ەل ٸشٸندە سايلاۋدان كەيٸن بٸردەن بٸر كٶتەرەتٸن مەسەلەسٸ – پارتييانىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن ورىنداۋى. بەسەكەگە تٷسكەندە بەس جىلعا جوسپار قۇرىپ, ماقسات قويعان پارتييالار بٸردەن ٸسكە كٸرٸسۋٸ, قۇبا-قۇپ دٷنيە. مۇنداي جاعدايدا ٸس-ەرەكەتتٸڭ بٸر ٸزگە تٷسكەنٸ, جٷيەلٸ تٷردە, تٸزبەكتەلە ەر مەسەلەنٸڭ شەشٸم تابۋى قۋانتادى. وسى ورايدا «ۇلت» پورتالى پارتييالار قالاي جۇمىس ٸستەپ جاتقانىن تالداپ كٶردٸ.
ەلدٸڭ باستى پارتيياسى سانالاتىن Nur Otan پارتيياسى 2021 جىلدىڭ سەۋٸرٸندە وتباسى, ەيەلدەر جەنە بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەڭەستٸڭ وتىرىسىندا وڭالتۋ ورتالىقتارىنىڭ قۇرىلىسى, وتباسىن قولداۋ ينفراقۇرىلىمىن كەڭەيتۋ, سۋيتسيدتٸڭ الدىن الۋدىڭ بٸرىڭعاي جٷيەسٸن ەنگٸزۋ جەنە باسقا دا ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ تالقىلادى. پارتييا حاتشىسى ەلٸبەك الدەنەيدٸڭ ايتۋىنشا, "باقىتتى وتباسى" جوباسى اياسىندا ورتالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار كەڭەستٸڭ ۇسىنىمدارىن ەسكەرە وتىرىپ, ەلٸمٸزدٸڭ 220 ەلدٸ مەكەنٸندە ينتەرناتتار مەن مەكتەپتەردە جٶندەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ, مەديتسينالىق-ەلەۋمەتتٸك مەكەمەلەردە بالالاردى كٷتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا ايتارلىقتاي جۇمىس جٷرگٸزٸلگەن. بۇل جوبا ەلدٸڭ بارلىق ايماعىندا ٸسكە قوسىلدى. سونداي-اق كەي قالادا "باقىتتى وتباسى" جوباسى جانىنان كٶپبالالى انالاردى وقىتۋ بويىنشا "ٸسكەر انا" باعدارلاماسى جۇمىس ٸستەيدٸ. ول جەردە انالار قۇقىقتانۋ, اسپازدىق شەبەرلٸك, ۇلتتىق قولٶنەر, تٸگٸن شەبەرلٸگٸ, سۇلۋلىق سالونى مەن قارجىلىق ساۋاتتىلىق قىزمەتتەرٸن الىپ, بٸلٸمٸن شىڭداي الادى.
رەسمي اقپاراتقا سەيكەس, پارتييانىڭ جۇمىسى نەتيجەسٸندە 200 قىزمەتكەر ٷشٸن وقىتۋ ۇيىمداستىرىلدى جەنە جالاقى 50%-عا ارتتى. پارتييا جانىنان ٶمٸرلٸك قيىن جاعدايدا جٷرگەن وتباسىلارعا, ەيەلدەر مەن بالالارعا كەشەندٸ كٶمەك كٶرسەتۋ جەنە انىقتاۋ ٷشٸن "111 شۇعىل قىزمەتٸ" بايلانىس ورتالىعى اشىلدى. ول ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸندە ارنايى قۇرىلعان جەدەل ەرەكەت ەتۋ توپتارىمەن ٶزارا ٸس-قيمىل جاسايدى. كەڭەس تٶراعاسى دينارا زاكيەۆا ٶڭٸرلەردە جٷرگٸزٸلگەن تالداۋ ٶڭٸرلەردەگٸ وتباسىن قولداۋ ورتالىقتارىنىڭ سانىن ارتتىرۋ قاجەتتٸگٸن ايعاقتايتىنىن اتاپ ٶتكەن ەدٸ. ونىڭ ٸشٸندە اۋدان ورتالىقتارىندا قيىن ٶمٸرلٸك جاعدايداعى, سونداي-اق قاتىگەزدٸككە, زورلىق-زومبىلىققا ۇشىراعان وتباسىلارىنا, بالالارى بار ەيەلدەرگە ۋاقتىلى كٶمەك كٶرسەتۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن وسىنداي ورتالىقتىڭ كٶپ بولۋى ماڭىزدى ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
ايتا كەتەيٸك, قازاقستاندا 2020 جىلدىڭ قىركٷيەگٸنەن باستاپ بالالار مەن ەرەسەكتەر ٷشٸن وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق مەسەلەلەرٸ بويىنشا "111 شۇعىل قىزمەت" بايلانىس ورتالىعى قايتا ٸسكە قوسىلادى. قوڭىراۋلار تەۋلٸك بويى قابىلدانادى, بارلىق ٶتٸنٸش قاتاڭ قۇپييا ساقتالادى. سونىمەن قاتار بالالار مەن جاستارعا ارنالعان "150" ۇلتتىق سەنٸم تەلەفونى جۇمىس ٸستەيدٸ.
"جەدەل ەرەكەت ەتۋ توپتارى جۇمىس ٸستەگەن 10 ايدىڭ ٸشٸندە بارلىق ٶڭٸرلەردە 46 مىڭ وتباسىنا كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ, ونىڭ ٸشٸندە قۇجاتتاردى رەسٸمدەۋ, جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جەنە باسقا دا ورتالىقتار وسىنداي كەشەندٸ كٶمەكتٸ "بٸر تەرەزە" قاعيداتى بويىنشا كٶرسەتە الادى. پارتييانىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا 5 جىل ٸشٸندە ەربٸر قالا مەن اۋداندا وتباسىن قولداۋ, وتباسىلىق جانجالداردى شەشۋ جەنە بالالارى بار ەيەلدەرگە ۋاقىتشا تۇرۋ بويىنشا 234 ورتالىق اشۋ مٸندەتٸ تۇر", - دەدٸ دينارا زاكيەۆا.
وتىرىس بارىسىندا كەڭەس مٷشەسٸ ديانا ەرلان بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸن بالالاردىڭ ينتەرناتتاردا تۇرۋى مەن وقۋىنىڭ جاقسارۋىنا نازار اۋدارۋعا شاقىردى.
مەسەلەن, 2019 جىلى كەڭەستٸڭ جۇمىس توبى ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق وبلىستارىنداعى 61 ينتەرناتقا باردى, ولاردىڭ 19-ىندا سانيتارلىق نورمالار مەن شارتتاردىڭ بۇزىلعانى انىقتالدى. ەسكەرتۋلەر جاسالعان بارلىق ينتەرناتتاردا ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا نىعايتىلىپ, كٷردەلٸ جەنە اعىمداعى جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. الايدا ەلدە 400-دەن استام ينتەرنات قالىپ وتىر, ولار دا جاعدايدى جاقسارتۋدى تالاپ ەتەدٸ. پارتييانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, ۋەكٸلەتتٸ ورگانعا 2021 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنە دەيٸن ٸس-قيمىل جوسپارىن, بارلىق ينتەرناتتارداعى جاعدايدى جاقسارتۋ جٶنٸندەگٸ كەستەنٸ كەڭەسكە ۇسىنۋ مەرزٸمٸ بەرٸلگەن. وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا اتقارۋشى ورگاندار ٷشٸن بٸرقاتار ۇسىنىمدار ەزٸرلەندٸ, ولاردىڭ اراسىندا كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ ٸستەرٸ جەنە ولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جٶنٸندەگٸ ۆەدومستۆوارالىق كوميسسييانىڭ قاراۋىنا ارنايى مەكتەپتەردەن ورالعاننان كەيٸن كەمەلەتكە تولماعانداردى وڭالتۋ, مٷگەدەك بالالارعا ارنالعان وڭالتۋ ورتالىقتارىنىڭ سانىن ۇلعايتۋ جەنە ت.ب. مەسەلەلەر ەنگٸزٸلدٸ.
قازٸرگٸ كەزدە ٶزەكتٸ مەسەلەنٸڭ بٸرٸ – ەشتەڭەگە قۇلقى جوق جاستاردى جۇمىسقا تارتۋ, ەڭبەككە باۋلۋ. سوعان بايلانىستى جاستارعا ارنالعان پارتييانىڭ "بٸلٸم بەرۋ پروتسەسٸنە جەنە جۇمىسپەن قامتۋعا تارتىلماعان جاستاردى ەلەۋمەتتەندٸرۋ شارالارىن ەزٸرلەۋ جەنە ٸسكە اسىرۋ (NEET ساناتى)"جوباسى باستالدى. جوبا بويىنشا رەسپۋبليكالىق جوبالىق كەڭسە اشىلدى. جوبالىق كەڭسەدە جاستار قۇقىقتىق مەسەلەلەر, پسيحولوگييا مەسەلەلەرٸ جەنە باسقا دا مەسەلەلەر بويىنشا ونلاين رەجيمٸندە كەڭەس الا الادى, ول ٷشٸن call-ورتالىق جۇمىس ٸستەيدٸ. جوبانى ساپالى ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكانىڭ 17 ٶڭٸرٸمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم جاسالادى. وسىلايشا, پارتييالار وتباسى مەسەلەسٸ مەن ەلەۋمەتتٸك مەسەلەنٸ, كەسٸپكەرلٸك سالاسىن بٸر-بٸرٸمەن بايلانىستىرىپ وتىر.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, ەل ٸشٸندە سايلاۋدان كەيٸن بٸردەن بٸر كٶتەرەتٸن مەسەلەسٸ – پارتييانىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن ورىنداۋى. بەسەكەگە تٷسكەندە بەس جىلعا جوسپار قۇرىپ, ماقسات قويعان پارتييالار بٸردەن ٸسكە كٸرٸسۋٸ, قۇبا-قۇپ دٷنيە. مۇنداي جاعدايدا ٸس-ەرەكەتتٸڭ بٸر ٸزگە تٷسكەنٸ, جٷيەلٸ تٷردە, تٸزبەكتەلە ەر مەسەلەنٸڭ شەشٸم تابۋى قۋانتادى. وسى ورايدا «ۇلت» پورتالى پارتييالار قالاي جۇمىس ٸستەپ جاتقانىن تالداپ كٶردٸ.
