قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترٸ سەرٸك شەپكەنوۆ سەناتورلاردى قر ەلەۋمەتتٸك كودەكسٸن (بۇدان ەرٸ – كودەكس) ەزٸرلەۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىمەن تانىستىردى.
بۇل تۋرالى قر ەڭبەك جەنە حالىىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ حابارلادى.
ٶز سٶزٸنٸڭ باسىندا سەرٸك شەپكەنوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قر ەڭبەكمينٸ ەلەۋمەتتٸك كودەكستٸ ەزٸرلەۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزٸپ جاتقانىن ەسكە سالدى. پارلامەنت مەجٸلٸسٸ مەن سەناتى دەپۋتاتتارىن قوسا العاندا, جٷزدەن استام ساراپشىنىڭ قاتىسۋىمەن جۇمىس توبى قۇرىلدى, 30-دان استام زاڭنامالىق جەنە 150 زاڭعا تەۋەلدٸ اكت زەردەلەندٸ, حالىق پەن قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردەن 500-گە جۋىق ۇسىنىس قارالدى, كودەكستٸڭ تۇجىرىمداماسى ەزٸرلەندٸ.
«قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاندىقتارعا ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ شارالارىنىڭ كەڭ سپەكترٸ بەرٸلەدٸ, ولار 1 كودەكسپەن, 16 زاڭمەن جەنە 100-دەن استام زاڭعا تەۋەلدٸ اكتٸمەن رەتتەلەدٸ. جاڭا كودەكستٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – حالىق ٷشٸن ولاردىڭ تٷسٸنٸگٸن جەڭٸلدەتۋ ٷشٸن وسى سالاداعى قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ بارلىق نورمالارىن بٸر قۇجاتتا شوعىرلاندىرۋ. كودەكستٸ قابىلداۋ نورماتيۆتٸك قۇقىقتىق اكتٸلەردٸ بايانداۋدىڭ بٸرىڭعاي ستيلٸن قامتاماسىز ەتەدٸ, بۇل ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ سالاسىنداعى بٸرقاتار زاڭداردىڭ 90-شى جىلداردىڭ باسىندا قابىلدانۋىنا, سودان بەرٸ نقا-نى ەزٸرلەۋ تەسٸلدەرٸنٸڭ ايتارلىقتاي ٶزگەرگەنٸنە بايلانىستى قاجەت. بۇدان باسقا, كودەكس شەڭبەرٸندە ازاماتتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك قۇقىقتارىن جٷيەلەۋ جٷزەگە اسىرىلادى – بٸر قۇجاتتا ادام ٶمٸرٸنٸڭ بارلىق سالالارىندا تۋىندايتىن بازالىق قۇقىقتار, ونىڭ ٸشٸندە ەڭ تٶمەنگٸ ەلەۋمەتتٸك ستاندارتتار كٶرسەتٸلەتٸن بولادى», – دەدٸ مينيستر.
قر ەڭبەكمينٸنٸڭ باسشىسى باتىس ەۋروپانىڭ كەيبٸر ەلدەرٸندە (انگلييا, يتالييا, بەلگييا جەنە ت.ب.) ەلەۋمەتتٸك كودەكستەر جوق ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ, بۇل مۇقتاج ازاماتتاردى قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيٸنەن كٶرٸنبەيدٸ. بۇل مەملەكەتتەر حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ اكتٸلەرٸن, اتاپ ايتقاندا ەۋروپا كەڭەسٸنٸڭ اكتٸلەرٸن باسشىلىققا الادى.
گەرمانييادا, فرانتسييادا, شۆەتسييادا, اۋسترييادا, ٷندٸستاندا جەنە ت.ب. ەلدەردە ەلەۋمەتتٸك كودەكستەر, سونداي-اق ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ كودەكستەرٸ قابىلداندى, سونىمەن بٸرگە شەت ەلدەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك كودەكستەرٸمەن رەتتەلەتٸن مەسەلەلەر تٸزٸمٸ ٶتە كەڭ بولىپ كەلەدٸ جەنە بٸرىڭعاي ەمەس. مىسالى, فرانتسييادا بۇل قۇجات جۇمىسسىزدىق مەسەلەلەرٸن رەتتەمەيدٸ, ال ٷندٸستاندا – كٶپ بٶلٸگٸ ەۋروپا ەلدەرٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك كودەكستەرٸمەن رەتتەلمەيتٸن ەڭبەك قاتىناستارىنا ارنالعان.
«حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ ەسكەرە وتىرىپ, ەلەۋمەتتٸك كودەكستە مىناداي قاعيداتتاردى بەكٸتۋ ۇسىنىلادى: مۇقتاجدىقتى ەسكەرە وتىرىپ, ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋدٸڭ اتاۋلىلىعى مەن سارالانعان تەسٸلٸ; ەلەۋمەتتٸك تەۋەكەلدەردٸڭ الدىن الۋ جەنە ەسكەرتۋ; ەكونوميكالىق رەسۋرستار مەن ەلەۋمەتتٸك ساياسات مٸندەتتەرٸنٸڭ مٶلشەرلەستٸگٸ; مەملەكەتتٸڭ, جۇمىس بەرۋشٸلەر مەن ازاماتتاردىڭ ورتاق جاۋاپكەرشٸلٸگٸ; ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ ينكليۋزيۆتٸلٸگٸ, ەلەۋمەتتٸك قورعاۋدىڭ قۇپييالىلىعى جەنە حالىقارالىق ستاندارتتارعا سەيكەستٸگٸ», – دەپ حابارلادى سەرٸك شەپكەنوۆ.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, جۇمىس توبى ەكٸ– جالپى جەنە ەرەكشە بٶلٸكتەن تۇراتىن كودەكس جاساۋدى ۇسىنادى.
جالپى بٶلٸكتە مەملەكەت پەن ازامات اراسىنداعى ەلەۋمەتتٸك قاتىناستاردى ولاردىڭ ٶزارا مٸندەتتەمەلەرٸن ناقتى ايقىنداي وتىرىپ, قۇقىقتىق رەتتەۋدٸڭ نەگٸزدەرٸ بەلگٸلەنەدٸ.
ەرەكشە بٶلٸك ەلەۋمەتتٸك تەۋەكەلدەردٸڭ جەكەلەگەن تٷرلەرٸنە ارنالعان, وندا ولارعا دەن قويۋ شارالارى, ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىلاردىڭ ساناتتارى, تٶلەمدەردٸڭ مٶلشەرٸ, ولاردى تاعايىنداۋ شارتتارى مەن مەرزٸمدەرٸ ايقىندالاتىن بولادى. سونداي-اق ەلەۋمەتتٸك قىزمەتكەرلەر مەن ەلەۋمەتتٸك ينستيتۋتتاردىڭ قۇقىقتىق مەرتەبەسٸ رەگلامەنتتەلمەك.
ەلەۋمەتتٸك كودەكستٸڭ تۇجىرىمداماسىندا:
- ەلەۋمەتتٸك قۇقىقتار مەن كەپٸلدٸكتەردٸ قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ شارالاردى كٷشەيتۋ (ازاماتتاردىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ; مۇقتاج وتباسىلاردى ەلەۋمەتتٸك سٷيەمەلدەۋ ينستيتۋتىن دامىتۋ; قۇقىقتار مەن كەپٸلدٸكتەردٸڭ قامتاماسىز ەتٸلۋٸن باقىلاۋ جٶنٸندەگٸ ەلەۋمەتتٸك ينسپەكتورلاردى ەنگٸزۋ; حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقات يندەكسٸن ەنگٸزۋ);
- ازاماتتاردى ەلەۋمەتتٸك قولداۋدى جاڭعىرتۋ (ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋدىڭ حالىقارالىق ەڭ تٶمەنگٸ نورمالارىنان كەم ەمەس دەڭگەيدە ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸ قامتاماسىز ەتۋ; سىرقاتتانۋ كەزٸندە جۇمىس ٸستەيتٸن ازاماتتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك قورعالۋىن ارتتىرۋ; ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەردٸ جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋدى ەنگٸزۋ; دەموگرافييالىق ترەندتەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, زەينەتاقى جٷيەسٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ);
- ەلەۋمەتتٸك ستاندارتتاردى ۇسىنۋدىڭ ينتەگراتسييالانعان مودەلٸن ەنگٸزۋ («تسيفرلىق ەلەۋمەتتٸك كارتانى» ەنگٸزۋ; وتباسىلاردىڭ مۇقتاجدىق جاعدايىنان شىعۋىن ىنتالاندىرۋ; ەلەۋمەتتٸك سالانىڭ باعىتتارى بويىنشا الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋ);
- مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ ترانسفورماتسييالاۋ جەنە رەينجينيرينگتەۋ (ٶتٸنٸش بەرۋدەن پرواكتيۆتٸ قىزمەت كٶرسەتۋگە كٶشۋ; مٷگەدەك ادامداردى سىرتتاي كۋەلاندىرۋ; اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋ پروتسەستەرٸن اۆتوماتتاندىرۋ; «ەلەۋمەتتٸك ەميياندى» كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ەنگٸزۋ);
- ەلەۋمەتتٸك ينستيتۋتتاردى رەفورمالاۋ كٶزدەلەدٸ (زەينەتاقى مەن جەردەماقى تاعايىنداۋ جٶنٸندەگٸ فۋنكتسييالاردى بەرە وتىرىپ, مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ قورى بازاسىندا مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك قور قۇرۋ; ەلەۋمەتتٸك سالانىڭ قارجىلىق اعىنىن شوعىرلاندىرۋ).
«كەلەشەكتە ەلەۋمەتتٸك كودەكستٸ قابىلداۋ: ازاماتتاردىڭ ٶزدەرٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك قۇقىقتارى مەن مٸندەتتەرٸ تۋرالى بٸرىڭعاي بٸلٸم كٶزٸن قۇرۋعا; حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقاتىنىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان مونيتورينگٸن جٷرگٸزۋگە; ەلەۋمەتتٸك قۇقىقتار مەن كەپٸلدٸكتەردٸ قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋعا; مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ ەلەكتروندىق جەنە پرواكتيۆتٸ فورماتتا كٶرسەتۋگە; ازاماتتارىمىزدىڭ ەلەۋمەتتٸك قورعالۋى مەن ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», – دەپ اتاپ ٶتتٸ سەرٸك شەپكەنوۆ.
