قازاقستان ٷكٸمەتٸ سەمەي قالاسىنا ەرەكشە تاريحي ورتالىق مەرتەبەسٸن بەرۋ مەسەلەسٸن پىسىقتايدى. بۇل جايىندا مەجٸلٸس دەپۋتاتتارىنىڭ ساۋالىنا بەرٸلگەن قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ جاۋابىندا ايتىلعان, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«1997 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكٸمشٸلٸك-اۋماقتىق قۇرىلىمىن جەتٸلدٸرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ 1997 جىلعى 23 مامىرداعى № 3528 جارلىعىنا سەيكەس سەمەي وبلىسى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋماعىنا قوسىلعان بولاتىن. سەمەي قالاسىنىڭ اۋماعى 27,8 مىڭ ش.م قۇرايدى (2 كەنتتٸك جەنە 32 اۋىلدىق ەلدٸ مەكەن بار). 2019 جىلعى 1 قاراشادا حالىق سانى 349,9 مىڭ ادام بولدى. شەكارا اۋماعى بۇرىنعىداي ال ورتالىعى سەمەي قالاسىندا بولاتىن جاڭا ەكٸمشٸلٸك-اۋماقتىق بٸرلٸك قۇرۋ جەنە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا مەرتەبەسٸن بەرۋ ەلەۋلٸ بيۋدجەت شىعىندارىنا الىپ كەلەدٸ. ونىڭ ٸشٸندە: قالا ەكٸمٸنٸڭ, قالالىق مەسليحات اپپاراتتارىن, قالا باسقارمالارىن, سونداي-اق ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ اۋماقتىق بٶلٸمشەلەرٸن قۇرۋدى جەنە ۇستاۋدى; قۇرىلاتىن مەملەكەتتٸك ورگانداردى جابدىقتاۋدى (ەكٸمشٸلٸك عيماراتتاردى سالۋ جەنە جالعا الۋ, جيھاز, قىزمەتتٸك كٶلٸك, كومپيۋتەرلٸك, كەڭسە تەحنيكاسىن جەنە باسقالاردى ساتىپ الۋ) كەرەك ەتەدٸ. بۇعان قوسا مەملەكەتتٸك ۇيىمداردىڭ, مەكەمەلەردٸڭ جەنە كەسٸپورىنداردىڭ فيليالدارىن قۇرۋ قاجەت بولادى», - دەپ اتاپ ٶتەدٸ ٷكٸمەت باسشىسى.
ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, قاراجاتتى ەلەۋمەتتٸك جەنە ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا, شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ قولداۋعا, ەلدٸ مەكەندەردٸ اباتتاندىرۋعا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا جۇمساۋ نەعۇرلىم تيٸمدٸ. بۇل قالانىڭ دامۋىنا سەرپٸن بەرەدٸ. مەسەلەن, بٷگٸنگٸ كٷنٸ سەمەي قالاسىنىڭ جەنە ونىڭ ەكٸمشٸلٸك اۋماعىنىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا, حالىقتىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ. سەمەي قالاسىنىڭ بيۋدجەتٸ اعىمداعى جىلى 2018 جىلمەن سالىستىرعاندا 48 پايىز, 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 2,8 ەسە ٶسٸپ, 66,4 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى. قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸنٸڭ ايتارلىقتاي ۇلعايتىلۋى قالانىڭ ەلەۋمەتتٸك سالاسىن, سونداي-اق ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋداعى نەگٸزگٸ مەسەلەلەرٸن شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. جولداردىڭ جاي-كٷيٸن جاقسارتۋعا ٷلكەن كٶڭٸل بٶلٸنگەن. سوڭعى ەكٸ جىلدا 58 شاقىرىم اۆتوموبيل جولىنا جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. قازاقستاننىڭ دامۋ بانكٸمەن بٸرلەسٸپ, «سەمەي قالاسىنىڭ قوعامدىق كٶلٸگٸن جاڭارتۋ» جوباسى بويىنشا 170 جاڭا اۆتوبۋس ساتىپ الىندى. قالانى جەنە ونىڭ بيۋدجەتتٸڭ 4-دەڭگەيٸنە ٶتكەن 6 اۋىلدىق وكرۋگٸن اباتتاندىرۋعا 2019 جىلى شامامەن 1,7 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ. سۋ قۇبىرى جەلٸلەرٸ بار «زاتون» سۋ توعانىن رەكونسترۋكتسييالاۋ اياقتالىپ, تيحوميروۆسكايا تارماعى ماڭايىندا ەرتٸس ٶزەن ارقىلى ٶتەتٸن كەرٸز ديۋكەرٸن, ستەپنوي كەنتٸ سۋ قۇبىرىن جەنە مۇقىر اۋىلىندا سۋ قۇبىرى جەلٸلەرٸن قايتا قۇرۋ جۇمىستارى باستالدى. سەمەي قالاسىندا كٶپفۋنكتسيونالدى مەدەني-سپورت كەشەنٸنٸڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸمەن قالانىڭ سۋمەن جەنە جىلۋمەن جابدىقتاۋ جٷيەلەرٸن, قالانىڭ كٶشەلەرٸن جارىقتاندىرۋدى جاڭعىرتۋ بويىنشا 3 جوباعا كرەديتتٸك شارت جاسالىپ, ٸسكە اسىرىلۋى باستالدى. تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى اياسىندا 2019 جىلى 12 كٶپقاباتتى تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. بۇل 695 وتباسىن باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك تۋدىردى. بۇدان باسقا قر پرەزيدەنتٸ ق.ك. توقاەۆتىڭ شىعىس قازاقستان وبلىسىنا ساپارىنىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا بەرٸلگەن تاپسىرماسىنا سەيكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ 2019 جىلعى 8 قاڭتارداعى № 742 قاۋلىسىمەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ سەمەي قالاسىن ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامىتۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندٸ جوسپارى بەكٸتٸلدٸ. بەس جىلدىق جوسپاردا تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن دامىتۋعا, سۋمەن جەنە جىلۋمەن جابدىقتاۋ جٷيەلەرٸن, اۆتوموبيل جولدارىن, قوعامدىق كٶلٸكتٸ, ەلەۋمەتتٸك وبەكتٸلەردٸ (مەكتەپتەر, بالاباقشالار, اۋرۋحانالار, سپورتتىق مودۋلدەر جەنە ت.ب.) جاڭعىرتۋعا 260,2 ملرد تەڭگە سوماعا 56 ٸس-شارانى ٸسكە اسىرۋ كٶزدەلگەن. سونىمەن قاتار ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا وبلىستىق مەسليحات سەسسيياسىنىڭ 2019 جىلعى 5 قاراشاداعى № 34/385-VI شەشٸمٸ نەگٸزٸندە سەمەي قالاسىنىڭ 2050 جىلعا دەيٸنگٸ دامۋ ستراتەگيياسى بەكٸتٸلدٸ. ستراتەگييا ورتا مەرزٸمدٸ كەزەڭگە جوسپارلاۋدى, قالا اۋماعىن دامىتۋ باعدارلامالارىن, ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامدارىن, كەشەندٸ دامۋ جوسپارلارىن, باس جوسپارىن, سونداي-اق قالا اۋماعىن جيناقى سالۋ جوسپارلارىن قالىپتاستىرۋ ٷشٸن نەگٸز بولىپ تابىلادى.
«بٷگٸنگٸ تاڭدا ٷكٸمەت پەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ قابىلداعان شارالار سەمەيلٸكتەردٸڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن ايتارلىقتاي جاقسارتۋعا جەنە ونىڭ ودان ەرٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋى مەن ٶزٸن-ٶزٸ قامتاماسىز ەتۋٸ ٷشٸن جاعداي جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سونىمەن بٸرگە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس ٷكٸمەت سەمەي قالاسىنا ەرەكشە تاريحي ورتالىق مەرتەبەسٸن بەرۋ مەسەلەسٸن پىسىقتايتىن بولادى. جوعارىدا ايتىلعانداردىڭ نەگٸزٸندە بٷگٸنگٸ كٷنٸ سەمەي قالاسىنا رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا مەرتەبەسٸن بەرۋدٸ مەزگٸلسٸز دەپ سانايمىز», - دەدٸ اسقار مامين.
