قازٸرگٸ تاڭدا تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ كەپٸلدەندٸرٸلگەن كٶلەمٸ اياسىندا ەم جٷرگٸزٸلەتٸن سىرقات تٷرلەرٸ ٶتە كٶپ. تۇرعىندار ولاردىڭ بٸرٸن بٸلسە, ەندٸ بٸرٸن بٸلمەۋٸ مٷمكٸن. سونداي سىرقاتتاردىڭ بٸرٸ – پاركينسون اۋرۋى. اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا, بٸز بٷگٸن وسى سىرقات جايىندا ايتۋدى جٶن كٶردٸك.
پاركينسون اۋرۋى — ميدىڭ جٷيكەلٸك جاسۋشالارىنىڭ بٸرتٸندەپ سەمۋٸ (تٸرشٸلٸگٸن جويۋى) سالدارىنان پايدا بولاتىن اۋرۋ. مۇندايدا ادامدا دٸرٸلدەۋ, جالپى قيمىلدىڭ ناشارلاۋى, قيمىل-قوزعالىستىڭ قيىنداۋى, ٷيلەسٸمسٸزدٸگٸ, تەپە-تەڭدٸكتٸڭ بۇزىلۋى بايقالادى. ناۋقاس ٶزٸ جۋىنا المايدى, تاماق ٸشە المايدى, كيٸنە المايدى, بٸر سٶزبەن ايتقاندا كٷندەلٸكتٸ قاجەتٸن ٶز بەتٸنشە اتقارا المايدى. سىرقات باياۋ تٷردە, قيمىل قىزمەتٸنە, بۇلشىق ەت پەن قان تامىرلاردىڭ شيراقتىعىنا, تىنىس الۋعا, جٷرەك قىزمەتٸنە جاۋاپ بەرەتٸن, ميدىڭ ورتاسىندا ورنالاسقان جاسۋشالار بۇزىلعاندا داميدى.
ستاتيستيكاعا سٷيەنسەك, پاركينسون اۋرۋىنا 50-60 جاسقا دەيٸنگٸ ادامداردىڭ 1% شالدىعادى ەكەن. ەيەلدەرگە قاراعاندا ەر ادامدار جيٸرەك اۋىرادى. اۋرۋدىڭ العاشقى سيمپتومدارى حٸح عاسىردا سيپات العان. سىرقات ونى انىقتاعان دەرٸگەر دجەيمس پاركينسوننىڭ تەگٸمەن اتالادى.
ەلوردامىزدا, ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا فيليالىنىڭ مەديتسينالىق قىزمەتتەردٸ جەتكٸزۋشٸلەرٸنٸڭ بٸرٸ نەيروحيرۋرگييا ۇلتتىق ورتالىعىندا تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ كەپٸلدەندٸرٸلگەن كٶلەمٸ (تمككك) ەسەبٸنەن ينتراكرانيالدى نەيروٷدەتكٸش ەلەكترودىن (ەلەكترودتارىن) اۋىستىرۋ نەمەسە يمپلانتاتسييالاۋ وتالارى (وپەراتسييالارى) جاسالادى. پاركينسون اۋرۋىن حيرۋرگييالىق جولمەن ەمدەۋ ناۋقاستاردىڭ جاعدايىن ەدەۋٸر جاقسارتادى. وتا جاسالعانعا دەيٸن ناۋقاس تٶسەكتەن تۇرا المايتىن جاعدايدا بولسا, وتادان كەيٸن ەركٸن جٷرٸپ-تۇرىپ, تاماعىن ٸشٸپ, كيٸنە الادى. ياعني, ناۋقاس جاڭا ٶمٸر باستاعانمەن بٸردەي, ٶز-ٶزٸنە كەلەدٸ.
ٶكٸنٸشكە قاراي, پاركينسون اۋرۋىن تولىق ەمدەۋ تەسٸلٸ تابىلا قويعان جوق. اتالعان وتا ەلەمدٸك ستاندارت بويىنشا جاسالادى جەنە جوعارى جەتٸستٸككە يە.
مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن باسقارۋ جٷيەسٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سٷيەنسەك, نەيروحيرۋرگييا ۇلتتىق ورتالىعىندا وسى دياگنوز بويىنشا 2017 جىلى – 29 ادامعا, 2018 جىلى – 36 ادامعا, ال 2019 جىلدىڭ 1-توقسانىندا – 4 ادامعا وتا جاسالعان.
1-دياگرامما. نەيروحيرۋرگييا ۇلتتىق ورتالىعىندا پاركينسون اۋرۋى دياگنوزى بويىنشا وتا جاسالعان ناۋقاستار سانى (ادام).
ەدەتتە, ناۋقاستار اۋرۋدىڭ العاشقى بەلگٸلەرٸنە مەن بەرمەيدٸ. ەگەر:
- قول-اياق قوزعالىسىنىڭ بەسەڭدەۋٸ;
- ميميكالىق بەلسەندٸلٸكتٸڭ (بەت بۇلشىق ەتٸنٸڭ بەلسەندٸلٸگٸ) جويىلۋى نەمەسە قيىنداۋى;
- بۇلشىق ەت شيراقتىعىنىڭ ارتۋى;
- جيٸ قۇلاۋ, جٷرٸستٸڭ ٶزگەرۋٸ, بٷكٸرەيۋ;
- سٶيلەۋدەگٸ ٶزگەرٸستەر;
- قۋىقتىڭ ديسفۋنكتسيياسى (نەسەپتٸڭ جيٸ كٸدٸرۋٸ نەمەسە ۇستاماۋى);
- سوزىلمالى دەپرەسسييا;
- ٷرەيلەنۋ, كٷيزەلٸس;
- ويلاردىڭ شاتاسۋى;
- ەستەن تانۋ;
- گالليۋتسيناتسييا (جوق زاتتاردى كٶرگەندەي نەمەسە دىبىستاردى ەستٸگەندەي بولۋ) بايقالسا, دەرەۋ دەرٸگەرگە كٶرٸنۋ كەرەك. سەبەبٸ, سىرقات اسقىنار بولسا, ونىڭ سالدارى ٶتە اۋىر.
پاركينسون اۋرۋىنىڭ پايدا بولۋ قاۋپٸن ازايتۋ ٷشٸن ۋىتتى زاتتەكتەردٸ, سونداي-اق, دەرٸلەردٸ ارتىق تۇتىنباعان, مىسالى, نەيرولەپتيكتەردٸ مٷمكٸندٸگٸنشە قابىلداماعان دۇرىس. باس سٷيەك-مي جاراقاتى دا وسى اۋرۋعا شالدىقتىرۋى ىقتيمال. بەلسەندٸ جەنە سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىن ۇستانۋ, ورگانيزمگە قولايسىز ەكولوگييالىق فاكتورلاردىڭ ەسەرٸن جويۋ, ينفەكتسييالىق اۋرۋلاردى ۋاقىتىلى ەمدەۋ, اقىل-وي جەنە دەنە ەڭبەگٸمەن تۇراقتى شۇعىلدانۋ اۋرۋدىڭ الدىن الۋعا ىقپال ەتەدٸ. سالاۋاتتى ٶمٸر – ساۋلىعىمىزدىڭ كەپٸلٸ!
جانارگٷل ٷمبەتوۆا
