ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ كٷنٸ كەشە جارىق كٶرگەن «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» اتتى ماقالاسىنا قاتىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى, قۋانىش سۇلتانوۆ جوعارى باعالاپ, ٶز پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ.
جاڭا ماقالانىڭ ايتقانى كٶپ, ايتىلارى ودان دا كٶپ. ەر تاراۋى جان-جاقتى ساراپتاۋعا جٷك. ەڭ باستىسى - ۇلتتىڭ رۋحاني ساناسىنا جاڭا سەرپٸلٸس بەرەدٸ. سولاردىڭ بٸرنەشەۋٸنە عانا توقتالساق.
بٸرٸنشٸدەن, ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ جاڭا ماقالاسى بٷگٸن تۋا قالعان دٷنيە ەمەس. «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» ۇزاق جىلدارعى تەرەڭنەن قوزعالعان وي تولعانىسىنىڭ, تولاسسىز ٸزدەنٸستٸڭ, قاجىرلى قايراتكەرلٸك ەڭبەكتٸڭ, ەل قامى ٷشٸن وراسان جاۋاپكەرشٸلٸكپەن كٶش باستاۋشىلىق قاسيەتتٸڭ, قييان اسۋدا قييا باسپاي ٶركەنيەتتٸڭ ٶسكەلەڭ جولىن تابا بٸلەرلٸك دانالىقتىڭ ٶرشٸل نەتيجەسٸ. وسى ەڭبەكتە جٷيەلەنگەن تاقىرىپتار مەن تاريحي جەدٸگەرلٸك دەرەكتەر, قۇبىلىستار كٶرٸنٸستەرٸن پرەزيدەنتتٸڭ بٸزدٸڭ جاڭا دەۋٸرٸمٸزدەگٸ رەسمي باياندامالارىمەن قاتار وقۋشىسىمەن وي قورىتىپ, پٸكٸر الىسۋ ماقساتىندا جارييالاعان تالاي ەڭبەكتەرٸنەن بايقاۋ قيىندىق تۋعىزبايدى. تٸپتٸ, ەلباسىنىڭ باستاماشىلدىعىمەن بٸرنەشە جىل جەمٸستٸ جٷرگٸزٸلگەن «مەدەني مۇرا» باعدارلاماسىنان تىس بٸر جىلىمىز «تاريح جىلى» دەپ اتالعانى دا ەل ەسٸندە. سول سيياقتى كٶپ جۇمىستاردىڭ ۇزاق جىلدار بويىنا جٷرگٸزٸلٸپ كەلە جاتقانىن ايتساق تا جەتكٸلٸكتٸ.
مەملەكەتتٸك تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ جارييالاپ, دٷنيەجٷزٸلٸك قوعامداستىققا مٷشە بولعان العاشقى كٷندەردەن باستاپ ەلباسى بٸزدٸڭ بٷگٸنگٸ مەملەكەتتٸگٸمٸزدٸڭ تامىرى تەرەڭدە جاتقاندىعىنا, تاريح تولقىنىندا تالاي-تالاي سىندارلى كەزەڭدەردەن ارپالىسپەن, كٷرەسپەن ٶتٸپ, ۇلتتىڭ ۇلت بولىپ ساقتالىپ قانا قالماي, ەلەمدٸك ٶركەنيەت دامۋىنا ٶز ٷلەسٸمٸزدٸ قوسا الارلىق مٷمكٸندٸگٸمٸزدٸڭ مول ەكەندٸگٸنە ايرىقشا مەن, ماڭىز بەرٸپ كەلە جاتقانىنا ەل, جۇرت, بٸزدٸڭ ۇلتىمىزدىڭ تەۋەلسٸزدٸك تۇسىنداعى ٶسۋٸ, ٶركەندەۋٸ, جەتٸستٸكتەرٸ ايقىن كۋە, ەرٸ دەلەل.
بٸز تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزگە دەيٸنگٸ ەكٸ جٷز جىلعا جۋىق مەرزٸمدە ارمانداپ, قول جەتكٸزە الماي, كٶزٸمٸز كٶرە الماعان مٷلدە جاڭا جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزە الدىق. باستىعىرىلىپ, قۇرساۋلانىپ قالعان ۇلتتىق سانامىز سەرپٸلٸپ, سانا ەركٸندٸگٸنە, بوستاندىعىنا كٶتەرٸلدٸك. ەلەمدٸك تەڭدٸككە قول جەتكٸزدٸك. كٸممەن بولسا دا تەرەزەمٸز تەڭ دەرەجەدە سٶيلەسە الاتىن بولدىق. ٶز داۋىسىمىزدى, سٶزٸمٸزدٸ باسقالارعا تىڭداتا الاتىن قابىلەت پەن دەرەجەگە جەتتٸك.
ەكٸنشٸدەن, ماقالانىڭ ەربٸر تاراۋى, ەربٸر سٶزٸ ۇلت ساناسىنىڭ قۋاتتانا تٷسۋٸنە جاڭا مازمۇن, جاڭا كەڭٸستٸك, جاڭا سەرپٸن بەرەدٸ. ياعني, ەربٸر ازامات ٶز تاريحىنىڭ تەرەڭٸنە بويلاپ, ۇلت تەگٸنٸڭ مىقتىلىعىنا, قابىلەتٸنە كٶز جەتكٸزەدٸ. ۇلتتىق مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ٶركەنيەت كەڭٸستٸگٸندەگٸ تاريحي ورنى مەن ادامزات قوعامىنىڭ بەيبٸت باعىتتا جاسامپازدىقپەن ٶسٸپ, دامي الاتىنىنا ايرىقشا ەكپٸن بەرٸلگەن. ەلٸمٸزدٸڭ ەجەلگٸ تاريحىن تانىپ, زەرتتەۋ جولىندا جاڭا كٶزقاراس, جاڭا دٷنيەتانىم قالىپتاستىرۋ ماڭىزدىلىعى زامان تۋعىزىپ وتىرعان قاجەتتٸلٸك. تاريحي تامىرىمىزدىڭ تەرەڭدٸگٸ مەن دەستٷرلٸ مىقتىلىعىنا سەنٸپ, بٷگٸنگٸ جەنە الدىمىزداعى ىمىراسىز بەسەكەلەستٸك الاپاتىندا قاپى قالماۋىمىز جان-جاقتى ەسكەرتٸلگەن. تالاي كەزەڭدەردە كٶش باسىندا جٷرٸپ, جول شەتٸندە قالىپ قويماۋدىڭ قامىن الدىمەن ويلاۋ مٸندەتٸ ايتىلادى. بٷگٸنگٸ جاسالىپ جٷرگەن شارالار بولاشاققا ەڭبەك ەتەدٸ.
ٷشٸنشٸدەن, وسى ەڭبەكتە قازاق جەرٸنٸڭ تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ التىن بەسٸگٸ ەكەندٸگٸنە ايرىقشا مەن بەرٸلگەن. نۇرسۇلتان نازارباەۆ تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ تەرەڭ تاريحىن ماقتانىش ەتە وتىرىپ, ونىڭ ەسٸرەسە بولاشاق دامۋىمىزداعى ورنىنا باسا نازار اۋدارادى. ٶتكەن تاريح رۋحاني قازىنامىز, سونىمەن بٸرگە اسىل تەك نەر الار قاينار بۇلاعىمىز ەكەنٸن ەسكەرتەدٸ. ەلباسىنىڭ: «تاريح پەن گەوگرافييا تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ مەن ۇلى كٶشپەندٸلەر يمپەرييالارى ساباقتاستىعىنىڭ ايرىقشا مودەلٸن قالىپتاستىردى. بۇل مەملەكەتتەر ۇزاق ۋاقىت بويى بٸرٸن بٸرٸ الماستىرىپ, ورتا عاسىرداعى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق, ساياسي جەنە مەدەني ٶمٸرٸندە ٶزٸنٸڭ ٶشپەس ٸزٸن قالدىردى.
وراسان زور كەڭٸستٸكتٸ يگەرە بٸلگەن تٷركٸلەر ۇلانعايىر دالادا كٶشپەلٸ جەنە وتىرىقشى ٶركەنيەتتٸڭ ٶزٸندٸك ٶرنەگٸن قالىپتاستىرىپ, ٶنەر مەن عىلىمنىڭ جەنە ەلەمدٸك ساۋدانىڭ ورتالىعىنا اينالعان ورتاعاسىرلىق قالالاردىڭ گٷلدەنۋٸنە جول اشتى», – دەگەن پايىمداۋلارىندا ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعىنا ٷلكەن ٷمٸت پەن مٸندەت ارتىلىپ تۇر. تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ ۇلى جٸبەك جولىمەن جالعاسىندا دا تولاعاي تابىسقا تولى يگەرٸلەر مٷمكٸندٸكتەردٸڭ جاتقانى بەلگٸلٸ.
تەۋەلسٸز مەملەكەتٸمٸز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ باستاۋىمەن, كٶرەگەندٸگٸمەن, جاسامپازدىعىمەن جاڭا تٷركٸ ەلەمٸندە دە, رەسەي, قىتاي, ٷندٸ تاعى باسقا كٶرشٸلەس ەلدەرمەن جاڭا قارىم-قاتىناستا دا وسى يگٸلٸكتٸ باعىتتى ۇستانا وتىرىپ, تەحنولوگييانىڭ كٶز ٸلەسپەس جىلدامدىعىندا ۇلت ساناسىنا جاڭا سەرپٸن بەرٸپ, الدىڭعى قاتارلى وزىق ەلدەر قاتارىندا بولۋعا شاقىرادى.
.jpeg)