قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ تٶراعالىعىمەن رەفورمالار جٶنٸندەگٸ جوعارى كەڭەستٸڭ كەزەكتٸ وتىرىسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى ۇلت اقپارات اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
كٷن تەرتٸبٸندە 3 مەسەلە قارالدى. جيىن الماتى اگلومەراتسيياسىن دامىتۋ مەسەلەسٸنەن باستالدى. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ ەلٸبەك قۋانتىروۆ, الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ ەربولات دوساەۆ, الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ قانات بوزىمباەۆ بايانداما جاسادى.
سونداي-اق پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆ, پرەزيدەنتتٸڭ ەكونوميكالىق دامۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ شتاتتان تىس كەڭەسشٸسٸ, رەفورمالار جٶنٸندەگٸ جوعارى كەڭەس تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەر سۋما چاكرابارتي جەنە استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ باسقارۋشىسى قايرات كەلٸمبەتوۆ ٶزدەرٸنٸڭ ۇسىنىستارىن ايتتى.
سۋ شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋعا قاتىستى ەكٸنشٸ مەسەلە بويىنشا ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترٸ سەرٸكقالي برەكەشوۆ سٶز سٶيلەدٸ.
مينيستردٸڭ بايانداماسىن تىڭداعان مەملەكەت باسشىسى ورتالىق ازييا ٶڭٸرٸندە سۋ مەسەلەسٸ قاشاندا ٶتە ٶزەكتٸ بولعانىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, قازٸر بۇل سالاداعى جاعداي كٷرت ناشارلاپ, تٸپتٸ, جاھاندىق مەسەلەگە اينالىپ وتىر.
– كولۋمبييا كليماتتىق مەكتەبٸنە قاراستى جەر ينستيتۋتىنىڭ زەرتتەۋٸ بويىنشا تيان-شان تاۋلارىندا جاۋىن-شاشىننىڭ ازايۋ قاۋپٸ بار. ال بۇل سۋارمالى ەگٸستٸكتەر مەن جايىلىمدارعا قاجەتتٸ تۇششى سۋدىڭ تاپشىلىعىن تۋدىرادى دەگەن سٶز. تاۋ باسىنداعى جىل بويى جاتاتىن قاردىڭ كٶلەمٸ ازايىپ بارادى. عالىمدار الداعى جيىرما جىلدا قار بۇدان دا تەز ەرۋٸ مٷمكٸن دەگەن بولجام جاساپ وتىر, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, سىرتقى سۋ اعىنىنىڭ ازايۋى سۋدى تيٸمسٸز پايدالانۋدىڭ سالدارىنان ۋشىعا تٷسۋدە. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, سۋ رەسۋرستارى جاعدايىنا مەملەكەتتٸك مونيتورينگ جٷرگٸزۋ ٸسٸن كٷشەيتۋ قاجەت.
– اعىن سۋلاردىڭ رەجيمٸ مەن سۋ قويمالارىن زەرتتەۋ ٷشٸن 800 گيدرولوگييالىق بەكەت قاجەت بولسا, سونىڭ 310-ى عانا جۇمىس ٸستەپ تۇر. تولىققاندى مەملەكەتتٸك سۋ كاداسترى جوق. بۇل سۋ رەسۋرستارىنىڭ مٶلشەرٸ مەن ساپاسىنا مونيتورينگ جاساۋعا جەنە ەكونوميكانىڭ سالالارىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ ناقتى تەڭگەرٸمگە قول جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرمەيدٸ, – دەپ مەملەكەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆ سۋدى پايدالانۋ سالاسىنداعى ۆەدومستۆوارالىق ٷيلەستٸرۋ جۇمىستارىنىڭ ناشار جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانىن سىنعا الدى. مەملەكەت باسشىسى سۋ شارۋاشىلىعى ينفراقۇرىلىمىن تٷرلٸ مەملەكەتتٸك ورگاندار باسقاراتىنىن اتاپ ٶتٸپ, سونىڭ سالدارىنان سۋ رەسۋرستارىنا قاتىستى تيٸمدٸ ساياسات جٷرگٸزٸلمەي وتىرعانىن ايتتى.
– پرەمەر-مينيستردٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى جانىنان 2015 جىلى قۇرىلعان سۋ كەڭەسٸنٸڭ وتىرىسى بٸر-اق رەت ٶتكەن. الايدا بۇل كەڭەس پٸكٸر الماساتىن مەجٸلٸس ورگانى عانا ەمەس, ٶزٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتٸپ, شەشٸم قابىلداۋى كەرەك. قازٸرگٸ مەسەلەلەرگە باسا مەن بەرۋ سەكتورداعى جاعدايدى قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن جٷيەلٸ شارالار قابىلداۋعا مٷمكٸندٸك بەرمەي وتىر. ترانسشەكارالىق ٶزەندەردە سۋ بٶلۋ مەسەلەسٸ بويىنشا قازاقستاننىڭ كەلٸسسٶز جٷرگٸزۋدەگٸ ۇستانىمى ەلسٸز بولۋى وسىعان بايلانىستى. ٸشكٸ سۋ ساياساتى مىقتى بولماسا, كٶرشٸ ەلدەرمەن تيٸستٸ سۋ ديپلوماتيياسىن قۇرۋ مٷمكٸن ەمەس, – دەدٸ پرەزيدەنت.
«جاڭا ەكونوميكالىق ساياسات» مەسەلەسٸ بويىنشا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ ەلٸبەك قۋانتىروۆ, ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ جەنە رەفورمالار اگەنتتٸگٸنٸڭ تٶراعاسى ەسەت ەرعاليەۆ, «اتامەكەن» ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسى پرەزيديۋمىنىڭ تٶراعاسى رايىمبەك باتالوۆ, پرەزيدەنتتٸڭ شتاتتان تىس كەڭەسشٸسٸ سۋما چاكرابارتي بايانداما جاسادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاھاندىق سىن-قاتەرلەر جٷرگٸزٸلٸپ وتىرعان ەكونوميكالىق ساياساتتى تولىعىمەن قايتا زەردەلەۋدٸ تالاپ ەتەدٸ.
– بٸز العا قويعان ماقساتتارعا قول جەتكٸزۋ تەسٸلدەرٸن ٶزگەرتەمٸز. مەسەلەنٸڭ مەنٸ وسىندا. سوندىقتان جوبادا جالپى باعىتتار مەن ۇرانداردىڭ عانا كٶرسەتٸلگەنٸ ەمەس, سونداي-اق ناقتى باعىتتار, جاڭا ەدٸستەردٸڭ جوباسى بەرٸلگەنٸ دە ٶتە ماڭىزدى. سونىمەن قاتار پىسىقتاۋدى قاجەت ەتەتٸن بٸرنەشە مەسەلە بار. بٸرٸنشٸ, مەنٸڭ ويىمشا, قۇجاتتى ناقتىلاي تٷسۋ قاجەت. مىسالى, ەربٸر باعىت بويىنشا ٸسكە اسىرىلۋعا تيٸس ەكونوميكالىق رەفورمالار تٸزٸمٸنٸڭ ٷلگٸسٸ جەنە ولاردىڭ مٸندەتتەرٸ مەن ماقساتتارى كٶرسەتٸلۋٸ كەرەك. سونداي-اق جوبادا تەحنولوگييالىق جاڭعىرۋ جەنە يننوۆاتسييالاردى ەنگٸزۋ تەسٸلدەرٸ ناقتىلانباعان. جاڭا جاعدايدا يننوۆاتسييالىق ساياسات قانداي بولۋعا تيٸس? ٶكٸنٸشكە قاراي, بۇل مەسەلەدە ناقتى ۇستانىم جوق. ەكٸنشٸدەن, قۇجات اياسىندا «سامۇرىق-قازىنا» قورى مەن «بەيتەرەك» حولدينگٸنٸڭ رٶلٸن انىقتاۋ قاجەت. بۇلار ەكونوميكا ٷشٸن دە, مەملەكەتتٸك ساياسات ٷشٸن دە ٶتە ماڭىزدى سۋبەكتٸلەر. سوندىقتان ولاردىڭ جۇمىسىن دۇرىس جٷرگٸزۋ ارقىلى بٷكٸل ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ تيٸمدٸلٸگٸن انىقتاۋعا بولادى, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت جالپى ۇسىنىلعان تەسٸلدەردٸ ماقۇلدادى جەنە بٷگٸنگٸ تالقىلاۋدىڭ نەتيجەلەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, قۇجاتتى پىسىقتاۋدى تاپسىردى.
