جەكە جەنە زاڭدى تۇلعالاردىڭ ٶتٸنٸشتەرٸن جان-جاقتى, ساپالى قاراۋ, ازاماتتاردىڭ بۇزىلعان قۇقىقتارىن قالپىنا كەلتٸرۋ - پروكۋرورلار جۇمىسىنىڭ باستى باعىتىنىڭ بٸرٸ.
وسى جىلدىڭ باسىنان پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا ازاماتتار مەن زاڭدى تۇلعالاردان 198 مىڭنان استام ٶتٸنٸش كەلٸپ تٷسكەن, ولاردى قاراۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا 18 مىڭنان استام ارىز بەرۋشٸلەردٸڭ قۇقىقتارى قورعالدى, انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى 300-دەن استام پروكۋرورلىق قاداعالاۋ اكتٸلەرٸ ەنگٸزٸلدٸ.
63 مىڭنان استام ازامات پروكۋرورلاردىڭ جەكە قابىلداۋىندا بولدى, ولاردىڭ ٸشٸندە 28 مىڭ 500-ٸن پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ باسشىلىعى قابىلدادى.
پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا كەلٸپ تٷسكەن ٶتٸنٸشتەردٸڭ جارتىسىنا جۋىعى نەمەسە 45 % (90 مىڭ) قىلمىستىق پروتسەستٸڭ سوتقا دەيٸنگٸ ساتىسىنا قاتىستى بولعان, 22 % (43 مىڭ) - ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق سالاعا جەنە 12 % (23 مىڭ) قىلمىستىق, ازاماتتىق جەنە ەكٸمشٸلٸك ٸستەر جٶنٸندەگٸ سوت اكتٸلەرٸمەن كەلٸسپەۋٸنە بايلانىستى.
قاناعاتتاندىرعان ٶتٸنٸشتەردٸڭ ەڭ كٶپ سانى نەمەسە 54 % (10 مىڭ) سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەپ-تەكسەرۋ ورگاندارىنىڭ اكتٸلەرٸ مەن ەرەكەتتەرٸنە (ەرەكەتسٸزدٸگٸنە) بەرٸلگەن شاعىمداردى قۇرايدى
ٶتٸنٸشتەردٸڭ ٷشتەن بٸرٸ (70 مىڭ) قۇزىرەتٸ بويىنشا قاراۋ ٷشٸن باسقا ورگاندار مەن ۆەدومستۆولارعا جولداندى.
ٶزدەرٸنٸڭ مەسەلەلەرٸن پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا جٸبەرگەن كەزدە ارىز بەرۋشٸلەر كٶپ جاعدايدا ٶتكەن جىلدان باستاپ قولدانىسقا ەنگٸزٸلگەن پروكۋرورلاردىڭ ٶتٸنٸشتەردٸ قاراۋىنىڭ جاڭا تەرتٸبٸنەن حابارسىز ەكەنٸ بايقالادى.
«پروكۋراتۋرا تۋرالى» زاڭعا سەيكەس پروكۋراتۋرا ورگاندارى بۇدان بىلاي ٶتٸنٸشتەردٸ مىناداي, ەگەر:
- پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسى بولعان;
- ادامنىڭ ٶمٸرٸ مەن دەنساۋلىعىنا, قوعامنىڭ جەنە مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكاسى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸنە ورنى تولماس سالدارعا الىپ كەلەتٸن قاتەر تٶنگەن;
- دەنساۋلىعىنىڭ فيزيكالىق نەمەسە پسيحيكالىق بۇزىلۋىنا جەنە ٶزگە دە مەن-جايلارعا بايلانىستى ادام ٶزٸن-ٶزٸ قورعاي الماعان;
- شەكتەلمەگەن ادامدار قاتارىنىڭ قۇقىعىن بۇزعان, ياعني وبەكتيۆتٸ تٷردە ادامدار قاتارىن انىقتاۋ مٷمكٸن بولماعان جاعدايلاردا قارايدى.
بۇل رەتتە, ٶتٸنٸشتەردٸڭ اتالعان ساناتىن پروكۋرورلار قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جەنە ارناۋلى مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ قىزمەتٸندە زاڭدىلىقتىڭ بۇزىلۋى نەمەسە ونىڭ بولۋ قاتەرٸ, سونداي-اق باقىلاۋشى نەمەسە قاداعالاۋشى ورگاننىڭ مٷددەلەر قاقتىعىسى بولعان نە ولاردىڭ شەشٸمٸنە شاعىمدانعان جاعدايلاردا عانا قارايدى.
سوندىقتان, ەگەر ٶتٸنٸشتەر اتالعان كريتەرييلەرگە سەيكەس كەلمەسە, وندا ازاماتتار مەن زاڭدى تۇلعالار ٶزدەرٸنٸڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ٷشٸن تٸكەلەي ۋەكٸلەتتٸ ورگاندارعا نە سوتقا جٷگٸنۋٸ قاجەت.
بۇل تالاپتار, قاراۋ تەرتٸبٸ قىلمىستىق پروتسەستٸك, ازاماتتىق پروتسەستٸك, ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق زاڭنامالارىندا, سونداي-اق جەدەل-ٸزدەستٸرۋ جەنە قارسى بارلاۋ قىزمەتٸ سالاسىنداعى زاڭنامالاردا بەلگٸلەنگەن ٶتٸنٸشتەرگە قولدانىلمايدى.
2017 جىلدان باستاپ ازاماتتىق ٸستەر بويىنشا سوتتار شەشٸمدەرٸنە نارازىلىق كەلتٸرۋ تۋرالى پروكۋرورلاردىڭ ٶتٸنٸشحاتتارىن قاراۋ تەرتٸبٸ ٶزگەرگەنٸنە سونداي-اق نازارلارىڭىزدى اۋدارامىز.
اپك-نٸڭ 435-بابىنىڭ جاڭا رەداكتسيياسىنا سەيكەس پروتسەسكە قاتىسۋشىلاردىڭ ٶتٸنٸشحاتتارى بويىنشا باس پروكۋرور پروكۋرورلاردىڭ قاتىسۋلارىمەن قارالعان ازاماتتىق ٸستەر بويىنشا عانا نارازىلىق كەلتٸرۋگە قۇقىلى.
اپك-نٸڭ 54-بابىنىڭ 2-بٶلٸگٸ پروكۋروردى ٷش جاعدايدا, ەگەر داۋ مەملەكەتتٸڭ, قوعامنىڭ نەمەسە ٶزٸن-ٶزٸ قورعاي المايتىن ازاماتتاردىڭ مٷددەلەرٸن قوزعايتىن بولسا عانا, قاتىسۋعا مٸندەتتەيدٸ.
بۇل باس پروكۋراتۋرا بۇدان بىلاي باسقا داۋلار بويىنشا سوت اكتٸلەرٸنە جوعارعى سوتقا نارازىلىق كەلتٸرۋ تۋرالى ٶتٸنٸشحاتتى قاراي المايدى دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ.
ازاماتتار مەن زاڭدى تۇلعالار زاڭدى كٷشٸنە ەنگەن شەشٸمدەرگە جوعارعى سوتقا شاعىمدانۋى تيٸس.
جوعارىدا كٶرسەتٸلگەن تالاپتاردى بٸلۋٸ ارىز بەرۋشٸلەرگە بٸردەن قاجەتتٸ ادرەساتقا جٷگٸنۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, بۇل ولار كٶتەرٸپ وتىرعان پروبلەمانىڭ شەشٸلۋٸن جىلدامداتادى.
2017 جىلى 100 ناقتى قادام – ۇلتتىق جوسپارىن ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە باس پروكۋراتۋرانىڭ جەنە وبلىس پروكۋراتۋرالارىنىڭ جانىنان قۇرىلعان قۇقىق قورعاۋ قىزمەتتەرٸنٸڭ ورتالىقتارى ازاماتتارعا ولاردىڭ قۇقىقتىق داۋلارىن شەشۋ كەزٸندە ەلەۋلٸ كٶمەك كٶرسەتٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتۋ قاجەت.
ورتالىقتاردىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸ قول جەتەرلٸك قىزمەت كٶرسەتۋ, شاعىمداردى جەدەل شەشۋ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا ازاماتتاردىڭ سەنٸمدەرٸن ارتتىرۋ, ەكٸمشٸلٸك كەدەرگٸلەر مەن اسىرا بيۋروكراتيزمدٸ جويۋ بولىپ تابىلادى.
ولاردا كٷن سايىن تەجٸريبەلٸ پروكۋرورلار قابىلداۋدى جٷزەگە اسىرادى, ادۆوكاتتار, مەدياتورلار, سوت ورىنداۋشىلارى, پروباتسييا قىزمەتٸنٸڭ جەنە باسقا دا مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ بٸلٸكتٸ جەنە تەگٸن قۇقىقتىق قىزمەت كٶرسەتەدٸ.
اعىمداعى جىلى رەسپۋبليكانىڭ ورتالىقتارىندا 27 مىڭنان استام ازاماتقا قۇقىقتىق كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ.
