جانەبٸل نۇراحمانۇلى كٶلٸك سالىعىن ٶتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا تٶلەگەن. ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتىڭ قوسىمشاسى ارقىلى جاڭا جىلدان كەيٸن تاعى دا كٶلٸك سالىعىن تٶلەۋ تۋرالى حابارلاما الادى. العاشقىدا ابدىراپ تٷسٸنبەي قالعان ول, كٶلٸك سالىعى تۋرالى اقپاراتتاردى ٸزدەستٸرە باستادى.
بەلگٸلٸ بولعانىنداي, بيىلعى جىلدىڭ باسىنان باستاپ, قازاقستاندىقتار بيىلعى 1 سەۋٸرگە دەيٸن كٶلٸك سالىعىن تٶلەۋگە تيٸس حابار تارادى. ٶيتكەنٸ بيىلعى 2 سەۋٸردەن باستاپ, سالىق سوماسىنا ەربٸر كٷن ٷشٸن ٶسٸمپۇل قوسىلادى. وسى ورايدا «ۇلت» پورتالى كٶلٸك سالىعى تۋرالى زەرتتەپ كٶردٸ.
«باستاپقىدا نە بولىپ جاتقانىن تٷسٸنگەن جوقپىن. سالىق تٶلەۋٸمنٸڭ اراسى نەگە جيٸ بولىپ كەتتٸ دەپ تاڭعالدىم. الايدا ەكٸنشٸ سالىقتى تٶلەمەي تۇرىپ, سالىق دەپارتامەنتٸنە حابارلاستىم. وسىلايشا سەۋٸر ايىنان باستاپ, سالىق سوماسىنا ەربٸر كٷن ٷشٸن ٶسٸمپۇل قوسىلاتىنىن بٸلدٸم. ەرٸ كٶلٸك سالىعىن قالاي ەسەپتەۋ كەرەگٸن دە ٷيرەنە باستادىم. بۇل ەندٸ ٶزٸمٸز ٷشٸن كەرەك نەرسە عوي», - دەيدٸ جانەبٸل نۇراحمانۇلى.
وسىلايشا, الماتىلىق ازامات سالىق كودەكسٸنە تاياۋدا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەرگە سەيكەس بۇدان بىلاي جەكە تۇلعالار ٶز مەنشٸگٸندەگٸ مٷلكٸنە ٶز بەتٸنشە سالىقتى ەسەپتەپ, تٶلەۋگە مٸندەتتەلەتٸنٸن تٷسٸنٸپ قايتقان.
ەرينە, وسى ورايدا مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر ورگانى كٶلٸك سالىعىن تٶلەپ ٷلگەرمەگەن ازاماتتارعا «سالىق پەن ٶسٸمپۇل ودان ەرٸ ۇلعايىپ كەتپەي تۇرعاندا» تٶلەپ تاستاۋعا كەڭەس بەرەدٸ.
«جەكە تۇلعالار كٶلٸك سالىعىن تٶلەمەگەن جاعدايدا وعان ٶسٸمپۇل ەسەپتەلە باستايدى جەنە سالىق ورگانى سالىق تٶلەۋشٸگە حابارلاما جولدايدى. 30 جۇمىس كٷن ٸشٸندە تٶلەپ ٷلگەرمەگەن جاعدايدا سالىق ورگانى بۇيرىق قابىلداپ, سالىق بورىشىن جەكە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ (جسو) قۇزٸرەتٸنە بەرەدٸ. پاندەمييا كەزٸندە سالىق باسقارمالارىنا حالىق كٶپ جينالماۋى ٷشٸن e-Salyq Azamat موبيلدٸ قوسىمشاسى ٸسكە قوسىلدى. سونىڭ كٶمەگٸمەن جەكە تۇلعالار ٶز اتىنا تٸركەلگەن اۆتوكٶلٸكتەر جايىندا مەلٸمەت الا الادى. سونداي-اق ول ارقىلى ارتىق تٶلەنگەن تٶلەمدەردٸ قايتارۋعا ٶتٸنٸم بەرۋ مٷمكٸندٸگٸ بار. ادامدار «كٶلٸك سالىعىنان كٸمدەر بوساتىلادى?» دەپ سۇرايدى. ۇوس ارداگەرلەرٸ جەنە وعان تەڭەستٸرٸلگەن, ٸ, ٸٸ, ٸٸٸ توپتاعى مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ادامدار, «التىن القا», «كٷمٸس القا» يەگەرلەرٸ كٶلٸك سالىعىنان بوساتىلادى», – دەدٸ اقتاۋ قالاسىنىڭ مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر باسقارماسىنىڭ بٶلٸم باسشىسى ازامات ساعيدۋللاەۆ.
ايتا كەتەيٸك, قازٸرگٸ كەزدە قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ بيۋدجەتتٸ تولتىرۋعا جاۋاپتى قۇرىلىمى – مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸ (مكك) ەل اراسىندا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدە. سالىق كودەكسٸنە تاياۋدا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەرگە سەيكەس بۇدان بىلاي جەكە تۇلعالار ٶز مەنشٸگٸندەگٸ مٷلكٸنە ٶز بەتٸنشە سالىقتى ەسەپتەپ, تٶلەۋگە مٸندەتتەلەدٸ.
ازامات ساعيدۋللاەۆتىڭ ايتۋىنشا, كٶلٸك سالىعىنا بەي جاي قاراۋعا بولمايدى. سەبەبٸ قازٸرگٸ تاڭدا سالىق مەسەلەسٸ تۋىنداعان جاعدايدا ازاماتتىڭ ەسەپشوتتارى بۇعاتتالىپ, ارتىق ٶسٸمپۇلدار مەن ايىپپۇلداردىڭ بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ەسكەرتەدٸ. سوندىقتان تالاي جٷرگٸزۋشٸ بٸلمەي حالدىق دەپ, اقپاراتتان تىس قالعانىن قالامايتىنىن دا اتاپ ٶتتٸ.
ول ٷشٸن, مىسالى, مكك رەسمي سايتىندا (https://kgd.gov.kz/ru/calc/transports) ەسەپتەگٸش-كالكۋلياتوردى تولتىرىپ, ٶز ماشيناڭىزدىڭ سالىعىن ٶز بەتٸڭٸزشە ەسەپتەي الاسىز.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, بيىلعى جىلدىڭ باسىنان باستاپ, قازاقستاندىقتار بيىلعى 1 سەۋٸرگە دەيٸن كٶلٸك سالىعىن تٶلەۋگە تيٸس حابار تارادى. ٶيتكەنٸ بيىلعى 2 سەۋٸردەن باستاپ, سالىق سوماسىنا ەربٸر كٷن ٷشٸن ٶسٸمپۇل قوسىلادى. پاندەمييا كەزٸندە سالىق باسقارمالارىنا حالىق كٶپ جينالماۋى ٷشٸن e-Salyq Azamat موبيلدٸ قوسىمشاسى ٸسكە قوسىلدى. سونىڭ كٶمەگٸمەن جەكە تۇلعالار ٶز اتىنا تٸركەلگەن اۆتوكٶلٸكتەر جايىندا مەلٸمەت الا الادى. سونداي-اق ول ارقىلى ارتىق تٶلەنگەن تٶلەمدەردٸ قايتارۋعا ٶتٸنٸم بەرۋ مٷمكٸندٸگٸ بار. ادامدار «كٶلٸك سالىعىنان كٸمدەر بوساتىلادى?» دەپ سۇرايدى. ۇوس ارداگەرلەرٸ جەنە وعان تەڭەستٸرٸلگەن, ٸ, ٸٸ, ٸٸٸ توپتاعى مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ادامدار, «التىن القا», «كٷمٸس القا» يەگەرلەرٸ كٶلٸك سالىعىنان بوساتىلادى.
