فوتو: Akorda.kz
مەملەكەت باسشىسى سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا كٶكتەمگٸ ەگٸس ناۋقانىمەن تانىسۋ ٷشٸن «دايىندىق اگرو» جشس-عا قاراستى ەگٸستٸك القابىن ارالاپ كٶردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
اتالعان شارۋاشىلىق دەندٸ, مايلى داقىلدار ٶسٸرۋمەن جەنە مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. يەلٸگٸندە 15,8 مىڭ گەكتار ەگٸستٸك القابى, 4,2 مىڭ گەكتار جايىلىمدىق جەرٸ بار. «دايىندىق اگرو» ديرەكتورى بٸرجان شەيمەردەنوۆ بيىل گەكتارىنان 25 تسەنتنەر ٶنٸم الۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتتى.
پرەزيدەنت ديقانداردىڭ ەكسپورتتىق سۇرانىسى جوعارى داقىلداردى ٶسٸرۋگە بەيٸمدەلگەنٸن اتاپ ٶتٸپ, شارۋالاردىڭ ەڭبەگٸنە وڭ باعا بەردٸ.
پرەزيدەنتكە كٶكتەمگٸ ەگٸس ناۋقانىنىڭ بارىسى جٶنٸندە مەلٸمەت بەرٸلدٸ. ٶڭٸر باسشىسى ايداربەك ساپاروۆتىڭ ايتۋىنشا, ەگٸستٸك القاپتارىن مينەرالدى تىڭايتقىش جەتكٸزۋ, كٶكتەمگٸ ەگٸس جۇمىستارىنا تەحنيكا سايلاۋ, ديقانداردى جانار-جاعارمايمەن قامتاماسىز ەتۋ ٸسٸ جوسپارعا ساي ورىندالىپ جاتىر. بيىل وبلىس بويىنشا 4,5 ميلليون گەكتار جەرگە ەگٸن ەگٸلەدٸ, ونىڭ ٸشٸندە 3,2 ميلليون گەكتارعا – دەندٸ, دەندٸ-بۇرشاقتى داقىلدار, 960 مىڭ گەكتارعا – مايلى داقىلدار, 353 مىڭ گەكتارعا – مال ازىعىن, 34,1 مىڭ گەكتارعا – كارتوپ, 6,2 مىڭ گەكتارعا – باسقا دا كٶكٶنٸس تٷرلەرٸن ەگۋ جوسپارلانعان.
ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ەگٸستٸك القاپتارىن ەرتاراپتاندىرىپ, ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار داقىلداردى كٶبٸرەك ەگۋ مەسەلەسٸنە ۇدايى نازار اۋدارىلادى. سوڭعى جىلدارى وبلىستا قاراقۇمىق ەگۋ 3 ەسە, كارتوپ, سەبٸز, ورامجاپىراق سەكٸلدٸ كٶكٶنٸستەر القابى شامامەن 1,5-2 ەسە ارتقان.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەگٸستٸك باسىندا وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن ٶندٸرۋشٸلەرٸمەن ەڭگٸمەلەستٸ. ولار مەملەكەتتٸڭ تيٸمدٸ قولداۋى نەتيجەسٸندە شارۋاشىلىقتارىن كەڭەيتۋگە مٷمكٸندٸك العانىن ايتتى. ٸرٸ شارۋاشىلىقتار اۋىل حالقىن جۇمىسپەن قامتىپ قانا قويماي, اۋىلداعى ەلەۋمەتتٸك باستامالارعا دا ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ.
مەملەكەت باسشىسى ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىنا جاڭا تەحنولوگييالار مەن ٶندٸرٸس تەسٸلدەرٸن ەنگٸزۋ ماڭىزدى ەكەنٸنە نازار اۋداردى. پرەزيدەنتتٸڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل شارالار حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋعا, ناقتى تابىسىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەدٸ. قازٸرگٸ كەزدە سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنداعى ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸ, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى بٸر جۇمىسشىعا شاققاندا, 5 ميلليون تەڭگەنٸ قۇرايدى. بۇل – رەسپۋبليكالىق ورتاشا كٶرسەتكٸشتەن ەلدەقايدا جوعارى.
سونداي-اق پرەزيدەنت وبلىس باسشىلىعىنا وسى باعىتتاعى جۇمىستى ودان ەرٸ جالعاستىرۋدى جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶڭدەۋ ٸسٸن دامىتۋدى تاپسىردى. سونداي-اق ديقانداردىڭ كٶكتەمگٸ ەگٸس ناۋقانىن سەتتٸ اتقارۋىنا تٸلەكتەستٸك بٸلدٸردٸ.
پرەزيدەنت وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋشٸلەرمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ەاەو قىزمەتٸنٸڭ باسىم باعىتتارى جٶنٸندە پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ. جۋىردا مەسكەۋ قالاسىندا ۇيىمنىڭ كەزەكتٸ سامميتٸ ٶتتٸ.
- رەسەي فەدەراتسيياسىمەن شەكارا بويىندا ورنالاسقان سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزى زور. رەسەي – بٸزدٸڭ سەرٸكتەسٸمٸز. بٸز ەاەو اياسىندا دا, ەكٸجاقتى دەڭگەيدە دە كەدەرگٸسٸز ساۋدا مەن تاۋار الماسۋ ٸسٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن تۇراقتى كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزەمٸز. جۋىردا مەسكەۋدە ەاەو جوعارى كەڭەسٸنٸڭ وتىرىسى ٶتتٸ. جيىندا, ەڭ الدىمەن, ٶزارا ەكونوميكالىق ٸس-ەرەكەت, ينتەگراتسييا, ىنتىماقتاستىق مەسەلەلەرٸمەن اينالىسۋ قاجەتتٸگٸ تۋرالى ايتتىق. ساۋدا-ساتتىق كەدەرگٸسٸز جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك. بٸز بٸرىڭعاي تاۋار نارىعىن قۇرۋعا بار كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸ جۇمساۋعا تيٸسپٸز. قازاقستاندىق جٷك تاسىمالداۋشىلار تاۋاردى رەسەي نارىعىنا دا, ٷشٸنشٸ مەملەكەتتەردٸڭ نارىقتارىنا دا كەدەرگٸسٸز جەنە تيٸمدٸ جەتكٸزۋ ٷشٸن رەسەي اۋماعىنداعى ٸشكٸ تەمٸرجول تاريفتەرٸ قول جەتٸمدٸ بولۋعا تيٸس. تاعى دا قايتالاپ ايتامىن: ەاەو, ەڭ الدىمەن, ەكونوميكالىق ينتەگراتسييامەن, سودان كەيٸن باسقا مەسەلەلەرمەن اينالىسۋى كەرەك.
يدەولوگييا, بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, سپورت, مەدەنيەت سالالارىنداعى مەسەلەلەر, ەرينە, نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدٸ. بٸراق باسقا دا پلاتفورمالار بار. وندا بٸز بارلىق تيٸستٸ ەلدەرمەن تابىستى ىنتىماقتاستىق ورناتقانبىز. سوندىقتان ەاەو, ەڭ الدىمەن, 2015 جىلعى شارتتا بەكٸتٸلگەن مٸندەتٸن ورىندايدى دەپ سەنەمٸز. جاقىندا بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ الەكساندر گريگورەۆيچ لۋكاشەنكو قازاقستانعا وداقتاس مەملەكەتكە كٸرۋدٸ ۇسىندى. مەن ونىڭ ەزٸلٸنە لايىقتى باعا بەردٸم. مەنٸڭ ويىمشا, بۇعان ەشبٸر قاجەتتٸلٸك جوق. ٶيتكەنٸ باسقا ينتەگراتسييالىق بٸرلەستٸكتەر, سونىڭ ٸشٸندە, ەڭ الدىمەن, ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق بار. يادرولىق قارۋعا كەلەتٸن بولساق, بٸزگە بۇل قارۋ قاجەت ەمەس. سەبەبٸ بٸز يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارت پەن يادرولىق قارۋدى سىناۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى شارتقا قوسىلدىق. بٸز وسى حالىقارالىق قۇجاتتار اياسىنداعى مٸندەتتەمەلەرگە ادال بولىپ قالا بەرەمٸز. مەنٸڭ ويىمشا, وسى كەڭ ەۋرازييالىق ايماقتاعى نەمەسە ٷلكەن ەۋرازيياداعى ىنتىماقتاستىق ەكونوميكالىق باعىت بويىنشا دامۋعا تيٸس, وعان بٸز بەرٸمٸز مٷددەلٸمٸز. ناقتى ورتاق نارىق قۇرۋ كەرەك, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
