ەنشٸ سەكەن مايعازيەۆ ٶمٸردەن ٶتكەن كومپوزيتور, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ ارمان دٷيسەنوۆ تۋرالى ەستەلٸك جازباسىن جارييالادى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
ٶنەر يەسٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا ارمان دٷيسەنوۆپەن بٸرگە تٷسكەن سۋرەتٸن بٶلٸسٸپ, مارقۇم ەرٸپتەسٸن ەسكە الۋعا ارنالعان كەشكە قاتىسۋ ٷشٸن ورال قالاسىنا جولعا شىققانىن ايتتى.
"قايران, ارەكەم. ارمان دٷيسەنوۆ دوسىمىزدى ەسكە الۋ كەشٸنە ورالعا ۇشىپ بارا جاتىرمىن. ورالدىقتار, كەزدەسكەنشە!", – دەپ جازدى سەكەن مايعازيەۆ.
بٷگٸن ورال قالاسىندا بەلگٸلٸ كومپوزيتور ەرٸ ەنشٸ ارمان دٷيسەنوۆتٸڭ رۋحىنا ارنالعان "ارمان" اتتى ەسكە الۋ كەشٸ ٶتەدٸ.
شىعارماشىلىق كەشتە مارقۇم كومپوزيتوردىڭ تۋىندىلارى ورىندالىپ, ٶنەردەگٸ ەرٸپتەستەرٸ ونى ەسكە الادى. ٸس-شاراعا ايگٷل يمانباەۆا, اقبوتا كەرٸمبەكوۆا, "كەشيۋ" توبى, جۇبانىش جەكسەنۇلى, اجار نازار جەنە باسقا دا ٶنەر ٶكٸلدەرٸ قاتىسادى.
ارمان دٷيسەنوۆ قازاق مۋزىكا ٶنەرٸندە ٶزٸندٸك قولتاڭباسىن قالدىرعان كومپوزيتورلاردىڭ بٸرٸ. ونىڭ شىعارمالارىن وتاندىق ەسترادانىڭ كٶپتەگەن تانىمال ورىنداۋشىلارى رەپەرتۋارىنا ەنگٸزگەن.
ارمان دٷيسەنوۆ كٸم?
ارمان دٷيسەنوۆ – قازاقستاندىق كومپوزيتور, ەنشٸ, تەلەجٷرگٸزۋشٸ جەنە پروديۋسەر. ول 1974 جىلى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ورال قالاسىندا دٷنيەگە كەلگەن. مۋزىكاعا جاقىن وتباسىندا ٶسكەن: ەكەسٸ ناريمان دٷيسەنوۆ مۋزىكانت, ساكسوفونشى, ديريجەر ەرٸ ەنشٸ بولسا, اناسى قويسىن دٷيسەنوۆا دەستٷرلٸ ەنشٸ, عاريفوللا قۇرمانعاليەۆتٸڭ شەكٸرتٸ بولعان. ارمان دٷيسەنوۆتٸڭ ٶزٸ دە ٶنەرگە كەلۋٸنە وتباسىنداعى شىعارماشىلىق ورتانىڭ ٷلكەن ەسەر ەتكەنٸن ايتقان.
ونىڭ كەسٸبي جولىنداعى العاشقى ماڭىزدى جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ 1990 جىلى پاۆلوداردا ٶتكەن XXII رەسپۋبليكالىق جاس ورىنداۋشىلار بايقاۋىنداعى جەڭٸسٸ بولدى. 1997 جىلى قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتوريياسىن تەمامدادى. وقۋىن اياقتاعاننان كەيٸن رايىمبەك سەيتمەتوۆ نەگٸزٸن قالاعان "ٶنەر" فاكۋلتەتٸنٸڭ مۋزىكا جەنە ورىنداۋشىلىق ٶنەر كافەدراسىندا ساباق بەردٸ. ۇستازدىق قىزمەتٸندە رەسپۋبليكالىق جەنە حالىقارالىق بايقاۋلاردا جەتٸستٸككە جەتكەن جاس ەنشٸلەر مەن اكتەرلەردٸ تەربيەلەۋگە اتسالىستى.
ارمان دٷيسەنوۆ قازاق ەستراداسىندا ەن جانرىنداعى بەلگٸلٸ كومپوزيتورلاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە تانىلدى. ونىڭ "كەزدەر-اي", "ارمان", "سەنٸ ساعىندىم", "جان قىزىم", "اۋىلداعى قىز" سەكٸلدٸ ەندەرٸ كٶپشٸلٸككە كەڭٸنەن تارادى. كومپوزيتوردىڭ تۋىندىلارىن مەيرامبەك بەسپاەۆ, ايقىن تٶلەپبەرگەن جەنە باسقا دا بەلگٸلٸ ٶنەر ٶكٸلدەرٸ ورىنداعان. مەسەلەن, مەيرامبەك بەسپاەۆ ارمان دٷيسەنوۆتٸڭ "قايدا?" ەنٸ "مۋزارت" توبى جازعان العاشقى ەندەردٸڭ بٸرٸ بولعانىن ايتقان. ونىڭ شىعارماشىلىعى ەسترادامەن عانا شەكتەلمەي, بٸرقاتار كينوتۋىندىعا دا مۋزىكا جازدى.
ارمان دٷيسەنوۆ تەلەۆيزييا سالاسىندا دا ەڭبەك ەتٸپ, كٶرەرمەنگە جٷرگٸزۋشٸ رەتٸندە تانىلدى. ول "حابار" جەنە "ەل ارنا" تەلەارنالارىندا "ايبىن", "دوستارحانا", "تاپقىر دوستار", "دۋدار-اي" جەنە "حابار-ستارس" باعدارلامالارىن جٷرگٸزدٸ. ٶنەر يەسٸ بٸرنەشە رەت رەسپۋبليكالىق ەن بايقاۋلارىندا جەڭٸمپاز اتانىپ, 50-گە جۋىق مەملەكەتتە گاسترولدٸك ساپارمەن ٶنەر كٶرسەتتٸ. ەڭبەگٸ مەملەكەت تاراپىنان دا باعالانىپ, ول قر مەدەنيەت قايراتكەرٸ اتانىپ, "قۇرمەت" وردەنٸمەن ماراپاتتالدى. ٶمٸرٸنٸڭ سوڭعى جىلدارىندا "قازاق ەۋەندەرٸ" اق-نىڭ "گٷلدەر" فيليالىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتٸن اتقاردى.
ارمان دٷيسەنوۆ 2023 جىلعى 24 قاڭتاردا 48 جاسىندا ٶمٸردەن ٶتتٸ. ونىڭ قايتىس بولعانى تۋرالى اقپاراتتى سول كەزدەگٸ مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ راستاعان. كومپوزيتوردىڭ ٶمٸردەن ٶتكەنٸنە قاراماستان, ونىڭ ەندەرٸ قازاقستاندىق ورىنداۋشىلاردىڭ رەپەرتۋارىندا ساقتالىپ, شىعارماشىلىق مۇراسى قازاق مۋزىكاسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ رەتٸندە جالعاسىپ كەلەدٸ.
سەكەن مايعازيەۆ كٸم?
سەكەن مايعازيەۆ – قازاقستاندىق ەسترادا ەنشٸسٸ, ۇستاز جەنە "مۋزارت" توبىنىڭ مٷشەسٸ. ول 1975 جىلى 1 قاڭتاردا دٷنيەگە كەلگەن. ٶنەر يەسٸ كٶپبالالى وتباسىندا ٶسٸپ, وتباسىنىڭ توعىزىنشى پەرزەنتٸ بولعان. مۋزىكالىق بٸلٸمٸن جٷسٸپبەك ەلەبەكوۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق ەسترادا جەنە تسيرك كوللەدجٸندە العان. كەيٸن تەمٸربەك جٷرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ٶنەر اكادەميياسىندا "ەسترادا ەنشٸسٸ" ماماندىعى بويىنشا بٸلٸم العان.
سەكەن مايعازيەۆ كەسٸبي ساحناعا 1990 جىلداردىڭ ورتاسىندا شىعا باستادى. 1996 جىلى تاراز قالاسىندا ٶتكەن شەمشٸ قالداياقوۆ اتىنداعى حالىقارالىق فەستيۆالدٸڭ ديپلومانتى اتاندى. 1997 جىلى رەسپۋبليكالىق "جاس قانات" بايقاۋىندا "التىن دومبىرا" جٷلدەسٸنە يە بولدى. ال 1998 جىلى "الماتى – 98" فەستيۆالٸندە بٸرٸنشٸ ورىن الدى. 2001 جىلدان باستاپ ول قازاق ەستراداسىنداعى تانىمال "مۋزارت" توبىنىڭ مٷشەسٸ اتاندى.
توپ قۇرامىندا سەكەن مايعازيەۆ مەيرامبەك بەسباەۆ جەنە كەنجەبەك جانەبٸلوۆپەن بٸرگە ٶنەر كٶرسەتتٸ. "مۋزارت" جىلدار بويى دەستٷرلٸ ەن مەن زاماناۋي ەسترادانى ۇشتاستىرعان شىعارمالارىمەن قازاقستاندىق تىڭدارمانعا كەڭٸنەن تانىلدى. سەكەن مايعازيەۆ ساحناداعى قىزمەتٸمەن قاتار ۇستازدىق سالامەن دە اينالىستى. 2012 جىلدان باستاپ جٷسٸپبەك ەلەبەكوۆ اتىنداعى ەسترادا جەنە تسيرك كوللەدجٸندە ساباق بەردٸ. كەيٸن تەمٸربەك جٷرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ٶنەر اكادەميياسىندا قىزمەت اتقاردى.
2018 جىلى ول اتالعان اكادەمييانىڭ شىعارماشىلىق جۇمىستار جەنە حالىقارالىق بايلانىستار جٶنٸندەگٸ پرورەكتورى بولىپ تاعايىندالدى. بۇل قىزمەتتٸ 2018-2020 جىلدار ارالىعىندا اتقاردى. سەكەن مايعازيەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەدەنيەت قايراتكەرٸ جەنە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ اتاقتارىنا يە. سونداي-اق ول "دارىن" مەملەكەتتٸك جاستار سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ. بٷگٸندە سەكەن مايعازيەۆ كٶپشٸلٸككە "مۋزارت" توبى ارقىلى تانىلعان قازاق ەستراداسىنىڭ بەلگٸلٸ ٶكٸلدەرٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە تانىمال.
ايتا كەتسەك, سەكەن مايعازيەۆ "تاڭشولپان" باعدارلاماسىندا نەمەرەسٸ تۋرالى جاڭالىقپەن بٶلٸسكەن ەدٸ.
