مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «تسيفرلىق قازاقستان» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ جٶنٸندە كەڭەس ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى اقوردانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ كەڭەسكە دەيٸن «Smart Data Ukimet» جوباسى اياسىندا بٸلٸم جەنە عىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ, قارجى مينيسترلٸكتەرٸ مەن «ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگييا» اكتسيونەرلٸك قوعامى اتقارعان جۇمىستارىنىڭ نەتيجەسٸمەن تانىستى. سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسىنا «Smart Bridge» جەنە ينتەرنەت رەسۋرستاردىڭ بٸرىڭعاي پلاتفورماسى جايىندا مەلٸمەت بەرٸلدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ تسيفرلاندىرۋ دەگەنٸمٸز بٸر عانا سالانى نەمەسە بٸر باعىتتى دامىتۋ ەمەس ەكەنٸنە توقتالىپ, ونىڭ ەڭ الدىمەن, ەكونوميكانىڭ, ٶنەركەسٸپتٸڭ جەنە قوعامنىڭ دامۋىنا تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸستەر ەكەلۋٸ قاجەتتٸگٸن باسا ايتتى. سوندىقتان بارلىق مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ۆەدومستۆوعا قاراستى مەكەمەلەرگە ورتاق مونيتورينگ جٷيەسٸن قۇرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرتتٸ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترلٸگٸ وزىق, زاماناۋي جٷيەلەردٸڭ قوزعاۋشى كٷشٸ بولۋى تيٸس ەكەنٸن, ەزٸرگە بۇل ماقساتقا تولىق قول جەتكٸزبەگەنٸمٸزدٸ اتاپ ٶتتٸ. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل جۇمىستا بٸرتۇتاس كٶزقاراس, ناقتى جٷيە جوق. سونىڭ سالدارىنان تسيفرلاندىرۋ تٷرلٸ ۆەدومستۆولارعا شاشىراپ, جايىلىپ كەتكەن.
– «Big Data» تەحنولوگيياسىن, «جاساندى ينتەللەكت» الگوريتمٸن قولدانۋ ناقتى ەرٸ دەل دەرەكتەر بازاسىن قۇرۋعا, قاتە نەمەسە ەسكٸرگەن اقپاراتتاردى انىقتاۋعا, شاشىراڭقى مەلٸمەتتەردٸڭ بٸرتۇتاس جەنە وبەكتيۆتٸ كٶرٸنٸسٸن ايقىنداۋعا كٶمەكتەسەدٸ. سوندىقتان ٷكٸمەتكە بارلىق مەملەكەتتٸك ورگانداردى جۇمىلدىرا وتىرىپ, «Smart Data Ukimet» جوباسىن قىسقا مەرزٸمدە ٸسكە قوسۋدى تاپسىرامىن, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت اقپاراتتىق تەحنولوگييا دامىعان زاماندا مەملەكەتتٸك تسيفرلىق قىزمەتتەر كەز-كەلگەن قاراپايىم ادامعا تٷسٸنٸكتٸ جەنە قولجەتٸمدٸ بولۋى تيٸس ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. سونىمەن قاتار قانداي دا بٸر قىزمەت تٷرلەرٸن ٸسكە قوسار الدىندا ەرتٷرلٸ ساناتتاعى ازاماتتاردان قۇرالعان توپتار جاساقتالىپ, وعان حالىقتى بەلسەندٸ قاتىستىرىپ, كەڭەسۋ كەرەك ەكەنٸن ايتتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٷكٸمەتكە يندۋسترييا 4.0 اياسىندا اتالعان جوبانى كەڭەيتۋ ٷشٸن رەتتەۋدٸڭ جەنە ىنتالاندىرۋدىڭ كەشەندٸ شارالارىن ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردى.
– مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸندە تسيفرلىق تەحنولوگييانى قولدانۋ – بٷكٸل باعدارلامانىڭ تابىستى بولۋىنىڭ باستى كٸلتٸ. بۇل ٸستە تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸستەر قاجەت. بارلىق قۇجات اينالىمىن تولىقتاي ەلەكتروندى فورماتقا كٶشٸرۋ كەرەك. قازٸرگٸ كەزدە تالاپ ەتەتٸندەي, قۇجاتتاردى قاعاز جٷزٸندە دە, ەلەكتروندى تٷردە دە دايىنداپ, تاپسىرۋ دۇرىس ەمەس. قۇجاتتاردىڭ قاعاز نۇسقالارىنا بٸرتٸندەپ تىيىم سالىنۋى كەرەك, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت تيٸستٸ زاڭنامالىق اكتٸلەرگە, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ جۇمىس رەگلامەنتتەرٸنە قاجەت بولعان جاعدايدا ٶزگەرتۋلەر ەنگٸزۋ كەرەك ەكەنٸنە نازار اۋدارىپ, ٷكٸمەتكە, پارلامەنت پالاتالارىنىڭ اپپاراتتارىنا, باسقا دا ورگاندارعا وسى باعىتتا تولىققاندى شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.
مەملەكەت باسشىسى تاعى بٸر ٶزەكتٸ مەسەلە رەتٸندە ٶڭٸرلەردٸ تسيفرلاندىرۋ جاعدايىن ايتتى. بۇل جۇمىستا العا جىلجۋ بولعانمەن, ەر ايماقتا جەنە بارلىق سالادا بٸركەلكٸ ٸسكە اسپاي جاتقانىن جەتكٸزدٸ.
– بيزنەس پەن ازاماتتار تاراپىنان جوعارى سۇرانىسقا يە, بٸراق سىبايلاس جەمقورلىق جيٸ بولاتىن سالالاردا تسيفرلاندىرۋ ٶتە باياۋ جٷرگٸزٸلۋدە. بۇل جەر تەلٸمدەرٸن بەرۋ, تابيعي مونوپولييالاردىڭ قىزمەتتەرٸنە قوسىلۋ, قوعامدىق كٶلٸكتە جولاقى تٶلەۋ جٷيەسٸ جەنە باسقا دا سالالاردا كٶپتەپ كەزدەسەدٸ. جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار اتالعان مەسەلەگە قاتىستى بەلسەندٸ جۇمىس ٸستەيدٸ دەپ سەنەمٸن. تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸ بۇل جۇمىستى تيٸستٸ دەڭگەيدە جولعا قويۋى تيٸس. پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنە باقىلاۋعا الۋدى تاپسىرامىن, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ينتەرنەتتٸڭ جوقتىعىن نەمەسە ونىڭ باياۋ جۇمىس ٸستەيتٸنٸن ايتا كەلٸپ, قالا مەن اۋىل تۇرعىندارى اراسىندا «تسيفرلاندىرۋ الشاقتىعى» بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بۇل جەي عانا الشاقتىق ەمەس, ەلەۋمەتتٸك تەڭسٸزدٸك. سوندىقتان ٷكٸمەت «تسيفرلىق الشاقتىقتى» رەتتەۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋى قاجەت, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستانداعى دەرەكتەر بازاسىنىڭ ەسەلەپ ارتۋىنا قاراي تيٸستٸ ينفراقۇرىلىم مەن سەرۆيس دايىنداۋ قاجەتتٸگٸنە نازار اۋداردى.
مەملەكەت باسشىسى ەلٸمٸزدٸڭ شەتەلدٸك ەزٸرلەمەلەر مەن تەحنولوگييالارعا ەلدە دە تەۋەلدٸ ەكەنٸن ايتتى. سوندىقتان قاجەتتٸ IT جوبالاردى ەزٸرلەپ, ەنگٸزۋ ٷشٸن ٷكٸمەتكە «استانا حاب», «الاتاۋ» يننوۆاتسييالىق-تەحنولوگييالار پاركٸ, «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸ» كەسٸپورىندارىنىڭ ەلەۋەتٸن ارتتىرۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋدى تاپسىردى.
– حالىقارالىق جاعدايلاردى ەسكەرە وتىرىپ, زاڭنامالىق دەڭگەيدە بەسەكەگە قابٸلەتتٸ وتاندىق ەزٸرلەمەلەرگە باسىمدىق بەرە وتىرىپ, ساتىپ الۋ مەسەلەسٸن پىسىقتاۋ قاجەت. بۇل ەڭ الدىمەن مەملەكەتتٸك سەكتورعا قاتىستى. سول سەبەپتٸ ٷكٸمەتكە تسيفرلىق جوبالاردى كەلٸسۋ رەسٸمدەرٸن جەڭٸلدەتۋ جٶنٸندە ۇسىنىس بەرۋدٸ تاپسىرامىن. بٸزدٸڭ زاڭنامالاردا بازالىق ەدٸستەر بەكٸتٸلگەن. سونىمەن قاتار ۆەنچۋرلىق قىزمەتتٸ تولىقتاي تەرتٸپكە كەلتٸرۋ جەنە ىنتالاندىرۋ مەسەلەسٸن دە ويلاستىرۋ قاجەت, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ ٷكٸمەت پەن ۇقك بٸرلەسٸپ اقپاراتتىق رەسۋرستاردى جەنە جالپى «تسيفرلىق دەربەستٸكتٸ» تيٸمدٸ قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندە تاپسىرما بەردٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ماقساتتا اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ 10 جەدەل ورتالىعىن قۇرۋ جۇمىسىن جالعاستىرۋ قاجەت. سونداي-اق «اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك» ماماندىعى بويىنشا بٸلٸم بەرۋ گرانتىن كەمٸ ەكٸ مىڭعا دەيٸن ارتتىرۋ كەرەك.
مەملەكەت باسشىسى تسيفرلاندىرۋ سالاسىنا جاۋاپتى ۆيتسە-مينيسترلەر مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ جۇمىسىنا وڭ ٶزگەرٸستەر ەكەلۋٸ قاجەتتٸگٸن, سونىمەن قاتار, ولار ەكونوميكادا جەنە باسقا دا سالالاردا تسيفرلىق رەفورمالاردى قولعا الۋى تيٸس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– ولاردىڭ مٸندەتٸ – كٷندەلٸكتٸ جۇمىس ەمەس, رەفورمالار مەن ٶزگەرٸستەردٸ ٸسكە اسىرۋ. وسى رەتتە, مەملەكەتتٸك ورگانداردا تسيفرلاندىرۋ وفيتسەرٸ لاۋازىمىن ەنگٸزۋ كەرەك. جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە ەكٸمنٸڭ ناقتى بٸر ورىنباسارىن تسيفرلاندىرۋعا جاۋاپتى ەتٸپ بەكٸتۋ قاجەت. ولار تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸمەن تىعىز جۇمىس ٸستەۋٸ تيٸس, – دەدٸ پرەزيدەنت.
جيىن سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ تسيفراندىرۋ مەملەكەتتٸك ماڭىزدى ٸس, ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى اتالعان سالاعا تٸكەلەي بايلانىستى ەكەنٸن باسا ايتتى.
كەڭەستە تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترٸ اسقار جۇماعاليەۆ, پرەمەر-مينيستردٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى – قارجى مينيسترٸ ەليحان سمايىلوۆ, ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترٸ بٸرجان نۇرىمبەتوۆ, الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ بايانداما جاسادى.
