تاعدىردىڭ سان تالقىسىمەن, عاسىرلار شاڭداعىندا اداسىپ, عالامعا شاشىلعان قازاقى قاندى باۋىرلارىمىز بٷگٸندەرٸ 42 ەلدە تۇرادى ەكەن. سولاردىڭ بٸر پاراسى ھەم كٶپ بٶلٸگٸ ٶزبەك ەلٸندە عۇمىر كەشٸپ وتىر.
«الاش جولىمەن» دەپ اتالعان عىلىمي-تانىمدىق ەكسپەديتسيياسىنىڭ توبىندا تاشكەنتكە جاساعان ساپارىمىزدا بٸراز جايلارعا قانىعىپ, كٶپتەگەن قانداستارمەن كەزدەسٸپ, سۇحباتتاسۋدىڭ ورايى تٷستٸ.
86 جاستاعى قارييا ەركٸنقۇل مەۋلەنقۇلۇلى باسىنداعى قيلى تاعدىرلار جايلى قىسقاشا ەڭگٸمەلەپ بەردٸ. ەسٸرەسە, ٶزٸنٸڭ جەنە ٶزٸ سيياقتى مىڭداعان قانداستىڭ قۇجاتتارىندا ۇلتى دەگەن انىقتاماعا «ٶزبەك» دەپ جازىلىپ كەتكەنٸن, ەندٸ ونى قايدا بارسا دا ٶزگەرتە الماي جٷرگەنٸن ايتىپ, نالىدى:
«بابالارىمىز قارقارالى ٶڭٸرٸنەن كەلگەن دەيدٸ. ٶز ەۋلەتٸمٸزدٸ تاراتساق, كٶشكٸنباي, كٶشكٸنبايدىڭ بالاسى احمەتقۇل, احمەتقۇلدىڭ بالاسى مەۋلەنقۇل, مەۋلەنقۇلدىڭ بالاسى مەن, ەركٸنقۇل بولىپ كەلەدٸ. تاشكەنت ٸرگەسٸندەگٸ قاشقار ماحاللاسىندا تۋىپ-ٶسكەنمٸن. ٶزبەك مەكتەبٸن وقىپ, كەيٸن ورىسشا جالعاستىردىق», - دەپ باستادى ەڭگٸمەسٸن قارييا.
تاشكەنت ۋنيۆەرسيتەتٸن توپوگرافييا ماماندىعى بويىنشا بٸتٸرگەن ول سوندا جۇمىس ٸستەپ, زەينەتكەرلٸككە شىققان. بٸر ۇل, بٸر قىز تەربيەلەپ ٶسٸرگەن.
«قىزىم دەرٸگەر, ۇلىم مەنەدجەر, ول «پوليتەحتٸ» قىزىل ديپلوممەن بٸتٸرگەن», - دەيدٸ شالعايداعى قانداسىمىز.
تاشكەنتتەن جەر الىپ, ٷي سالعان. كەيٸن كسرو ىدىراعان جىلدارى كٶپقاباتتى ٷيگە اۋىسىپ, كٷنٸ بٷگٸنگە دەيٸن جۇبايىمەن بٸرگە سوندا تۇرىپ جاتىر.
«تاشكەنتتە 1960 جىلدارى بٸزگە جەر بەردٸ. سول كەزدە تام سوعىپ, سوندا ٶمٸر سٷردٸك. ونى كەيٸننەن 90-شى جىلدارى قابات ٷيگە اۋىستىرىپ الدىق. قازٸر كەمپٸرٸم ەكەۋٸمٸز پەنسييادا, ول 82 جاستا, بٸرقالىپتى ٶمٸر سٷرٸپ جاتىرمىز», - دەيدٸ ەركٸنقۇل اتا.
وسى ورايدا الىستاعى قانداسىمىز كٶكەيٸندەگٸ كٷيٸنٸشٸمەن بٶلٸستٸ. ايتۋىنشا, قۇجاتىنا ۇلتى «ٶزبەك» دەپ كٶرسەتٸلگەن. ەندٸ قازاق ەكەنٸن دەلەلدەۋ ٷشٸن بارماعان جەرٸ, باسپاعان تاۋى قالماپتى.
«مۇندا بٸزگە ەڭ اۋىر تيٸپ جٷرگەنٸ – بارلىق قۇجاتتارىمىزدا ۇلتى «ٶزبەك» دەپ جازىلعان. ەكەلەرٸمٸز جاقسى بٸلەتٸن ەدٸ, بٸز ول كەزدە جاس بالامىز, بٸلمەيمٸز, بەرٸمٸزدٸ «ٶزبەك» دەپ جازعان. 1922-24 جىلدارى تاشكەنتكە تالاسقاندا سولاي بولعان دەيدٸ. مۇندا تۇراتىن بەلەن مىڭ قازاقتىڭ ۇلتى سولاي اۋىسىپ كەتكەن. بەلكٸم, بۇل دا سول بولشەۆيزمنٸڭ «سەكرەتٸ» بولسا كەرەك», - دەيدٸ قارييا.
قازاقستاندا تۋىستارى بار ەكەن. ورايى كەلگەندە قوناققا بارىپ, قاتىناپ تۇرامىز دەيدٸ.
«قازاق ەلٸندە تۋىستارىم, جيەندەرٸم بار. شاردارادا ەكەمنٸڭ ٸنٸسٸنٸڭ بالاسى تۇرادى. ولارعا دا سەلەمدەسٸپ, بارىپ-كەلٸپ تۇرامىز», - دەيدٸ ول.
وسىلايشا, قىسقاشا ٶمٸرٸن بايانداپ بەرگەن اتامىز قالعان ٶمٸرٸندە بار ارمانى - قازاق دەگەن ۇلتى ٶزٸنە قايتارىلسا ەكەن دەيدٸ.
«قىسقاسى, مەنٸڭ قازٸرگٸ بار ارمانىم – بۇ دٷنيەگە قازاق بولىپ كەلگەن سوڭ, ارعى دٷنيەگە دە قازاق بولىپ بارۋ», - دەيدٸ اقساقال.
ۇلاربەك دەلەيۇلى, baq.kz
