ورازا – مۇسىلمان ٷشٸن ٷلكەن سابىر مەكتەبٸ

ورازا – مۇسىلمان ٷشٸن ٷلكەن سابىر مەكتەبٸ

رامازان – جاراتقاننىڭ مۇسىلمان جۇرتىنا جاساعان ۇلى تارتۋى.

رامازان – ايلاردىڭ ەڭ قايىرلىسى, ۋاقىتتىڭ ەڭ قاسيەتتٸسٸ دە كيەلٸسٸ.

رامازان – اق پەن قارانى اجىراتىپ, تۋرا جولدى كٶرسەتۋشٸ «قۇران» اتتى ۇلىق پەرمەن جەرگە تٷسە باستاعان مٷبەراك اي.

رامازان – قۇلدىڭ شىن ىقىلاسپەن تەۋباعا كەلٸپ, ۇلى جاراتۋشىسىنا قايتا بەت بۇرۋ زامانى.

رامازان – حاق تاعالانىڭ مەيٸرٸم-شاراپاتى ەرەكشە اسىپ-تاساتىن ايرىقشا اي.

رامازان – پەندەلٸك قىلىقتاردان مەيلٸنشە ارىلىپ, رۋحاني بارىنشا كەمەلدەنٸپ, ٸشٸپ-جەۋدەن ۋاقىتشا بولسا دا تىيىلىپ, «پەرٸشتەگە» ۇقساپ باعۋدىڭ تابىلماس سەتٸ.

رامازان – ون بٸر اي بويى كٸر شالىپ, توت باسۋعا از قالعان رۋح پەن جٷرەكتٸڭ قايتا تازارىپ, كەمەلدەنۋٸ ٷشٸن قۇداي تاعالانىڭ ارنايى بەكٸتكەن كيەلٸ باعدارلاماسى.

رامازان – اتويلاعان نەپسٸگە تويتارىس بەرٸپ, وعان قىل بۇراۋ سالا اۋىزدىقتاۋ ايى.

رامازان – قارا نيەتتٸ شايتاننىڭ اۋىز بەكٸتكەن ادام بالاسىن ازعىرۋدا امالى قۇرىپ, كەرٸ شەگٸنەتٸن ايبارلى ايى. مۇحاممەد پايعامباردىڭ (س.ا.ۋ.): «رامازان ايى كەلگەندە, جەنناتتىڭ ەسٸكتەرٸ ايقارا اشىلىپ, توزاقتىڭ ەسٸكتەرٸ جابىلادى, شايتاندار كٸسەندەلەدٸ» دەۋٸ بۇل ايدا شايتان اتاۋلىنىڭ كٶكسەگەنٸنە جەتە الماي دىمى قۇريتىنىن بٸلدٸرەدٸ.

رامازان – قۇلدىڭ حاق تاعالاعا بارىنشا جاقىنداۋ ٷشٸن كٷللٸ قام-قارەكەتٸن سالاتىن, بار جٸگەر-قايراتىن تٶگەتٸن ۇلى مايدانى.

رامازان – سەكسەن ٷش جىلدىڭ ساۋابىنا تەڭ كەلەر قاسيەتتٸ قادٸر تٷنٸ بار ەڭ بەرەكەلٸ اي.

رامازان – جاي ۋاقىتتا جاساعان جاقسىلىقتار مەن ساليقالى امالدار ساۋابىنىڭ ەسەلەنٸپ جازىلاتىن قۇتتى ايى. سوندىقتان, بۇل ايدا بار يگٸلٸك يەلەرٸ جاقسىلىق جاساۋدا ٶزارا الامان بەيگەگە تٷسەدٸ.

بۇل ايدا قۇران باستان-اياق قايتا-قايتا حاتىم جاسالىپ, ەر-ەر جەردە ونىڭ قاسيەتتٸ ٷنٸ عاجايىپ سۇلۋ ەۋەنمەن وقىلىپ, كٶككە شالىقتاپ جاتادى. قۇلدىڭ جاساعان جاقسىلىعىن پەرٸشتە اتاۋلى جارىسا جازىپ, تٸپتٸ, ورازا ساۋابىن ٶلشەپ جازۋدا قالام توقتاپ, تەك «ورازا ۇستادى» دەگەن بايانداۋمەن عانا شەكتەلەدٸ دە, بەرٸلەتٸن ساۋاپتىڭ مٶلشەرٸ ۇلى قۇدٸرەت يەسٸنٸڭ قۇزىرىنا اماناتتالادى. قۇدسي حاديستە اللا تاعالا: «اۋزى بەرٸك ادام ٸشٸپ-جەۋٸن تەك مەنٸڭ ريزالىعىم ٷشٸن دوعاردى. ورازا – مەنٸ مەن قۇلىمنىڭ اراسىنداعى ريياسىز عيبادات. وعان بەرٸلەتٸن سىي-ساۋاپتى مەن عانا ٶلشەپ, مەن بەرەمٸن. اۋزى بەرٸك قۇلىمنىڭ اشتىق پەن شٶلدەۋدەن شىققان اۋىز يسٸ مەن ٷشٸن ميسك ەتٸرٸنەن دە تاماشا» دەپ, ورازانىڭ زور ساۋابىنان حابار بەرٸپ سٷيٸنشٸلەگەن.

مۇسىلمان ٷمبەتٸ بۇل ايدى سارىلا كٷتٸپ, ساعىنا قارسى الادى. «ەندٸگٸ جىلى بۇل قاسيەتتٸ ايمەن قايتا قاۋىشۋعا عۇمىرىم جەتە مە, جوق پا?» دەگەن قيماس سەزٸمدەرمەن شىعارىپ سالادى. سوندىقتان, حاق ەلشٸسٸنٸڭ تٸلٸندە مىنا بٸر دۇعا ەردايىم قايتالاناتىن دا تۇراتىن: «ۋا, ۇلى قۇدٸرەت! بٸزدٸ قاسيەتتٸ رامازان ايىنا جەتكٸزە گٶر!».

يە, رامازاندا جاراتقاننىڭ قۇلدارى جاپپاي ورازا ۇستايدى. ورازا – تەك ٸشٸم-جەمگە اۋىز بەكٸتۋ ەمەس, ۇلى قۇدٸرەت رازى بولمايتىن بارشا ٸستەردەن تىيىلىپ, كٷللٸ جامان ويلاردان ارىلۋ. سوندىقتان, بۇل ايدا مۇسىلمان بالاسى جٷرەك تٷكپٸرٸنە تٷرلٸ ارام ويلاردىڭ ۋاقىتشا ۇيالاۋىنا دا جول بەرمەي, نەپسٸمەن ايقاستا كٷندەي كٷركٸرەپ, نايزاعايداي جارقىلدايدى. بارشا دەنە-مٷشەلەرٸندەگٸ جاعىمسىز قىلىقتار مەن ەرەكەتتەرگە كٸسەن سالىپ باعادى. بۇل ايدا ونىڭ كٶزٸ تەك اقيقاتقا عانا اشىلىپ, قۇلاعى تەك جاقسى ناسيحاتتى عانا تىڭدايدى. تٸلٸ بوس سٶزدەرگە كٷرمەلەدٸ دە, نەبٸر جاقۇت-مارجان جاقسى سٶزدەرگە اعىتىلادى. قولى تەك ادال ۇستاپ, اياعى تەك ساۋاپ ٸزدەپ, جاقسىلىققا جٷگٸرەدٸ. مۇنداي جانداردىڭ جادىندا ەردايىم حاق ەلشٸسٸنٸڭ (س.ا.ۋ.): «كٸمدە-كٸم جالعان سٶيلەۋٸن قويماسا, جاعىمسىز قىلىقتارىنان تىيىلماسا, اللاھ تاعالا ونداي ادامنىڭ تەك اۋىز بەكٸتكەنٸنە مۇقتاج ەمەس» دەگەن سالماقتى ەسكەرتۋلەرٸ جاڭعىرىپ تۇرادى.

ورازا – مۇسىلمان ٷشٸن ٷلكەن سابىر مەكتەبٸ. سوندىقتان, جاراتقاننىڭ قۇلدارى بۇل ايدا ەدەپ بٸلمەس پەندەلەردٸڭ ٶزٸنە جاساعان نەبٸر سوراقى ٸس ەرەكەتتەرٸن كٶرٸپ, اشۋ شاقىرار سٶزدەرٸن ەستٸسە دە, جارىلۋعا شاق قالعان نەپسٸسٸنە «مەن ورازامىن» دەگەن جالعىز اۋىز سٶزبەن توقتاۋ سالىپ, سابىرعا شاقىرادى. مۇنداي كٷتپەگەن سٶزبەن سوققى العان سول ەدەپ بٸلمەستەردٸڭ ٶزٸ دە تەرەڭ ويعا شومىپ, تەۋباسىنا كەلەدٸ.

كٷنٸ بويى اشتىق پەن شٶلدٸڭ قيىندىقتارىنا تٶزە بٸلگەن, تٸپتٸ, جازدىڭ نەبٸر مي قايناتار اپتاپ ىستىقتارىندا دا اۋىز بەكٸتۋگە شىداعان جاندار ەندٸگٸ جەردە ٶمٸردە كەزدەسەتٸن نەبٸر قيىندىقتارعا مويىماي, سابىرلىلىق تانىتادى.

باسقا ايدا ٶز قالاۋىنشا بەي-بەرەكەت ٸشٸپ-جەپ ٷيرەنگەن قۇل ەندٸگٸ جەردە سۋدىڭ بٸر تامشىسىن, تاماقتىڭ بٸر تٷيٸرٸن اۋزىنا سالۋ ٷشٸن ۇلى يەسٸنٸڭ «ازان» اتتى بۇيرىعىن كٷتەدٸ. سٶيتٸپ, ون بٸر اي بويى ٶزٸن يە ساناپ كەلگەن تەكاپپار نەپسٸگە بارشا ىرىس-بەرەكەنٸڭ, رىزىق-نەپاقانىڭ شىنايى يەسٸ اللا تاعالا ەكەنٸن ۇقتىرادى.

ٶز ەڭبەگٸمەن تاپقان الدىنداعى ەسەمدٸگٸمەن كٶز سيقىرلاپ, سٸلەكەي شۇبىرتقان ادال اسىن ۇلى يەسٸنٸڭ بٸر عانا «ورازا ۇستا!» دەگەن بۇيرىعىنىڭ قۇرمەتٸنە تەرك ەتەدٸ. مۇنى جاساي بٸلگەن قۇل ەندٸگٸ جەردە ٶزگەنٸڭ مال-مٷلكٸ مەن دٷنيە-زاتىنا, اسى مەن اسىلىنا قول سۇعىپ, ارام ٸسكە بارۋ بىلاي تۇرسىن, ونداي ويدى بٸر سەت بولسىن جٷرەگٸنە جولاتپاق ەمەس.

تاڭنىڭ اتىسى كەشتٸڭ باتىسىنا دەيٸن اش جٷرگەن كٸسٸ ٶزٸنٸڭ ەلسٸزدٸگٸ مەن ەلجۋازدىعىن تٷسٸنٸپ, جاراتقان يەسٸنٸڭ شەكسٸز قۇدٸرەتتٸ ەكەنٸن جان جٷرەگٸمەن سەزٸنە باستايدى. تٷس اۋا قۇرساعى كٷندەگٸ ٷيرەنگەن ەدەتٸنە سالىپ بۇلقىنعانمەن, ٸشتەگٸ «رۇقسات جوق» دەگەن يمان ٷنٸمەن قايتا ساباسىنا تٷسەدٸ. العاشقى كەزدەرٸ اتويلاعان اساۋ نەپسٸسٸ وتىز كٷندٸك ورازادا بارا-بارا رايىنا تٷسەدٸ. ەندٸگٸ جەردە ول نەپسٸنٸڭ جەتەگٸندە ەمەس, نەپسٸسٸ ونىڭ جەتەگٸندە جٷرمەك.

كەش اۋا ەرنٸ كەبەرسٸپ, بارىنشا اشىققان قۇل قارنى كەيدە شالا تويىپ, كەيدە اش جٷرەتٸن جەتٸم-جەسٸر, كەدەي-كەپشٸكتەردٸڭ حال-احۋالىن ۇعىنىپ, اشتىقتىڭ, جوقتىڭ نە ەكەنٸن جان-تەنٸمەن سەزٸنەدٸ. سٶيتٸپ, ونىڭ قاتايا باستاعان جٷرەگٸ مەيلٸنشە جٸبٸپ, ولارعا دەگەن مەيٸرٸمٸ ويانادى. بۇدان بىلاي ول جەتٸم كٶرسە جەبەپ, كەدەي كٶرسە دەمەپ جٸبەرۋدٸ ٶزٸنٸڭ ۇمىتىلماس بورىشى دەپ بٸلەدٸ.

كٷن باتىسىمەن ازان وقىلعان سەتتە ونىڭ جان دٷنيەسٸندە قۇددى بٸر عاجايىپ مەيرام باستالعانداي بولادى. تٸلەگٸن ايتىپ, الدىنداعى سۋدى ٸشكەن كەزدە ونى العاش رەت ٸشٸپ تۇرعانداي عاجاپ كٷي كەشەدٸ. سۋدىڭ جٷرٸسٸن بٷكٸل تۇلا بويى, تٸپتٸ, ساۋساقتارىنىڭ ۇشتارىنا دەيٸن شىمىرلاپ سەزٸنەدٸ. ال, كٷندەلٸكتٸ اسى وعان دٷنيەنٸڭ ەڭ دەمدٸ تاعامىنداي كٶرٸنەدٸ. سول مەزەتتە كٷندەلٸكتٸ اعىل-تەگٸل ٸشٸپ جٷرگەن, اۋىزدان دەمٸ كەتٸپ, مۇرنىنان يسٸ جوعالعان اسىنىڭ قادٸر-قاسيەتٸن تٷسٸنٸپ, شىنايى دەمٸ مەن كەڭسٸرٸك جارعان عاجايىپ يسٸن سەزٸنەدٸ. سٶيتٸپ, ولاردى «قۇلىم ٸشسٸن, جەسٸن» دەپ ەسەمدەپ جاراتقان ۇلى يەسٸنە شٷكٸرشٸلٸك ەتٸپ, العىسىن بٸلدٸرەدٸ.

بۇل ايدا مۇسىلماندار بٸر-بٸرٸن قوناققا شاقىرىپ, اۋىزاشار بەرۋدٸڭ, ساۋاپقا كەنەلۋدٸڭ قىزىعىنا تٷسەدٸ. داستارقاندا نەبٸر عيبراتتى ەڭگٸمەلەر ايتىلىپ, سيقىرلى ۋاعىزدار تٶگٸلەدٸ. رامازان بەرەكەلٸ داستارقان بوپ جايىلىپ, وتىز كٷندٸك يلەھي مەيرامعا اينالادى.

اۋىزاشاردى قۋالاپ, «تاراۋيح» نامازىنىڭ ۋاقىتى كٸرەدٸ. مەشٸتتٸڭ ٸشٸ ماڭدايىن سەجدەگە قويعان جاندار مەن كٶكتەن تٷسكەن پەرٸشتەلەرگە لىق تولادى. سٶيتٸپ, ول جەر پەرٸشتەلەر ەلەمٸنٸڭ قىزىعا نازار سالار بٸردەن-بٸر رۋحاني مەكەنٸنە اينالادى. وندا ەرەكشە ماقاممەن وقىلعان قۇران سٷرەلەرٸ مەن شىنايى ىقىلاسپەن جاسالعان يستيعفار (كەشٸرٸم تٸلەۋ), زٸكٸرلەر جٷرەكتەردٸڭ داعىن شايىپ, كٶڭٸلدٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸن ارالاپ, جاندٷنيەگە عاجايىپ ەسەرٸن قالدىرادى.

وتىز كٷن وتىز ساعاتتاي ٶتەدٸ دە كەتەدٸ. مۇسىلمان بالاسى تەتتٸ تٷسٸنەن ويانىپ كەتكەندەي كٷي كەشٸپ, «ەتتەگەن-اي, بٷكٸل عۇمىرىم ورازا بولسا عوي» دەگەن قيماس سەزٸممەن بۇل ايمەن قوشتاسادى. رامازاندى ٶكشەلەپ, قاسيەتتٸ ورازا ايت تا كەلٸپ جەتەدٸ. ايت مەيرامى مۇسىلمانداردىڭ ورازادان كەيٸنگٸ جابىرقاڭقى كٶڭٸلدەرٸنە جۇبانىش سىيلاپ, قۋانىش دارىتادى. ايتتاعى مەشٸتكە سىيماي, كٶشەگە اعىلىپ-تٶگٸلگەن جاماعاتتىڭ وقىعان ايت نامازىن دا, جٷزدەرٸندەگٸ ەسەرلٸ شات-شادىمان قۋانىشىن دا, ٷيدٸ-ٷيگە ريياسىز كٶڭٸلمەن ايتتاسىپ, جىل بويىنا جٸبەرٸپ العان اعاتتىقتارىن شىنايى پەيٸلمەن كەشٸرٸسۋٸن دە, بٸر-بٸرٸنە يگٸ تٸلەك تٸلەسۋٸن دە تولىقتاي سۋرەتتەپ, سيپاتتاپ شىعۋ ەستە مٷمكٸن ەمەس.

قايرات جولدىبايۇلى