ساياساتتانۋشى: سادىر جاپاروۆتىڭ ساپارى قازاقستانمەن ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸكتٸ نىعايتۋعا باعىتتالعان

ساياساتتانۋشى: سادىر جاپاروۆتىڭ ساپارى قازاقستانمەن ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸكتٸ نىعايتۋعا باعىتتالعان

قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ سادىر جاپاروۆتىڭ ساپارى قازاقستانمەن ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸك پەن وداقتاستىقتى نىعايتۋعا باعىتتالعان. قازاقستان ستراتەگييالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سانات كٶشكٸمباەۆ وسىلاي دەيدٸ.

«كٶكتەمنٸڭ باسى قازاقستان استاناسىنىڭ ساياسي كٷنتٸزبەسٸندەگٸ ماڭىزدى وقيعامەن تۇسپا-تۇس كەلدٸ. 2021 جىلعى 2-3 ناۋرىزدا قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ شاقىرۋىمەن قىرعىزستان باسشىسى سادىر جاپاروۆتىڭ قازاقستانعا العاشقى مەملەكەتتٸك ساپارى ٶتۋدە. قازاقستان پرەزيدەنتٸ بٸرٸنشٸ بولىپ سادىر جاپاروۆتى قىرعىزستان باسشىسى لاۋازىمىنا سايلانۋىمەن قۇتتىقتاپ, ەلٸمٸزگە مەملەكەتتٸك ساپارمەن كەلۋگە شاقىردى. قىرعىز پرەزيدەنتٸنٸڭ ورتالىق ازييا ەلدەرٸنٸڭ ٸشٸندە العاشقى ساپارىنىڭ قازاقستاننان باستالۋى بٸشكەك ٷشٸن نۇر-سۇلتانمەن ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸك پەن وداقتاستىق قاتىناستاردى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن بٸلدٸرەدٸ. ساپار اياسىندا نەتيجەلٸ ەكٸجاقتى كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸلدٸ. قازاقستاننىڭ قىرعىزستانمەن جان-جاقتى ىنتىماقتاستىعى بۇعان دەيٸن قول قويىلعان 180 قۇجات, ونىڭ ٸشٸندە 1997 جىلعى مەڭگٸلٸك دوستىق تۋرالى شارت جەنە 2003 جىلعى وداقتاستىق قاتىناستار تۋرالى شارت نەگٸزٸندە دامۋدا» دەپ اتاپ ٶتتٸ سانات كٶشكٸمباەۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان قىرعىزستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن ٶركەندەۋٸنە, باۋىرلاس مەملەكەتپەن سىندارلى ديالوگ پەن كٶپجوسپارلى ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋعا ٶتە مٷددەلٸ. 

شىن مەنٸندە, قىرعىز كٶشباسشىسى اتاپ ٶتكەندەي, بٸزدٸڭ ەلدەرٸمٸزدٸڭ ەكٸجاقتى كٷن تەرتٸبٸندە شەشٸلمەيتٸن مەسەلەلەر جوق.

قازاقستان قىرعىزستاننىڭ (قىتاي جەنە رەسەيمەن قاتار) نەگٸزگٸ ساۋدا-ەكونوميكالىق جەنە ينۆەستيتسييالىق سەرٸكتەستەرٸنٸڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرەدٸ. 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكٸ ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 800 ملن قۇرادى. 

2019 جىلمەن سالىستىرعاندا, كوروناكريزيسكە بايلانىستى (856 ملن) ساۋدا اينالىمىنىڭ بٸرشاما تٶمەندەۋٸ ورىن الدى. 

ەكٸ ەل ساۋدا-ەكونوميكالىق كووپەراتسييانى قالپىنا كەلتٸرٸپ, ۇلعايتقىسى كەلەتٸنٸ انىق.

«قازاقستاننىڭ قىرعىزستانعا ەكسپورتىنىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ مەتالل بۇيىمدارى, تاس كٶمٸر, ٶسٸمدٸك ٶنٸمدەرٸ, تۇرمىستىق تەحنيكا, ۇن, استىق جەنە كونديتەرلٸك ٶنٸمدەر بولىپ تابىلادى. قازاقستان قىرعىز رەسپۋبليكاسىنان نەگٸزٸنەن اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن, توقىما ٶنٸمدەرٸن, كەندٸ, قىزدىرۋ شامدارىن, جەمٸستەر مەن كٶكٶنٸستەردٸ يمپورتتايدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قىرعىز تاراپى قازاقستاندىق ەلەكتر ەنەرگيياسىنىڭ يمپورتى تۋرالى مەسەلەنٸ قاراستىرۋدا. بٸزدٸڭ ەلٸمٸز كٶرشٸ ەلگە 1 ملرد مكۆت-قا دەيٸن ەلەكتر ەنەرگيياسىن ەكسپورتتاۋعا دايىن. ەلٸمٸزدٸڭ ينۆەستيتسييالىق بەلسەندٸلٸگٸ تۋرالى ەسكە سالعان جٶن. قازاقستان 2005 جىلدان باستاپ قىرعىزستانعا جالپى شامامەن 1 ملرد. دوللار ينۆەستيتسييالادى, اتاپ ايتقاندا, تاۋ-كەن جەنە كوممۋنيكاتسييا سالاسىنا ەلەۋلٸ سالىمدار سالىندى» دەيدٸ قازاقستان ستراتەگييالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى.

سانات كٶشكٸمباەۆتىڭ سٶزٸنە سەنسەك, قازاقستان مەن قىرعىزستان ٶڭٸرلٸك جەنە حالىقارالىق كٷن تەرتٸبٸندەگٸ نەگٸزگٸ مەسەلەلەر بويىنشا ورتاق مٷددەلەر مەن ۇقساس ۇستانىمداردى بٸرٸكتٸرەدٸ. 

ەكٸ مەملەكەت تە ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداققا, شىۇ-عا مٷشە, اٶسشك پروتسەسٸنٸڭ جەنە وسى جىلى قىرعىزستاندا روتاتسييا قۇقىعى بويىنشا ٶتۋٸ تيٸس ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸ باسشىلارىنىڭ تۇراقتى كونسۋلتاتيۆتٸك كەزدەسۋلەرٸنٸڭ بەلسەندٸ قاتىسۋشىلارى بولىپ تابىلادى.

سونىمەن قاتار, قازٸرگٸ جاعدايدا قازاقستان مەن قىرعىزستاننىڭ كوروناۆيرۋستىق پاندەمييامەن كٷرەستەگٸ ٶزارا ٸس-قيمىلىن نىعايتۋ اسا ماڭىزدى. 

«ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸن, 2020 جىلدىڭ سەۋٸر ايىندا قازاقستان پرەزيدەنتٸ ق.ك. توقاەۆ ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸنە «مۇقتاج ەلدەردٸڭ ٷكٸمەتتەرٸ جەردەم سۇراعان جاعدايدا» گۋمانيتارلىق كٶمەك كٶرسەتۋگە دايىن ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ. COVID-19 قارسى ٸس-قيمىلداعى گۋمانيتارلىق كٶمەك شەڭبەرٸندە قازاقستان 2020 جىلى قىرعىزستانعا ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 5 مىڭ توننا ۇن, 16 توننا مەديتسينالىق جٷك, ونىڭ ٸشٸندە ٶكپەنٸ جاساندى جەلدەتۋدٸڭ 400 موبيلدٸك اپپاراتتارىنىڭ جيىنتىعى جەنە جالپى قۇنى 389 ملن تەڭگە بولاتىن قازاقستاندا جاسالىنعان 2 ملن مەديتسينالىق ماسكاسىن جٸبەردٸ. قىرعىز كٶشباسشىسى سادىر جاپاروۆتىڭ ەل پرەزيدەنتٸ رەتٸندەگٸ قر-عا العاشقى مەملەكەتتٸك ساپارى - قىرعىزستاننىڭ قازاقستانمەن ٶزارا تيٸمدٸ ىنتىماقتاستىق پەن ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸكتٸ نىعايتۋعا بەيٸلدٸلٸگٸنٸڭ كٶرسەتكٸشٸ. جەمٸستٸ ساپاردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قول جەتكٸزٸلگەن ەكٸجاقتى ۋاعدالاستىقتار باۋىرلاس مەملەكەتتەردٸڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق سالاداعى, ٶڭٸرلٸك قاۋٸپسٸزدٸك پەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ سالاسىنداعى ٶزارا تيٸمدٸ ىنتىماقتاستىعىنا جاڭا سەرپٸن بەرەتٸنٸ سٶزسٸز» دەپ تٷيٸندەدٸ سانات كٶشكٸمباەۆ.

قازاقپارات