قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعى دەكلاراتسيياسى (تولىق مەتٸن)

كەشە پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعى دەكلاراتسيياسى» قابىلداندى. 

كٷن تەرتٸبٸندە قوس پالاتا تٶراعالارىنىڭ اتىنا بٸر توپ دەپۋتاتتاردان جولدانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ جيىرما بەس جىلدىعى دەكلاراتسيياسىن قابىلداۋ تۋرالى ٷندەۋٸنە بايلانىستى بٸر عانا مەسەلە قارالدى.

مەجٸلٸس سپيكەرٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعى دەكلاراتسيياسى ٶتە ماڭىزدى تاريحي كەزەڭگە ارنالعان قۇجات ەكەنٸن العا تارتا كەلٸپ: - وسى ۋاقىتتىڭ ٸشٸندە, بارلىق جەتٸستٸكتەر مەن تابىستار, ەڭ الدىمەن تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸز– ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگٸنٸڭ جەمٸسٸ. سونىمەن بٸرگە, ەرقاشاندا پرەزيدەنتٸمٸزگە قولداۋ كٶرسەتٸپ, تٸرەك بولىپ كەلە جاتقان حالقىمىزدىڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸنٸڭ نەتيجەسٸ. سوندىقتان, پارلامەنتتە وسى تاريحي قۇجاتتى قاراستىرۋ - ول كەلە جاتقان تەۋەلسٸزدٸك مەرەيتويىنىڭ ەرەكشە ماڭىزدىلىعىن كٶرسەتەدٸ,-دەدٸ.

دەپۋتاتتار نازارىنا ۇسىنىلىپ وتىرعان دەكلاراتسييا مەتٸنٸنٸڭ جوباسىن مەجٸلٸس دەپۋتاتى قۋانىش سۇلتانوۆ جارييا ەتتٸ. دەكلاراتسييادا قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ باسشىلىعىمەن 25 جىل ٸشٸندە جەتكەن جەتٸستٸكتەردٸڭ جارقىن كٶرٸنٸسٸ جان-جاقتى باياندالا كەلٸپ, ەلوردادا «تەۋەلسٸز قازاقستان» مونۋمەنتٸن تۇرعىزۋ, ەل كونستيتۋتسيياسىندا تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ بٸزدٸڭ مەملەكەتٸمٸزدٸ قۇرۋداعى بٸرەگەي ٷلەسٸن اتاپ ٶتۋ, ەلباسىنىڭ ەسٸمٸن ەلوردانىڭ اتاۋىندا جەنە ەلٸمٸزدٸڭ باسقا دا ماڭىزدى نىساندارىندا كٶرسەتۋ تۋرالى ۇسىنىستار ايتىلعان.

ودان ەرٸ دەپۋتاتتار مۇحتار التىنباەۆ, نۇرتاي سابيليانوۆ, سەرٸك اقىلباي, ۆلاديسلاۆۋ كوسارەۆ, اقان بيجانوۆ, يرينا ارونوۆا, ولگا پەرەپەچينا, ازات پەرۋاشەۆ, ەلەۋسٸن ساعىندىقوۆ, باقىتگٷل حامەنوۆا سٶز سٶيلەپ, دەكلاراتسييانىڭ مەنٸ مەن ماڭىزدىلىعىن جان-جاقتى تارقاتتى جەنە قولدايتىندىقتارىن بٸلدٸردٸ.

ماڭىزدى قۇجات ەكٸ پالاتا دەپۋتاتتارىنىڭ شىنايى قولداۋىنا يە بولىپ, دەكلاراتسييانى قابىلداۋ تۋرالى ارنايى قاۋلى قابىلداندى. مەجٸلٸس سپيكەرٸ بۇل قازاقستانىمىز ٷشٸن, سونىڭ ٸشٸندە, پارلامەنت ٷشٸن ەرەكشە ورىن الاتىن ماڭىزدى قۇجات ەكەنٸن, ول بٸزدٸڭ بٷگٸنگٸ تاريحىمىز جەنە بولاشاق ۇرپاعىمىزعا قالدىراتىن باعالى مۇرامىز ەكەنٸن ايتىپ, جينالعانداردى تاريحي قۇجاتتىڭ قابىلدانۋىمەن قۇتتىقتادى.

بٸرلەسكەن وتىرىسقا رەسپۋبليكامىزدىڭ پرەمەر-مينيسترٸ, مەملەكەتتٸك حاتشىسى,پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ باسشىسى, كونستيتۋتسييالىق كەڭەستٸڭ, جوعارعى سوتتىڭ جەنە ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنىڭ تٶراعالارى, ٷكٸمەت مٷشەلەرٸ, رەسپۋبليكا پرەزيدەنتٸنە تٸكەلەي باعىناتىن جەنە ەسەپ بەرەتٸن مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ باسشىلارى, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ, پرەمەر-مينيستر كەڭسەسٸنٸڭ, پارلامەنت پالاتالارى اپپاراتتارىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرٸ جەنە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.

ۇلت پورتالى قر پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ رەسمي سايتىنا سٷيەنە وتىرىپ, اتالعان قۇجاتتىڭ تولىق مەتٸنٸن نازارلارىڭىزعا ۇسىنادى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ

جيىرما بەس جىلدىعى

دەكلاراتسيياسى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتٸ

قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸن حالقىمىزدىڭ اسا زور قۇندىلىعى رەتٸندە باعالاي وتىرىپ,

تەۋەلسٸز قازاقستاندى قۇرۋ جەنە قالىپتاستىرۋدا ەرەن ەڭبەك سٸڭٸرگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ ستراتەگييالىق باعىتىنا بەرٸك ۇستانىمىن تانىتا وتىرىپ,

«قازاقستان-2050» ستراتەگيياسىنىڭ باستى ماقساتىنا جەتۋدٸ بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى ٶزٸنٸڭ تاريحي پارىزى جەنە جاۋاپكەرشٸلٸگٸ دەپ سەزٸنە وتىرىپ,

«مەڭگٸلٸك ەل» قاستەرلٸ مەكەنٸندە جارقىن كەلەشەگٸمٸزدٸ جاساۋعا ۇمتىلا وتىرىپ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ جيىرما بەس جىلدىعى دەكلاراتسيياسىن قابىلدايدى.

* * *

تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىق مەرەيتويى – ٶز تاريحىندا تۇڭعىش رەت زاماناۋي مەملەكەت قۇرعان قازاقستان حالقىنىڭ اۋقىمدى تاريحي جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ جارقىن كٶرٸنٸسٸ.

قازاقستان ٷشٸن تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ جيىرما بەس جىلى ٸلگەرٸلەۋ مەن ورنىقتى دامۋدىڭ كەزەڭٸ بولدى. تەۋەلسٸز قازاقستان ٶزٸنٸڭ جاڭا تاريحىمەن تابىستى مەملەكەت جەنە بٷكٸل ورتالىق ازييا ٶڭٸرٸنٸڭ كٶشباسشىسى اتانۋعا قۇقىعى بار ەكەندٸگٸن دەلەلدەدٸ.

ٶز تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلىندا قازاقستان ەكونوميكاسى قارقىندى دامىعان, تابىسقا جەتۋدٸڭ بٸرەگەي تەجٸريبەسٸ بار ساياسي تۇراقتى مەملەكەت رەتٸندە قالىپتاستى.

بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە ەكونوميكالىق, ساياسي جەنە ەلەۋمەتتٸك سالالاردا اسا ٸرٸ ٶزگەرٸستەر جٷزەگە استى.

تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ بارلىق جەتٸستٸكتەرٸ مەن جەڭٸستەرٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ تەگەۋرٸندٸ جەنە دانا باسشىلىعىمەن ەربٸر قازاقستاندىقتىڭ تاباندى دا تىنىمسىز ەڭبەگٸنٸڭ ارقاسىندا مٷمكٸن بولدى.

پرەزيدەنت ن.ە. نازارباەۆتىڭ ساياسي ەرٸك-جٸگەرٸ جەنە ستراتەگييالىق كٶرەگەندٸگٸ دامۋدىڭ قازاقستاندىق ٷلگٸسٸنٸڭ تابىستى بولۋىن ايقىنداپ, قازاقستاننىڭ ورنىقتى ٶسٸپ-ٶركەندەۋ جولىنا شىعۋىنا مٷمكٸندٸك تۋدىردى.

ەلٸمٸز «قازاقستان-2050» ستراتەگيياسىن دەيەكتٸ تٷردە جٷزەگە اسىرا وتىرىپ, ەلەمنٸڭ وزىق 30 ەلٸنٸڭ قاتارىنا قوسىلۋعا قارىشتى قادام باسۋدا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بايىپتى جەنە جەمٸستٸ حالىقارالىق باستامالارىمەن ەلٸمٸز بيٸك حالىقارالىق بەدەلگە يە بولىپ, عالامدىق يادرولىق قارۋسىزدانۋ قوزعالىسىنىڭ تانىمال كٶشباسشىسىنا اينالدى.

* * *

1991 جىلى 16 جەلتوقساندا پارلامەنت «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك تەۋەلسٸزدٸگٸ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭدى قابىلدادى.

تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ بۇل تۇڭعىش قۇجاتى حالقىمىزدىڭ قۋاتتى جەنە پەرمەندٸ مەملەكەت قۇرۋ ارمانىنىڭ جٷزەگە اسۋىن ايعاقتادى. زاڭ قازاقستان ەگەمەندٸگٸنٸڭ ونىڭ ۇلان-عايىر اۋماعىندا جەنە ەلەمنٸڭ ساياسي كارتاسىندا مىزعىماستىعىن مەڭگٸلٸككە بەكٸتٸپ بەردٸ.

ەلٸمٸزدٸڭ باستى قۇجاتى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيياسىن 1995 جىلعى 30 تامىزداعى رەفەرەندۋمدا بٷكٸل قازاقستان حالقى بٸراۋىزدان قابىلدادى.

كونستيتۋتسييا ەگەمەندٸكتٸڭ ساياسي جەنە قۇقىقتىق نەگٸزدەرٸن بەكٸتٸپ, ادامنىڭ ٶمٸرٸن, قۇقىقتارى مەن بوستاندىعىن, تەگٸنە, ەلەۋمەتتٸك جاعدايىنا, نەسٸلٸنە, ۇلتىنا, تٸلٸنە, دٸنگە قاتىستىلىعىنا قاراماستان, ادام مەن ازامات قۇقىقتارىنىڭ تەڭدٸگٸن مەملەكەتتٸڭ جوعارى قۇندىلىقتارى دەپ جارييالادى.

تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيياسى مەملەكەت پەن قوعامنىڭ تۇراقتىلىعى مەن ٶركەندەۋٸنٸڭ مىزعىماس نەگٸزٸنە اينالدى.

قازاقستاندا تيٸمدٸ دەموكراتييالىق ينستيتۋتتار – پرەزيدەنتتٸك ينستيتۋتى, پارلامەنت, سوت جٷيەسٸ جەنە بەلسەندٸ ازاماتتىق قوعام قالىپتاستى.

ەلٸمٸزدە جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە تٶتەپ بەرۋگە جەنە بٷكٸل قوعامنىڭ مٷددەلەرٸنٸڭ جٷزەگە اسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە قابٸلەتتٸ مەملەكەتتٸك قۇرىلىمنىڭ تيٸمدٸ جٷيەسٸن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەن تاريحي ماڭىزدى ەكونوميكالىق جەنە ساياسي رەفورمالار جٷرگٸزٸلدٸ.

تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى كٷندەرٸنەن باستاپ ەلٸمٸزدٸڭ ساياساتى ۇزاق مەرزٸمگە نەگٸزدەلدٸ, قازاقستاندىقتاردىڭ ەل-اۋقاتى, ٶمٸردٸڭ جوعارى ساپاسىنا جٷيەلٸ دە ماقساتتى ۇمتىلىسى ونىڭ باستى ۇستانىمدارى بولدى جەنە سولاي بولىپ قالا بەرەدٸ.

قازاقستان ەلەمنٸڭ بەسەكەگە ەڭ قابٸلەتتٸ 50 ەلٸنٸڭ قاتارىنا ەندٸ.

ەلەمنٸڭ ەڭ دامىعان 30 ەلٸنٸڭ قاتارىنا كٸرۋدٸ ماقسات ەتٸپ قويعان «قازاقستان-2050» ستراتەگيياسى جاڭا سيپاتتاعى ستراتەگييالىق قۇجات بولىپ تابىلادى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ «100 ناقتى قادام: بارشاعا ارنالعان قازٸرگٸ زامانعى مەملەكەت» ۇلت جوسپارى ەلەمدٸك قارجى جٷيەسٸندەگٸ اسا جاعىمسىز قۇبىلىستارعا قاراماستان, ەلٸمٸزدە ٶندٸرٸس پەن يننوۆاتسييانى, ەلەۋمەتتٸك سالانى دامىتۋعا جەنە جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

قازاقستان يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك رەيتينگٸندە ەڭ قاۋٸپسٸز ەلدەردٸڭ قاتارىنا كٸرەدٸ.

پرەزيدەنت ن.ە. نازارباەۆ قازاقستاندى ەلٸمٸزدٸڭ ۇلتتىق مٷددەلەرٸنە نۇقسان كەلتٸرمەستەن يادرولىق قارۋسىز مەملەكەتكە اينالدىرۋ جٶنٸندەگٸ تاريحي ماڭىزدى مٸندەتتٸ شەشە بٸلدٸ.

1991 جىلعى 29 تامىزدا ەلباسى سەمەي يادرولىق پوليگونىن جاپتى. قازاقستان پرەزيدەنتٸ ٶز ەلٸنٸڭ عانا ەمەس, سونداي-اق بٷكٸل ادامزاتتىڭ تاعدىرى ٷشٸن ٶزٸنە جاۋاپكەرشٸلٸك الا وتىرىپ, ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ ساياساتكەر رەتٸندە تانىلدى.

سەمەي پوليگونىنىڭ جابىلۋىمەن يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋدىڭ جەنە قارۋسىزدانۋدىڭ جاھاندىق پروتسەسٸنٸڭ جاڭا كەزەڭٸ باستالدى.

قازاقستاننىڭ باستاماسى بويىنشا بۇۇ 29 تامىزدى يادرولىق سىناقتارعا قارسى ٸس-قيمىلدىڭ حالىقارالىق كٷنٸ دەپ جارييالادى.

قازاقستان يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ رەجيمٸن نىعايتۋ جٶنٸندەگٸ ناقتى ۇسىنىستارىن العا تارتىپ, يادرولىق قارۋسىز ەلەمنٸڭ جالپىعا ورتاق دەكلاراتسيياسىن قابىلداۋدى ۇسىندى.

تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلىندا قازاقستاندىق ديپلوماتييا ەلەم ەلدەرٸنٸڭ باسىم بٶلٸگٸمەن سەنٸمدٸ دوستىق جەنە ىنتىماقتاستىق قارىم-قاتىناستار ورناتىپ, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ قىزمەتٸنە بەلسەندٸ تٷردە ارالاسىپ كەلەدٸ.

بٸزدٸڭ ەلٸمٸز ەلەمدٸك قوعامداستىقتا ورنىن نىق ايقىنداپ, لايىقتى قۇرمەت پەن بەدەلگە يە بولىپ وتىر.

ەلەمدە اۋماعى جٶنٸنەن توعىزىنشى ورىن الاتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەكاراسىن دەليميتاتسييالاۋ مەن دەماركاتسييالاۋ پرەزيدەنت ن.ە. نازارباەۆتىڭتاريحي جەتٸستٸكتەرٸ بولىپ تابىلادى.

قازاقستان ٶڭٸرلٸك جەنە جاھاندىق پروتسەستەردٸڭ بەلسەندٸ قاتىسۋشىسى بولا وتىرىپ, حالىقارالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ نىعايتۋعا قوماقتى ٷلەس قوسۋدا.

«ەۋروپاعا جول» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ قازاقستاننىڭ ەۋروپانىڭ جەتەكشٸ مەملەكەتتەرٸمەن ەرٸپتەستٸك پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ بارىنشا جوعارى دەڭگەيٸنە شىعۋىنا جول اشتى.

قازاقستان ىنتىماقتاستىقتىڭ ەۋرازييالىق كٶپٸرٸنە اينالدى.

بٸزدٸڭ ەلٸمٸز ەاەو, شىۇ, اٶسشك سەكٸلدٸ ينتەگراتسييالىق جوبالاردىڭ باستاماشىسى جەنە ٸلگەرٸلەتۋشٸسٸ بولىپ تابىلادى.

قازاقستان ەقىۇ, يىۇ, ەاەو, شىۇ, تمد, ۇقشۇ, اٶسشك جەنە تٷركٸ كەڭەسٸ سيياقتى ٸرٸ حالىقارالىق ۇيىمداردا تابىستى تٶراعالىق ەتۋدٸڭ تەجٸريبەسٸنە يە.

تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا قازاقستان ورتالىق ازييا ەلدەرٸنٸڭ اراسىندا العاشقى بولىپ 2017-2018 جىلدارعا بۇۇ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ تۇراقتى ەمەس مٷشەسٸ بولىپ سايلاندى.

حالىقارالىق قوعامداستىق قازاقستاننىڭ حالىقارالىق قاتىناستاردى دامىتۋداعى ٷلەسٸن لايىقتى باعالاي وتىرىپ, بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كٶرمەسٸن ٶتكٸزۋدٸ سەنٸپ تاپسىردى.

تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا قازاقستاننىڭ قارۋلى كٷشتەرٸ ەلٸمٸزدٸڭ سەنٸمدٸ قالقانىنا اينالدى.

پرەزيدەنت – جوعارعى باس قولباسشى ن.ە. نازارباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن, اۋماقتىق تۇتاستىعىن, ونىڭ شەكاراسىنىڭ مىزعىماستىعىن, حالقىمىزدىڭ بەيبٸت جەنە تىنىش ٶمٸرٸن سەنٸمدٸ قورعاۋعا قابٸلەتتٸ قارۋلى كٷشتەردٸڭ تٷبەگەيلٸ رەفورمالاۋدى, ەسكەري قۋاتى مەن ەلەۋەتٸن ارتتىرۋدى قامتاماسىز ەتتٸ.

تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلىندا قازاقستاندا جوعارى ەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەرگە قول جەتكٸزٸلدٸ.

مەملەكەت باسشىسى ن.ە. نازارباەۆ قازاقستان حالقىن دەيەكتٸ تٷردە ەڭ جوعارى ەلەمدٸك كٶرسەتكٸشتەرگە جەتۋگە باعىتتاپ كەلەدٸ.

«قازاقستان-2050» ستراتەگيياسى, «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتى, «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى – ەلەمنٸڭ ەڭ دامىعان مەملەكەتتەرٸنٸڭ قاتارىنا كٸرۋگە قابٸلەتتٸ قازاقستاننىڭ قۋاتىن نىعايتۋعا باعىتتالعان جوسپارلار.

بٸزدٸڭ بەسەكەلەس بولاتىن بٸرەگەي باسىمدىقتارىمىز – قازاقستاننىڭ مول تابيعي بايلىعى, اۋىل شارۋاشىلىق, كوممۋنيكاتسييالىق جەنە ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸ ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ نەگٸزٸنە اينالدى.

بٷگٸندە قازاقستان – جەكەمەنشٸك ينستيتۋتى ورنىققان, ورتا تاپ بەلسەندٸ داميتىن, ال كەسٸپكەرلٸك ەكونوميكالىق ٶركەندەۋدٸڭ قوزعاۋشى كٷشٸ بولىپ تابىلاتىن تۇراقتى نارىقتىق ەكونوميكاسى بار ەل.

ەلباسىنىڭ ستراتەگييالىق كٶرەگەندٸگٸ ارقاسىندا قازاقستاندا جاھاندىق قارجىلىق-ەكونوميكالىق داعدارىستارعا قاراماستان, ەل ەكونوميكاسىن جاڭعىرتۋ تابىستى جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

قازاقستان يندۋسترييالىق قۋاتىن نىعايتۋ مەن يننوۆاتسييانى دامىتۋدى نىق كٶزدەپ وتىر.

اۋقىمدى قۇرىلىمدىق رەفورمالار بارىسىندا مٷلدە جاڭا جوعارى تەحنولوگييالى سالالار: مۇناي-حيمييا, اۆتوموبيل ٶنەركەسٸبٸ, تەمٸرجول ماشينا جاساۋ, IT-تەحنولوگييالار, عارىشتىق سپۋتنيكتەر ٶندٸرٸسٸ سالالارى قۇرىلدى.

ەلباسىنىڭ باستاماسى بويىنشا ەر ازاماتتىڭ ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2020», «اگروبيزنەس-2020», «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلامالارى جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ مەرەيلٸ 25 جىلىندا قازاقستان ەلەمدٸك بانكتٸڭ Doing Business رەيتينگٸندە 35 ورىن الدى.

ەلٸمٸزدە جاڭا ەكونوميكالىق ۇمتىلىستى قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن «نۇرلى جول» باعدارلاماسى, «باتىس ەۋروپا - باتىس قىتاي» حالىقارالىق كٶلٸك دەلٸزٸ, ترانسكاسپيي حالىقارالىق كٶلٸك مارشرۋتى سەكٸلدٸ بٸرقاتار ستراتەگييالىق ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار جٷزەگە اسىرىلىپ وتىر.

جاڭا ەلوردامىز استانانى قۇرۋداعى ايرىقشا رٶل ەلٸمٸزدٸڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ ن.ە. نازارباەۆقا تيەسٸلٸ.

استانا قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ سالتانات قۇرۋىن پاش ەتٸپ, حالقىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالدى.

استانا قۇرىلىسى جاڭا مەملەكەتتٸڭ, جاڭا قوعامنىڭ قۇرىلىسى رەتٸندە كيەلٸ مەنگە يە بولدى.

استانا ٶتكەننٸڭ بارلىق قۇندىلىقتارىن جيناقتاپ, بولاشاقتىڭ جارقىن كەلبەتٸن ەلەستەتتٸ. بٷگٸندە استانا – ٶز كٷشٸنە سەنٸمدٸ, جاڭا قازاقستاننىڭ بٷكٸل ەلەمگە ەلەۋەتٸن تانىتقان ٸرٸ ٸسكەرلٸك ورتالىق.

استانا سامميتتەر مەن باسقا دا ماڭىزدى حالىقارالىق كەزدەسۋلەردٸ ٶتكٸزەتٸن ٸرٸ ورتالىققا اينالدى, ەلٸمٸزدٸڭ باسقا قالالارى ٷشٸن دامۋدىڭ ٷلگٸسٸ بولدى.

استانانىڭ ٶزٸندە 2017 جىلى «بولاشاقتىڭ ەنەرگيياسى» يننوۆاتسييالىق كٷن تەرتٸبٸمەن ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كٶرمەسٸ ٶتەتٸن بولادى.

قازاقستان كونفەسسيياارالىق جەنە ەتنوسارالىق تاتۋلىق پەن كەلٸسٸم ٷستەمدٸك قۇرعان مەملەكەت دامۋىنىڭ بٷكٸل ەلەمدە تانىلعان جاڭا بٸرەگەي مودەلٸن قۇردى.

مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقى بٸرلٸگٸن نىعايتۋدىڭ كونستيتۋتسييالىق مەرتەبەسٸ بار ايرىقشا ينستيتۋتى – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇردى.

ەلەمدٸك دٸندەردٸڭ, تٸلدەردٸڭ, مەدەنيەتتەر مەن دەستٷرلەردٸڭ توعىسىنداعى تاريحي ارالاسۋى قازاقستاندا بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸم ەلەۋمەتتٸڭ ادامگەرشٸلٸك جەنە ەدەپ نورماسىنا, ورتاق مەدەنيەتٸمٸزدٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸنە اينالعان قوعامنىڭ ايرىقشا ٷلگٸسٸن قالىپتاستىردى.

ول كٶپەتنوستىق پەن كٶپكونفەسسييالىلىقتى قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق رەسۋرسىنا جەنە ارتىقشىلىعىنا اينالدىرا وتىرىپ, رۋحانيلىق پەن ازاماتتىقتىڭ قۇرىشتاي قۇيماسىن مەيلٸنشە بەكەمدەي تٷستٸ.

ن.ە. نازارباەۆتىڭ بەيبٸتشٸلٸك پەن قوعامدىق كەلٸسٸم مودەلٸ قوعامنىڭ ٷيلەسٸمدٸ دامۋىنىڭ ەلەمدٸك ەتالونىنا اينالدى.

«مەڭگٸلٸك ەل» قۇندىلىقتارى تەۋەلسٸزدٸك جەتٸستٸكتەرٸن, قازاقستان حالقىنىڭ مٷددەلەر ورتاقتاستىعى مەن تاريحي تاعدىرىن كٶرنەكٸ بەينەلەپ بەردٸ.

«مەڭگٸلٸك ەلدٸڭ» جەتٸ قۇندىلىعى قازاقستاندىقتاردىڭ تەۋەلسٸزدٸكتٸ نىعايتۋعا, ەركٸن دە ٶركەندەگەن ەلدە ٶمٸر سٷرۋگە ۇمتىلىسىن – ورتاق ماقساتىن, ورتاق مٷددەلەرٸ مەن ورتاق بولاشاعىن بٸرٸكتٸردٸ.

قازاقستان حالقى قابىلداعان «مەڭگٸلٸك ەل» پاتريوتتىق اكتٸسٸ قۋاتتى جۇمىلدىرۋشى باستاۋعا, قوعامدىق كەلٸسٸمدٸ نىعايتۋدىڭ ٶزەگٸنە, بٷكٸل قوعامنىڭ مٷددەلەرٸ مەن ۇمتىلىسىن بٸرتۇتاس تۇرعىدا بەكەمدەۋ قۇرالىنا اينالدى.

باستى باعدارى جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامى قۇندىلىقتارى بولىپ تابىلاتىن ەلەۋمەتتٸك تۇراقتىلىق قوعامى قۇرىلدى.

قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸن العان سەتتەن باستاپ پرەزيدەنت ن.ە. نازارباەۆ حالىق الدىنا ەلەۋمەتتٸك باعدارلى نارىقتىق ەكونوميكاسى بار قۋاتتى ەگەمەن مەملەكەت قۇرۋ مٸندەتٸن قويدى.

ەلەۋمەتتٸك جاڭعىرتۋ ەلەۋمەتتٸك پروگرەستٸڭ ەكونوميكالىق ەركٸندٸكتەرٸ مەن يدەالدارىن ٷيلەستٸكپەن ٶرٸستەتٸپ, قوعام مەن ەربٸر ادامنىڭ ەل-اۋقاتىنىڭ ارتۋى ٷشٸن جاعداي جاسادى, قارقىندى داميتىن ەڭبەك نارىعىن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.

25 جىلدا بالا تۋۋ دەڭگەيٸ 60 پايىزعا ٶستٸ. قازاقستان انالار ٷشٸن قولايلى ەلدەر رەيتينگٸندە جىل سايىن جوعارى كٶتەرٸلٸپ كەلەدٸ.

بٸز قازاقستاندىقتاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ جاسىن ۇزارتۋعا قول جەتكٸزدٸك.

ەڭبەك ادامىنىڭ مٷددەلەرٸ – بٸزدٸڭ مەملەكەتٸمٸزدٸڭ باستى نازارىندا.

مەملەكەت قازاقستاندىقتاردىڭ وقۋى مەن كەسٸبي داعدىلارىن ٷنەمٸ جەتٸلدٸرٸپ وتىرۋى ٷشٸن جاعداي جاسايدى, ەركٸن ەڭبەككە جەنە لايىقتى ەڭبەكاقى الۋعا مٷددەلٸ ەربٸر ازاماتتىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ٶندٸرٸستەر, ينفراقۇرىلىمدار جەنە باسقا دا نىساندار قۇرىلىسىن جٷرگٸزەدٸ.

بٸلٸم بەرۋ سالاسىن كەشەندٸ رەفورمالاۋ قازاقستاننىڭ ەلەمدٸك بٸلٸم بەرۋ كەڭٸستٸگٸندە لايىقتى ورىن الۋىنا جاعداي جاسادى.

وتاندىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸ مەن عىلىمدى جەتٸلدٸرۋ مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ ستراتەگييالىق باسىمدىقتارىنىڭ بٸرٸ جەنە ەلدٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋدىڭ شەشۋشٸ تەتٸگٸ بولىپ تابىلادى.

قازاقستان ەرەسەك ادامداردىڭ ساۋاتتىلىعى دەڭگەيٸ بويىنشا ادام دامۋى يندەكسٸ ەلەمدٸك تٸزٸمنٸڭ العاشقى ٷشتەن بٸرٸنە كٸرەدٸ.

قازاقستان زيياتكەر ۇلتتى قالىپتاستىرۋ ٷشٸن دەيەكتٸ تٷردە جاعداي جاساي وتىرىپ, ادام دامۋىنىڭ دەڭگەيٸ جوعارى ەلدەر توبىنان نىق ورىن الدى.

پرەزيدەنت باستاماسىنىڭ ارقاسىندا ەلدە ەرەكشە سيپاتتى «بولاشاق» باعدارلاماسى ۇدايى جٷزەگە اسىرىلۋدا, «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸ», زيياتكەرلٸك مەكتەپتەردٸڭ كەڭ تاراعان جەلٸسٸ قۇرىلدى.

ەلٸمٸزدٸڭ كٶپتەگەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا ۋنيۆەرسيتەتتٸك بٸلٸم بەرۋ دەڭگەيٸ كٶتەرٸلٸپ كەلەدٸ. بارلىق ٶڭٸرلەردە مىڭنان استام زاماناۋي مەكتەپتەر سالىندى.

ۇلت دەنساۋلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ جەنە سالاماتتى ٶمٸر سالتىن قالىپتاستىرۋ ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك دامۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورلارىنا اينالدى.

وتاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى ەلەمدٸك ستاندارتتار دەڭگەيٸنە كٶتەرٸلدٸ: زاماناۋي مەديتسينا ورتالىقتارى, اۋرۋحانالار مەن ەمحانالار سالىندى, ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸندە زەرتتەۋلەر مەن جوعارى تەحنولوگييالى وپەراتسييالاردىڭ بٷكٸل سپەكترٸ جٷزەگە اسىرىلۋدا. قازاقستان ەۋرازييالىق كەڭٸستٸكتە مەديتسينالىق تۋريزمنٸڭ ورتالىعىنا اينالىپ كەلەدٸ.

حالىق دەنساۋلىعى كٶرسەتكٸشتەرٸندە بۇۇ دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى مويىنداعان ايتارلىقتاي وڭ ٶزگەرٸستەرگە قول جەتكٸزٸلدٸ.

قارجى رەسۋرستارىمەن جەنە جوعارى شىعارماشىلىق قايتارىممەن نىعايتىلا تٷسكەن مەدەنيەت سالاسى قۋاتتى دامۋ سەرپٸنٸنە يە بولدى.

پرەزيدەنت ن.ە. نازارباەۆتىڭ باستاماسى بويىنشا ٸسكە اسىرىلعان «مەدەني مۇرا» باعدارلاماسى وتاندىق مەدەنيەتتٸ ساقتاۋ مەن دامىتۋ جٶنٸندەگٸ كەڭ اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ باستاماسى بولىپ تابىلدى.

قوجا احمەت ياسساۋي كەسەنەسٸ, «تاڭبالى» ارحەولوگييالىق كەشەنٸ سيياقتى بٸرەگەي وتاندىق ەسكەرتكٸشتەردٸڭ, سونداي-اق «سارىارقا – سولتٷستٸك قازاقستاننىڭ دالالارى مەن كٶلدەرٸ» تابيعي مۇرا نىساندارىنىڭ يۋنەسكو-نىڭ بٷكٸلەلەمدٸك مەدەني مۇرالارى تٸزٸمٸنە ەنۋٸ ەلەمدٸك ماڭىزى بار وقيعا بولىپ تابىلادى.

تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا سپورت پەن سالاماتتى ٶمٸر سالتى سالاسىندا تاماشا نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزٸلدٸ.

سپورتشىلارىمىزدىڭ اسا ٸرٸ حالىقارالىق جارىستارداعى تابىستارى قۋاتتى جەنە بٸرلٸكشٸل سپورتشى ۇلت ٶمٸر سٷرەتٸن قازاقستاننىڭ جاڭا بەينەسٸن جاسادى.

بٷگٸندە قازاقستان سپورتى ەڭ جاقسى دامىعان ەلەمدەگٸ 30 ەلدٸڭ قاتارىنا كٸرەدٸ.

* * *

تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ ۇلى جولى مەڭگٸ بولۋى تيٸس!

ەلوردادا «تەۋەلسٸز قازاقستان» مونۋمەنتٸن تۇرعىزۋ قاجەت.

ەل كونستيتۋتسيياسىندا تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ بٸزدٸڭ مەملەكەتٸمٸزدٸ قۇرۋداعى بٸرەگەي ٷلەسٸن اتاپ ٶتۋدٸ, ەلباسىنىڭ ەسٸمٸن ەلوردانىڭ اتاۋىندا جەنە ەلٸمٸزدٸڭ باسقا دا ماڭىزدى نىساندارىندا كٶرسەتۋدٸ ۇسىنامىز.

بٸزدٸڭ تۇتاس ماقساتىمىز – ەلباسى تٶڭٸرەگٸنە توپتاسىپ, ەڭ قىمبات قازىنامىز –تەۋەلسٸز قازاقستاندى كٶزٸمٸزدٸڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ جەنە ۇرپاقتارىمىزعا اماناتتاپ, «مەڭگٸلٸك ەل» قۇندىلىقتارىن قاستەرلەۋ.

تەۋەلسٸزدٸك بٸزدٸڭ ەڭ باستى ۇيىستىرۋشىقۇندىلىعىمىز بولعان, قازٸر دە سولاي جەنە بولا دا بەرمەك. 

ۇلت پورتالى