٸ ەدٸلدٸككە قۇلاق اسىپ, قازاقستان تاراپىنىڭ ايتقاندارىنا يكەمدەلە باستاعان تۇستا مينيسترلەرٸ بوريس نيكولاەۆيچتٸ وڭاشا ەكەتٸپ, الدىڭعى پٸكٸرٸنەن اينىتا بەرەدٸ ەكەن. مۇنى بايقاپ قالعان نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى بٸردە ب.ن. ەلتسينگە بىلاي دەپتٸ: «بوريس نيكولاەۆيچ, بٸز وسى نەگە ٶز مينيسترلەرٸمٸز بەن كٶمەكشٸلەرٸمٸزدٸڭ ايتقانىنا كٶنە بەرۋٸمٸز كەرەك? ولاردىڭ مٸندەتٸ ۇسىنىس بەرۋ عانا ەمەس پە? اقىرعى شەشٸمدٸ مىنا بٸزدەر – پرەزيدەنتتەر قابىلداۋىمىز كەرەك قوي!..». وسىدان كەيٸن كاسپيي ماڭىنداعى شەكارانى بٶلٸسۋ اناعۇرلىم جەڭٸلدەپ ەرٸ بٸزدٸڭ پايدامىزعا قاراي تەز شەشٸمٸن تاۋىپتى. جەنە بٸر كەلٸسسٶز بارىسىندا ب.ن. ەلتسيننٸڭ: «كاسپيي تەڭٸزٸندەگٸ قۇرمانعازى مۇناي كەنٸشٸن اعا-ٸنٸ بولىپ بٶلٸسەيٸك» دەگەن ەمەۋرٸنٸنە ەلباسى: «70 جىل اعا-ٸنٸ بولىپ بٶلٸستٸك قوي, ەندٸ ەدٸلدٸكپەن بٶلٸسەيٸك», – دەپ تٶتە جاۋاپ قايىرعان ەكەن.
ەلباسى ٶزٸنٸڭ مەمٸلەگەرلٸك قاسيەتٸن «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنا قاتىستى كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا دا كٶرسەتتٸ. قازاقستاندىقتار جالعا بەرۋگە 200 ملن دوللار سۇرادى. رەسەي جاعى مۇنى كٶپسٸنٸپ, عارىش ايلاعىن قازاقستانعا قالدىرعانى ٷشٸن ايلاقتى تەگٸن پايدالانۋدى ۇسىندى. ۇزاققا سوزىلعان كەلٸسسٶزدەردەن كەيٸن ب.ن.ەلتسين 50 ملن دوللار تٶلەۋگە كەلٸسەدٸ. سوندا نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ: «بوريس نيكولاەۆيچ, جالداۋ اقىسىن 100 ملن. دوللار دەڭگەيٸندە بەلگٸلەيٸك, بۇعان قوسا 15 ملن دوللار دوستىعىمىز ٷشٸن بولسىن» دەگەن ورىندى ۋەجٸنە رەسەي پرەزيدەنتٸ كەلٸسٸمٸن بەرگەن ەكەن.
يتاليياعا بارعان بٸر ساپارىنداعى ەل باسشىلارىمەن كەزدەسۋٸندە ايتقان مىنا بٸر پٸكٸرٸ دە پرەزيدەنتتٸڭ استارلى ويىن پاش ەتەدٸ: «ك.ماركس «كاپيتالدى» جەنە «مانيفەستٸ» جازدى. «كاپيتالدى» الىپ قالدىڭىزدار دا, ەلەس بولىپ باستالعان «مانيفەستٸ» بٸزگە جٸبەردٸڭٸزدەر. بٸز سول ەلەستەن ەلٸ قۇتىلا الماي جٷرمٸز» دەپتٸ. شىنىندا دا سولاي عوي. سانادا 70 جىل سايرانداعان «كوممۋنيزم ەلەسٸنەن» قۇتىلۋ وڭاي شارۋا بولىپ تۇرعان جوق.
استارلى ويمەن ەدٸپتەلٸپ, ەڭگٸمەگە قاتىسۋشىلاردىڭ كٶڭٸلٸن بٸر سەرپٸلتٸپ تاستايتىن مۇنداي سەتتەردٸ پرەزيدەنت ٶمٸرٸنەن كٶپتەپ كەزدەستٸرۋگە بولادى. ايتا بەرسەك, پرەزيدەنتتٸڭ تاپقىرلىعى مەن ٶتكٸرلٸگٸنە كۋە بولاتىن مىسالدار جەتكٸلٸكتٸ.
ەلباسىنىڭ مۇحيتتىڭ ار جاعىنداعى الىپ ەل, الپاۋىت مەملەكەت – امەريكا قۇراما شتاتتارىنا ساپارى كەزٸندەگٸ ەڭگٸمەسٸ, دٷنيەجٷزٸنٸڭ № 1 دەرجاۆاسىنىڭ باسشىسى كٸشٸ دج. بۋشپەن, ونىڭ ەكەسٸ, اقش-تىڭ ەكس-پرەزيدەنتٸ ٷلكەن بۋشپەن تەڭ دەرەجەدەگٸ جاراسىمدى ەزٸل-قالجىڭى, قازاقى سٶز ساپتاۋى ادامدى ٶزٸنە ەرٸكسٸز باۋرايدى. مىسالى, اقش-قا رەسمي ساپارى كەزٸندە كەدٸمگٸ قازاقى سالتپەن الدىمەن ٷلكەن بۋشقا سەلەم بەرۋٸ, ال ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىن قۇشاق جايا قارسى الىپ, قۇراق ۇشىپ قوناق ەتۋٸ, كٸشٸ دجوردج بۋشتىڭ ۇيىقتايتىن تٶسەگٸنە جاتقىزۋى, بٸزدٸڭ ەلباسىمىزدى ٶزٸمسٸنە سٶيلەپ, تٸلٸن الماسا, كٸشٸ بۋشتى, ياعني ۇلىن بەلدٸكپەن تارتىپ-تارتىپ الاتىنىن ايتىپ ەزٸلدەۋٸ, ٷلكەن كاتەرمەن اشىق مۇحيتقا سەرۋەنگە الىپ شىعۋى, بٸرگە سەرۋەندەۋ ٷشٸن ٷي-ٸشٸن اقتارىپ جٷرٸپ, نۇرەكەڭنٸڭ اياعىنا شاق كەلەتٸن كروسسوۆكا تاۋىپ بەرۋٸ, نۇرەكەڭنٸڭ «قۇددى قۇدالارىمىزعا كەلگەندەي بولدىق قوي» دەپ قالجىڭداۋى, ۆاشينگتوندا اقش پرەزيدەنتٸمەن كەزدەسۋٸ, امەريكا باسشىسىنىڭ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىن اقجارقىن كٶڭٸلمەن قارسى الۋى – وسىنىڭ بەرٸ ەلباسىمىزدىڭ بويىنداعى قايتالانباس قاسيەتتەردٸڭ كٶرٸنٸسٸ ەمەس پە.
بٷگٸندە ەل, جەر, تەۋەلسٸزدٸك تۋرالى پرەزيدەنت ن.ە. نازارباەۆ ايتقان تەرەڭ تولعاۋلار حالىق اراسىندا قاناتتى سٶزگە اينالىپ, ەلدٸڭ جاسىن دا, جاسامىسىن دا وتانشىلدىققا, ەلٸن, حالقىن سٷيۋگە تەربيەلەيتٸن باعىت بولىپ وتىر. ولاردىڭ بٸر پاراسى مىناداي بولىپ كەلەدٸ:
– بٷگٸنگٸ بٸزدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ قاينار كٶزٸ قازاق حالقىنىڭ سان عاسىرلار بويى كٷرەسٸندە, ازاتتىققا ۇمتىلعان قايسارلىعىندا جاتىر.
– تەۋەلسٸزدٸك تۋىن تٸگۋگە قانشالىقتى قاجىر-قايرات كەرەك بولسا, ونى قۇلاتپاي ساقتاپ قالۋعا سونشالىقتى قاجىر-قايرات كەرەك.
– ٶز مەملەكەتٸمٸز ٷشٸن ماقتانىش سەزٸمٸنە بٶلەنٸپ, بٸرتۇتاس وتباسى سەزٸمٸن سەزٸنۋگە, قازٸر بٷكٸل دٷنيە جٷزٸ بٸلەتٸن رەسپۋبليكا – تۋىن, ەلتاڭباسىن, گيمنٸن ارداقتاپ, قۇرمەتتەۋگە تيٸسپٸز.
– ەل بولۋ ٷشٸن ۇلتتىق رۋح, ۇلتتىق قاسيەت جەنە ۇلتقا دەگەن سەنٸم بولۋى كەرەك.
– ەلدٸك تە, ەرلٸك سيياقتى سىن ساعاتتا تانىلادى. ەل بٸرلٸگٸ – ەڭ اسىل قاسيەت.
– قازاق تاريحىندا بٷگٸنگٸ ۇرپاق ۇيالاتىن ەشنەرسە جوق – ول تۇلپار تۇياعىمەن جازىلعان.
– تاعدىر قازاققا قىرىن قاراماعان: جەر دە بەرگەن, كەن دە بەرگەن, ەل دە بەرگەن, ەر دە بەرگەن.
– ەلٸڭنٸڭ ۇلى بولساڭ, ەلٸڭە جانىڭ اشىسا, ازاماتتىق نامىسىڭ بولسا, قازاقتىڭ ۇلتتىق جالعىز مەملەكەتٸنٸڭ نىعايىپ-كٶركەيۋٸ جولىندا جان تەرٸڭدٸ سىعىپ جٷرٸپ, ەڭبەك ەت. جەردٸڭ دە, ەلدٸڭ دە يەسٸ ٶزٸڭ ەكەنٸڭدٸ ۇمىتپا!
بٸر تاڭعالارلىعى, ەلباسى قالىڭ ەلەۋمەت الدىندا سٶيلەگەن سٶزٸندە ٷنەمٸ حالىقتىڭ دانا سٶزدەرٸن كەلٸستٸرە, قيىننان قيىستىرا وتىرىپ, قاعيدالاردى ورىندى ەرٸ ۇتىمدى قولدانىپ, سٶز مەنەرٸن قۇبىلتا تٷرلەندٸرٸپ, ەرلەندٸرٸپ پايدالانادى. سونىڭ ارقاسىندا ويلاعان ويىن تولىققاندى جەتكٸزٸپ قانا قويماي, ونى تىڭداۋشىسىنىڭ قۇلاعىنا قۇيىپ, ساناسىنا سٸڭٸرٸپ جٸبەرەتٸنٸنە تالاي كۋە بولدىم. تەلٸمدٸ سٶيلەپ, تەجٸريبە كٶرسەتۋ دەگەن وسى شىعار. مەسەلەن: «بەس ساۋساق بٸرٸكپەي, ينە ٸلٸكپەيدٸ» دەپ مەتەلدەۋٸ, بارلىق ويعا العان ٸسكە بٸرٸگٸپ, ۇيىمشىلدىقپەن جۇمىلا كٸرٸسسەك, الىنبايتىن قامال, اسپايتىن اسۋ جوق ەكەندٸگٸن ۇعىندىرىپ تۇر ەمەس پە. نەمەسە «ىرىس الدى – ىنتىماق» دەۋٸ دە اۋىزبٸرشٸلٸك بولسا, قازانىمىزدىڭ ورتايمايتىنىن, نەسٸبەمٸزدٸڭ شاشىلمايتىنىن, ىرىسىمىزدىڭ ارتا تٷسەتٸندٸگٸن مەڭزەيدٸ. ەندٸ بٸردە «بٸر جاعادان باس, بٸر جەڭنەن قول شىعارايىق», دەپ بارشا قازاقستاندىقتاردى بٸرٸگۋگە, بٸرلەسٸپ ەڭبەك ەتۋگە, تىنىشتىققا, بەيبٸتشٸلٸككە شاقىرادى.
ەلباسىمىز اللانىڭ اق جولىن دەرٸپتەپ, ەلدٸ مەيٸرباندىققا شاقىرۋ جولىندا دا كٶپ ەڭبەك سٸڭٸرٸپ, مەشٸتتەردٸڭ بوي كٶتەرۋٸنە ىقپال ەتٸپ كەلەدٸ. وسى ورايدا پرەزيدەنتتٸڭ مەككەگە ساپارىندا بولعان وقيعا ويعا ورالادى. بارشا مۇسىلماننىڭ اللا الدىنداعى بەس پارىزىنىڭ بٸرٸن ٶتەيتٸن جەرٸ – مەككەدە تالايدان بەرٸ بٸر تامشى تامباي, قۋاڭشىلىق بولىپ, ەل جاۋىندى زارىعا كٷتٸپ وتىرعاندا, نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ بارعان سەتٸندە اللانىڭ نۇرى جاڭبىر بولىپ جاۋىپ, تابيعاتتىڭ مۇنداي قۇبىلىسىنا اراب ەلٸ تاڭ قالىپتى.
سونداي-اق, قاسيەتتٸ قاعبادا جٶندەۋ جۇمىستارىنىڭ جٷرگٸزٸلۋٸنە وراي وعان ەشكٸمنٸڭ كٸرۋٸنە رۇحسات بەرٸلمەي وتىرعاندا ساۋد ارابيياسىنىڭ كورولٸ فاتح ەل ساۋد قازاقستان پرەزيدەنتٸنە ەرەكشە قۇرمەت كٶرسەتٸپ, قاعبانىڭ ەسٸگٸن اشىپ بەرٸپ تۇرىپ: «اللادان تٸلەك تٸلەسەڭٸز قازٸر, قازٸر بولماسا كەيٸن تٸلەگٸڭٸزدٸ بەرەدٸ» دەگەن بولاتىن. كەيٸن قاسيەتتٸ قاعبانى ارالاپ شىققان سوڭ «اللادان نە سۇرادىڭىز?» دەگەن ساۋالعا ەلباسىنىڭ «ەلٸمە, حالقىما, قازاعىما بەرەكە-بٸرلٸك, اللانىڭ نۇرى جاۋعاي» دەپ تٸلەدٸم دەگەنٸ مۇقىم قازاق جۇرتشىلىعىنىڭ كٶكەيٸندە ەلٸ جٷر.
2015 جىلى قىتايدىڭ جاپونييادان ازاتتىق الۋىنا 70 جىل تولۋىنا وراي قىتاي جەرٸندەگٸ ۇلى تويعا دٷنيە جٷزٸنٸڭ 20-دان استام مەملەكەتتەرٸنٸڭ بٸرٸنشٸ باسشىلارى باردى. رەسمي كەزدەسۋلەردٸڭ بارلىعىندا مەملەكەت باسشىلارى توبىنىڭ كٶش باسىندا ٷش باسشى – قىتاي ەلٸنٸڭ باسشىسى سي تسزينپين, رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆ.ۆ. پۋتين جەنە بٸزدٸڭ ەلباسىمىز ن.ە. نازارباەۆ جٷردٸ. الىپ قوس دەرجاۆانىڭ كٶرشٸسٸ قازاق ەلٸ پرەزيدەنتٸنٸڭ شوقتىعى بيٸك جوعارى بەدەلٸن وسى جولى تاعى بايقادىق. بۇعان سٷيسٸندٸك. ەرٸ حالقىمىزدى وسىنداي دانا باسشىنىڭ باسقارىپ وتىرعانىنا قۋانىپ, تەۋبە دەدٸك.
قىتاي ەلٸندە جٷرگەندە انا بٸر جىلدارى ەلباسىمىزدىڭ وسى الىپ ەلمەن شەكارا مەسەلەسٸن تالقىلاۋداعى مەمٸلەگەرلٸك شەبەرلٸگٸ, شەتٸن دە نەزٸك وسى پروبلەمانى شەشۋدەگٸ تاپقىرلىعى, ەكٸ تاراپتىڭ دا كٶڭٸلٸنەن شىعاتىن ويلاردى ورتاعا تاستاي وتىرىپ, سول كەزدەگٸ قىتاي باسشىسى تسزيان تسزەمينمەن ەجەلدەن سىرلاس ادامداي تٸزە قوسىپ, «دۋداراي» ەنٸن بٸردە قازاق تٸلٸندە, بٸردە قىتاي تٸلٸندە كەزەك شىرقاسىپ, اقىرى, سوناۋ پاتشالىق رەسەي تۇسىنان, ودان بەرٸدە كەڭەستٸك كەزەڭ كەزٸندە شەشٸمٸن تاپپاعان قازاق-قىتاي شەكاراسى بٸرجولا, تٷبەگەيلٸ شەشٸمٸن تاپقانىن ەسكە تٷسٸردٸم. ەسكە تٷسٸردٸم دە نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ نەبٸر تٷيٸندٸ مەسەلەلەردٸ مايدان قىل سۋىرعانداي ايرىقشا ەپتٸلٸكپەن تارقاتاتىن, دٷنيەجٷزٸندەگٸ مەن دەگەن كٶپتەگەن باسشىلاردىڭ بويىنان تابىلا بەرمەيتٸن وسىنداي قاسيەتٸنە ەرٸ سٷيسٸندٸم, ەرٸ بويىمدى ٶزٸمٸزدٸڭ ەلباسىمىزعا دەگەن ماقتانىش سەزٸمٸ كەرنەدٸ.
پرەزيدەنتتٸڭ ٶمٸرٸن قازاق ەپوستارىندا ايتىلاتىن «شاپقان سايىن ٶرلەگەن» سەيگٷلٸكتەرمەن سالىستىرۋعا بولادى. اۋىزدىعىمەن الىسىپ, بەيگەنٸڭ الدىن بەرمەيتٸن قاس جٷيرٸكتٸڭ ٶز بويىنان تابىلعان اسىل قاسيەتٸن حالقىنا دا دارىتىپ, از جىلداردىڭ ٸشٸندە قازاقستاندى دٷنيەجٷزٸنٸڭ دٷبٸرلٸ بەسەكەسٸندە الدا جٷرگەن ەلۋ ەلدٸڭ قاتارىنا مەجەلٸ 2030-دىڭ ورنىنا مەرزٸمٸنەن ەلدەقايدا بۇرىن قوستى. وسى جەتەر دەپ, توقمەيٸلسٸمەي, 2050 جىلعا دەيٸن قازاقستاننىڭ ەلەمدەگٸ وزىق وتىز ەلدٸڭ قاتارىنان كٶرٸنۋٸ جولىنداعى دٷبٸرلٸ بٸر جارىستى جەنە باستاپ بەردٸ. بويىنداعى مۇقالماس جٸگەردٸ ٶزگەلەرگە دە دارىتا بٸلگەن دارا تۇلعانىڭ بۇل جارقىن باستاماسىنىڭ دا سەتٸمەن ساباقتاساتىنىنا ەش كٷمەن جوق. بۇعان ونىڭ ەل ٸشٸندەگٸ كٷرمەۋٸ قيىن كٷردەلٸ مەسەلەلەردٸ دە, اۋقىمى كەڭ ەلەمدٸك مەسەلەلەردٸ دە شەشۋدٸڭ ٶتٸمدٸ تۇستارىن دەر كەزٸندە تاپ باسىپ ايتىپ, جۇرتتىڭ بەرٸن ەرٸ تەنتٸ ەتەتٸن, ەرٸ بٸر سەرپٸلتٸپ تاستايتىن جارقىن دا العىر مٸنەزٸ كۋە.
پرەزيدەنت وسىلاي دەپ قانا قويماي, ٶزٸنٸڭ دە ٷلگٸ-ٶنەگە كٶرسەتٸپ جٷرگەنٸن جۇرتشىلىق بٸلەتٸن بولار. ەسٸرەسە 2015 جىلى ول كٸسٸ قازاق تٸلٸنٸڭ مەرتەبەسٸن ايرىقشا بيٸكتەتتٸ. اتاپ ايتقاندا جيىرما جەتٸنشٸ قىركٷيەك كٷنٸ ەلباسىمىز ن.ە.نازارباەۆ بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ مٸنبەرٸنەن تۋعان تٸلٸمٸزدە بايانداما جاسادى. نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ بۇۇ-نىڭ مەرتەبەلٸ مٸنبەرٸنەن سٶيلەگەن سٶزٸ سول زامات حالىقارالىق التى تٸلگە اۋدارىلىپ, ونى دٷنيەجٷزٸنەن كەلگەن 193 ەلدٸڭ مەملەكەت باسشىلارى تىڭدادى. قازاقتىڭ قۇنارلى ەرٸ شۇرايلى تٸلٸندە ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ كٷشەيٸپ, دٷنيە مىڭ قۇبىلىپ دٷبٸرلەپ جاتقان تۇستاعى كٷردەلٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋدٸڭ تٷيٸندٸ تەتٸگٸ قۇلاققا قۇيىلىپ ايتىلدى. سونداي-اق, جەر بەتٸندە بەيبٸتشٸلٸكتٸ ساقتاۋ, ححٸ عاسىردا يادروسىز ەلەم تۇجىرىمداماسىن جاساۋ تۋرالى ۇستانىمدار مەن ۇسىنىستار, قازاقستاننىڭ يادرولىق جارىلىستارعا تىيىم سالعان ەل رەتٸندە يادرولىق قارۋدان باس تارتقان مەملەكەت ەكەندٸگٸ پرەزيدەنت تاراپىنان قازاق تٸلٸندە جارييا ەتٸلگەنٸن تولعانباي ايتا المايسىڭ. بۇل قادام, سٶز جوق, ەلباسىمىزدىڭ قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا جاساعان تاماشا تاريحي تارتۋى بولعانىن بارشا قازاقستاندىقتار قۋانا قابىلدادى.
ەلٸمەن ەتەنە پرەزيدەنت بٸر سٶزٸندە بىلاي دەگەن ەدٸ:
«ەگەمەن بولماي, ەل بولماس» دەگەندەي, بٸز ازاتتىق جىلدارىندا شىن مەنٸندە ۇلى جولدان ٶتتٸك. تەۋەلسٸزدٸك كەزەڭٸ – بٸز ٷشٸن عاسىرلار جٷگٸن ارقالاعان عالامات كەزەڭ. كەزٸندە كەرەي مەن جەنٸبەككە ٸلەسٸپ شىققان حالىقتىڭ ۇزىن سانى 200 مىڭ شاماسىندا ەكەن. بٷگٸنگٸ كٷنٸ سول قازاقتىڭ قاتارى جەر جٷزٸندە 15 ميلليوننان اسىپ جىعىلدى. ال ەگەر قازاق ٶتكەن عاسىردىڭ اشارشىلىعىنا ۇشىراماسا, ٶتكەن سوعىستا قىرىلماسا قانشا بولار ەدٸ? قازاقتىڭ ٶز ٸشٸندەگٸ بەرەكە-بٸرلٸگٸ كٷشتٸ بولۋى كەرەك. دانىشپان ابايدىڭ: «بٸرٸڭدٸ, قازاق, بٸرٸڭ دوس, كٶرمەسەڭ ٸستٸڭ بەرٸ بوس» دەگەن ٶسيەتٸن ەردايىم ەستەن شىعارمايىق, ارداقتى اعايىن. الدا قانداي سىن-قاتەرلەر كٷتٸپ تۇرسا دا بٸرلٸگٸمٸزدٸڭ ارقاسىندا بٸزدٸڭ بولاشاعىمىز بٷگٸنگٸدەن دە جارقىن دەپ كەمٸل سەنٸممەن ايتا الامىن», – دەپ ەدٸ. بۇعان بٸزدٸڭ الىپ-قوسارىمىز جوق.
ٶمٸرزاق وزعانباەۆ,
«ارداگەرلەر ۇيىمى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بٸرلەستٸگٸ ورتالىق كەڭەسٸ
تٶراعاسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
.jpeg)