فوتو: "سامۇرىق-قازىنا" باسپاسٶز قىزمەتٸنەن
ەل ٸشٸندە تاراعان پٸكٸرگە قاراماستان, ەگەر حولدينگٸشٸلٸك ساتىپ الۋلار, سونداي-اق تج جەنە كوممۋنالدىق قىزمەتتەر اياسىنداعى ساتىپ الۋلار الىنىپ تاستالسا, "سامۇرىق-قازىنا" قورىنداعى بٸر كٶزدەن (اي) ساتىپ الۋ ٷلەسٸ نەبەرٸ 7% قۇرايدى.
بۇل تۋرالى قوردىڭ باسقارما تٶراعاسى نۇرلان جاقىپوۆ ماۋسىم ايىندا "سامۇرىق-قازىنا" بريفينگٸندە 2024 جىلى ساتىپ الۋدىڭ جالپى كٶلەمٸ 3,6 ترلن تەڭگەنٸ قۇراعانىن اتاپ ٶتتٸ.
"بٸر كٶزدەن ساتىپ الۋ 2,2 ترلن تەڭگەنٸ نەمەسە 60% قۇرادى, بۇل كٶرسەتكٸش تٷسٸندٸرۋدٸ تالاپ ەتەدٸ. بۇل ساتىپ الۋلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ بەسەكەلەستٸك مٷمكٸن ەمەس نەمەسە ورىنسىز بولاتىن وبەكتيۆتٸ نەگٸزدەلگەن جاعدايلار ەكەنٸن تٷسٸنۋ ماڭىزدى. 56% — حولدينگٸشٸلٸك ساتىپ الۋلار.
مىسالى, مۇناي-گاز سالاسىندا بارلاۋدان تاسىمالداۋعا جەنە ساقتاۋعا دەيٸنگٸ بارلىق ٶندٸرٸستٸك تسيكل توپ ٸشٸندە جٷزەگە اسىرىلادى. بۇل ٷيلەستٸرۋ, قاۋٸپسٸزدٸك جەنە تەحنولوگييالىق ٷيلەسٸمدٸلٸك مەسەلەلەرٸنە بايلانىستى.
مۇنداي ساتىپ الۋ كٶلەمٸ — شامامەن 1 ترلن تەڭگە. 17% — بۇل ٶڭٸرلەردەگٸ تۇراقتىلىقتى قالپىنا كەلتٸرۋگە باعىتتالعان اپاتتى جەنە تٶتەنشە جاعدايلارعا بايلانىستى ساتىپ الۋلار. ال 15% — تابيعي مونوپولييالاردان ساتىپ الۋ - ەلەكتر ەنەرگيياسى, سۋ, جىلۋ, گاز, وندا بالامالى جەتكٸزۋشٸلەر جوق", - دەپ تٷسٸندٸردٸ جاقىپوۆ.
ەگەر وسى نەگٸزدەلگەن ساناتتار الىنىپ تاستالسا, 2024 جىلى بٸر كٶزدەن ساتىپ الۋ كٶلەمٸ نەبەرٸ 255 ملرد تەڭگەنٸ نەمەسە 60% ەمەس, جالپى ساتىپ الۋ كٶلەمٸنٸڭ 7% قۇرادى, دەپ جالعاستىردى ول.
بۇعان دەيٸن باق-تا قور بارلىق تاۋارلار مەن قىزمەتتەردٸڭ 60% بٸر كٶزدەن ساتىپ الاتىندىعى تۋرالى اقپارات شىققان بولاتىن.
سەنٸمدٸلٸكتٸڭ كەپٸلٸ رەتٸندە قور ٸشٸندەگٸ ساتىپ الۋلار
"سامۇرىق-قازىنا" قورىنىڭ ساتىپ الۋ جٷيەسٸندە بٸر كٶزدەن (اي) ساتىپ الۋ جيٸ سۇراقتار تۋعىزادى. ەسٸرەسە, 2024 جىلى جاسالعان بارلىق كەلٸسٸمشارتتاردىڭ شامامەن 60% - ى دەل وسىلاي جاسالعانى ايتىلعاندا تۋىندايدى.
بۇل ساننىڭ ارتىندا نەگٸزدەلگەن ەدٸس, قاتاڭ ەرەجە جەنە ٶندٸرٸستٸك پروتسەستەردٸڭ لوگيكاسى جاتقانىن تٷسٸنۋ ماڭىزدى.
قور شەڭبەرٸندە بٸر كٶزدەن ساتىپ الۋ - بۇل قور توبىنىڭ ٸشٸندەگٸ كومپانييالار اراسىنداعى ستراتەگييالىق شارتتار. حولدينگٸشٸلٸك ساتىپ الۋلار (ۆحك) دەپ اتالاتىندار بارلىق بٸر كٶزدەن ساتىپ الۋلاردىڭ نەگٸزگٸ ٷلەسٸن قۇرايدى - ولاردىڭ جالپى كٶلەمٸنٸڭ شامامەن 56% قۇرايدى.
بۇل ٸشكٸ ٶندٸرٸستٸك لوگيستيكا: ەنشٸلەس جەنە تەۋەلدٸ كومپانييالار تاۋارلاردى, جۇمىستاردى جەنە قىزمەتتەردٸ توپتىڭ باسقا كومپانييالارىنان ساتىپ الادى.
مىسالى, مۇنايدى قازمۇنايگاز قۇرىلىمىنا كٸرەتٸن كومپانييالار ٶندٸرەدٸ. سودان كەيٸن ونى تاسىمالداۋ كەرەك - مۇنى ماگيسترالدىق مۇناي قۇبىرلارىنىڭ ٸرٸ وپەراتورى قازترانسويل جٷزەگە اسىرادى. بۇدان ەرٸ مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارىنا قايتا ٶڭدەۋ جٷرٸپ جاتىر, مىسالى, اتىراۋ مٶز (قمگ قۇرامىندا) كەلٸپ تٷسەدٸ. سودان كەيٸن ٶنٸمدەر (ديزەل وتىنى, بەنزين جەنە ت.ب.) تەمٸرجول ارقىلى تاسىمالدانادى - بۇل KTZ Cargo (قازاقستانعا تەمٸر جولى - قتج كٸرەدٸ) اينالىسادى. ساقتاۋ جەنە جٶنەلتۋ - ول دا كومپانييالار توبىندا.
كومپانييالار كەستەلەر, تەحنولوگييالار جەنە ستاندارتتار بويىنشا كەلٸسٸلگەن جەنە اقاۋلار مەن قاباتتاسۋلاردى بولدىرماۋعا بولادى. مۇنداعى حولدينگٸشٸلٸك لوگيستيكا قىزمەت كٶرسەتۋدەگٸ سەتسٸزدٸكتەردٸ بولدىرماۋعا, اپاتتاردى تەزٸرەك قالپىنا كەلتٸرۋگە, جٷكتەمە شىڭدارىن الدىن-الا جوسپارلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
حولدينگ ٸشٸندەگٸ ساتىپ الۋ تٸزبەگٸ بەسەكەلەستٸكتٸ تٶمەندەتۋ تۋرالى ەمەس, تۇراقتىلىق, سەنٸمدٸلٸك جەنە ٶندٸرٸستٸك لوگيكا تۋرالى.
"سامۇرىق-قازىنا" بٸر كٶزدەن ساتىپ الۋ تٸزبەسٸن قىسقارتادى
قور بٸر كٶزدەن ساتىپ الۋ ٷشٸن نەگٸزدەردٸ جٷيەلٸ تٷردە قىسقارتادى:
- 2022 جىلدان باستاپ اي ٷشٸن نەگٸزدەر تٸزبەسٸ 47% - عا-34-تەن 18 تارماققا دەيٸن قىسقاردى;
- ۆحك بويىنشا تجق تٸزبەسٸ-ەكٸ ەسەگە قىسقاردى: 208 - دەن 101-گە دەيٸن;
- 2025 جىلعى 14 اقپاننان باستاپ كٷندەلٸكتٸ جەنە اپتالىق قاجەتتٸلٸكتەردٸ ساتىپ الۋ الىنىپ تاستالدى - بۇل اي ٷلەسٸن تٶمەندەتۋدٸڭ تاعى بٸر قادامى.
"سامۇرىق-قازىنا" ٶندٸرٸستٸك قاجەتتٸلٸك پەن اشىقتىقتى ساقتاۋ لوگيكاسىندا ەرەكەت ەتەدٸ. بەسەكەلەستٸك قاجەت جەردە ول قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. ٷزدٸكسٸز جۇمىس جەنە تەحنولوگييالىق ٷيلەسٸمدٸلٸك قاجەت بولعان جاعدايدا-بٸر كٶزدەن ساتىپ الۋعا رۇقسات ەتٸلەدٸ, بٸراق قاتاڭ رەتتەلەتٸن تٸزٸم شەگٸندە.
اي ٷلەسٸن تٶمەندەتۋ بويىنشا جۇمىس مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ, ٶندٸرٸستٸك كومپانييالار ماماندارىنىڭ جەنە ساتىپ الۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ قاتىسۋىمەن جالعاسۋدا.
بۇل 60% - نىڭ كٶپ بٶلٸگٸ قور ٸشٸندەگٸ كومپانييالار اراسىنداعى ساتىپ الۋلار, تابيعي مونوپولييالاردان الىناتىن قىزمەتتەر جەنە تٶتەنشە جاعدايدا جاسالعان كەلٸسٸمشارتتار بولىپ تابىلادى. بۇل قولدانىستاعى ەدٸستەمە. مۇنىڭ بەرٸ زاڭدا كٶزدەلگەن جەنە قاتاڭ تٷردە رەگلامەنت بويىنشا جٷرگٸزٸلەدٸ. ەگەر سٸز وسى وبەكتيۆتٸ جاعدايلاردى الىپ تاستاساڭىز, بەسەكەلەستٸككە جاتپايتىن ساتىپ الۋ فاكتٸسٸ بويىنشا تەك 7% عانا قالادى. جەنە بۇل قازٸردٸڭ ٶزٸندە ناقتى ماسشتاب, بۇل ويدىڭ تٶمەن كٶلەمٸن كٶرسەتەدٸ.
قوردى ساتىپ الۋدا وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداۋ
"سامۇرىق-قازىنا" توبىنىڭ ساتىپ الۋىنداعى باسىم باعىتتاردىڭ بٸرٸ وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸ (وتپ) قولداۋ.
قوردى ساتىپ الۋدىڭ قولدانىستاعى تەرتٸبٸ مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋدى قوسا العاندا, باسقا رەتتەلەتٸن ساتىپ الۋلاردا بالاماسى جوق 16-دان استام بٸرەگەي قولداۋ شارالارىن, ونىڭ ٸشٸندە وتپ-نىڭ سٶزسٸز باسىمدىعىن قامتيدى.
2024 جىلدىڭ نەتيجەلەرٸ بويىنشا وتپ-مەن جۇمىستار مەن قىزمەتتەر شەڭبەرٸندە پايدالانىلاتىن تاۋارلاردى جەتكٸزۋدٸ قوسا العاندا, 1,1 ترلن تەڭگەدەن استام سوماعا شارتتار جاسالدى. وسى سومانىڭ 494 ملرد تەڭگەسٸ ۇزاق مەرزٸمدٸ كەلٸسٸمشارتتاردى قۇرايدى, بۇل 2023 جىلعى كٶرسەتكٸشتەردەن 76% - عا ارتىق. 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەردەن ساتىپ الۋ كٶلەمٸ 7 ەسەگە ٶستٸ.
جاڭا ٶندٸرٸستەردٸ قۇرۋ باعدارلاماسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. قازاقستان اۋماعىندا ٶندٸرٸستٸ اشۋدى جوسپارلاپ وتىرعان شەتەلدٸك ينۆەستورلار 20 جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە ۇزاق مەرزٸمدٸ وفتەيك-كەلٸسٸمشارت الا الادى.
وسىلايشا, قور ينۆەستورلار ٷشٸن قولايلى جاعداي جاسايدى, سونىمەن بٸرگە ەلدٸڭ يمپورتقا تەۋەلدٸلٸگٸن تٶمەندەتەدٸ.
استاناداعى ەكٸ ٸرٸ زاۋىتتىڭ جۇمىسى: فرانتسۋز Alstom - "ەلەكتروۆوز قۇراستىرۋ زاۋىتى" جەنە "لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتى" يەسٸ امەريكاندىق wabtec. شەتەلدٸك كومپانييالار قوردىڭ پورتفەلدٸك كومپانيياسى – قازاقستان تەمٸر جولىمەن ۇزاق مەرزٸمدٸ كەلٸسٸمشارتتار جاساي الدى, بۇل ولارعا كەپٸلدٸك بەرٸلگەن ٶتكٸزۋ كٶلەمٸن بەرەدٸ.
ايتا كەتەيٸك, Alstom جەنە Wabtec قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى شەتەلدٸك ينۆەستورلار كەڭەسٸنٸڭ 37-شٸ پلەنارلىق وتىرىسىنا قاتىستى.
وسى ٸس-شارادا سيي تەڭ تٶراعاسى, ەقدب پرەزيدەنتٸ وديل رەنو-باسسو "سامۇرىق-قازىنا" ٶڭٸردەگٸ ەڭ وزىق ساتىپ الۋ ەرەجەلەرٸنە يە ەكەنٸن جەنە بانك ولاردى جەتٸلدٸرۋگە دە قاتىساتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
