سەكەن سەيفۋللين 1894 جىلى قاراعاندى وبلىسى اقادىر اۋدانى قاراشٸلٸك قىستاعىندا دٷنيەگە كەلٸپتٸ. سەيفوللا مەن جامالدىڭ جەتٸ پەرزەنتٸنٸڭ تۇڭعىشى ‒ وسى سەدۋاقاس. سەكەننٸڭ سوڭىنان مەلٸك, ەبەن, مەجيت اتتى ٸنٸلەرٸ, راحيما, ساليما, قاليما اتتى قارىنداستارى دٷنيەگە كەلگەنٸمەن, قارىنداستارىنىڭ ٷشەۋٸنە دە كٶز تيٸپ, ەرتە قايتىس بولعان ەكەن.
سەكەن سەيفۋللين قانداي قىزمەتتەر اتقاردى?
ول «ەڭبەكشٸ قازاق» گازەتٸنٸڭ رەداكتورى, حالىق اعارتۋ كوميسسارىنىڭ ورىنباسارى, قازاق حالىق كوميسسارلارى كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى, قازاقستان پرولەتار جازۋشىلارى اسسوتسياتسيياسىنىڭ باسشىسى, بك (ب) پ قازاقستان ٶلكەلٸك كوميتەتٸنٸڭ پارتييا تاريحى بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ, قىزىلورداداعى حالىق اعارتۋ ينستيتۋتىنىڭ, تاشكەنتتەگٸ قازاق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, «جاڭا ەدەبيەت» جۋرنالىنىڭ رەداكتورى, قازاق مەملەكەتتٸك ينستيتۋنىڭ دوتسەنتٸ, «ەدەبيەت مايدانى» جۋرنالىنىڭ رەداكتورى, قازاقستان كوممۋنيستٸك جۋرناليستيكا ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى قىزمەتتەرٸن اتقارعان.
س.سەيفۋللين پروزا, دراماتۋرگييا, ەدەبي سىن, ەدەبيەتتانۋ سالالارىندا دا قالام تارتى.
تٸل تۋرالى ماقالالارى
قازاق حالىق كوميسسارلارى كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى قىزمەتٸنە كٸرٸسكەن كەزٸندە, سەكەن سەيفۋللين تٸل مەسەلەسٸن تۋ قىلىپ كٶتەرگەن بٸرەگەي ازامات. اقىن ٷكٸمەت باسىنا كەلگەننەن- اق, قازاق تٸلٸنٸڭ مەملەكەتتٸك مەرتەبەگە يە بولۋىنا كٶپ كٷش جۇمساعان ادام.
1923 جىلى «ەڭبەكشٸ قازاق» گازەتٸنە «كەڭسە ٸستەرٸن قازاق تٸلٸندە جٷرگٸزۋ كەرەك», «كەڭسەلەردە قازاق تٸلٸن جٷرگٸزۋ», «قازاقستاننىڭ گۋبەرنييالىق ھەم ۋەزدٸك يسپولكوم تٶراعالارىنىڭ قۇلاقتارىنا» اتتى تٸل مەسەلەسٸنە ارناپ ماقالالار جارييالايدى. سونىمەن قاتار «قازاقتى قازاق دەيٸك, قاتەنٸ تٷزەيٸك» دەگەن ماقالاسىندا دا مەملەكەتتٸ «قىرعىز» دەپ ەمەس, «قازاق» دەپ ٶز اتىمەن اتاۋ جٶنٸندە سٶز قوزعايدى. سٶيتٸپ, 1925 جىلعا دەيٸن كيرگيزييا بولىپ كەلگەن مەملەكەت, سەكەننٸڭ ارقاسىندا قازاق اتاۋىن قايتارىپ الدى. جالپى, ٸس قاعازدارىن قازاقشا جٷرگٸزۋ, سونىمەن قاتار قازاق جاستارىن قازاقشا وقۋعا العاشقى بولىپ ٷن قوسقان وسى كٸسٸ.
تٸپتٸ, تٸل پروبلەماسىن شەشۋدە «ورىنسىز تارتىنشاقتاپ, ساقتىق جاسايسىز»,- دەپ اتقارۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى سەيتقالي مەڭدەشەۆكە دە رەنجٸپ, قاتتى ايتادى.
قازٸرگٸ, ەلٸمٸزدٸ باسقارىپ وتىرعان, قۇرمەتتٸ, ازاماتىمىز دا جاسقانشاقتىقتان, تارتىنشاقتىقتان ارىلسا ەكەن دەيمٸز! ايىپ ەتپەسٸن.
نەتيجەسٸندە 1923 جىلى 22 قاراشادا كيرتسيك قازاق تٸلٸنٸڭ مەملەكەتتٸك مەرتەبەسٸ جٶنٸندە ارنايى دەكرەت قابىلدايدى. بٷگٸندە ول دەكرەتتٸڭ كٶشٸرمەسٸ اقىننىڭ مۇراجايىندا ساقتاۋلى تۇر.
سەكەنتانۋشى عالىم تۇرسىنبەك كەكٸشەۆتٸڭ ايتۋىنشا, قازاق تٸلٸن مەملەكەتتٸك تٸلگە اينالدىرۋ تۋرالى سەكەن اعامىز ونعا جۋىق ماقالا جازىپتى. ەڭ سوڭعى ماقالاسى اۋدان, وبلىس باسشىلارىنا ارنالعان «اشىق حات». وندا «ٸستٸ- مەملەكەتتٸك تٸلدە جٷرگٸزۋ» جايىندا قاتتى ايتىلعان ەكەن.
كٶردٸڭٸز بە, وسىدان جٷز جىل بۇرىن, قازاقتىڭ قازاق بولىپ قالۋىنا, قازٸرگٸدەي مەڭگٷرتتەنٸپ كەتپەۋٸنە, قانشالىقتى قاجىر- قايراتىن جۇمساپ, الاڭداپ اتسالىسقان.
قازٸرگٸ باسشىلار وسى ۇلى ادامداي بولسايشى. نامىسىزدىق بيلەگەن زامان عوي!
