فوتو:primeminister.kz
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترٸ ولجاس بەكتەنوۆ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا بيزنەس ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن ٶتكەن قازاقستان-قىتاي ينۆەستيتسييالىق دٶڭگەلەك ٷستەلٸنە قاتىستى. شانحاي قالاسىندا قحر مەملەكەتتٸك كەڭەسٸنٸڭ پرەمەرٸ لي تسيانمەن كەلٸسسٶزدەر ٶتەدٸ, VII قىتاي حالىقارالىق يمپورت كٶرمەسٸنە قاتىسۋ جوسپارلانعان, دەپ حابارلايدى Ult.kz قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ رەسمي اقپاراتتىق رەسۋرسىنا سٸلتەمە جاساپ.
جۇمىس ساپاردىڭ باستى ماقساتى – قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن قحر تٶراعاسى سي تسزينپين اراسىنداعى ەكٸجاقتى تاۋار اينالىمى كٶلەمٸن ٶتكەن جىلعى $41 ملرد دەڭگەيٸندەگٸ تاريحي رەكوردتان ەكٸ ەسەگە ارتتىرۋ جٶنٸندەگٸ ۋاعدالاستىقتاردى جٷزەگە اسىرۋ.
دٶڭگەلەك ٷستەل جۇمىسىنا مەتاللۋرگييا, ەنەرگەتيكا, ماشينا جاساۋ جەنە اۆتوموبيل ٶنەركەسٸبٸ, كٶمٸر حيميياسى, اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸ, فارماتسەۆتيكا جەنە باسقا دا سالالار بويىنشا كٶشباسشى كومپانييالار ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
ەكونوميكانىڭ باسىم سالالارىندا بٸرلەسكەن جوبالاردى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى قارالدى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار قر مەن قحر اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق ەرٸپتەستٸك ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. بٷگٸندە قازاقستاندا 5 مىڭعا جۋىق بٸرلەسكەن كەسٸپورىن تابىستى جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ.
قازاقستان-قىتاي بٸرلەسكەن ٸرٸ جوبالارى قاتارىندا Camc Engineering كومپانيياسىمەن بٸرلەسٸپ كالتسيلەندٸرٸلگەن سودا ٶندٸرۋ زاۋىتىن, Tianjin Cement Industry Design and Research Institute-پەن «ساستٶبە» حيمييالىق كەشەنٸن جەنە Yunnan Industrial Explosive Group-پەن جارىلعىش زاتتار ٶندٸرۋ زاۋىتىن سالۋ جوباسى بار. قۋاتى 90 مىڭ بٸرلٸكتٸ قۇرايتىن, تولىق شاعىن توراپتى قۇراستىرۋعا نەگٸزدەلگەن CHANGAN, HAVAL, CHERY اۆتوكٶلٸكتەرٸن شىعاراتىن زاۋىت قۇرىلىسى اياقتالۋعا جاقىن. سونداي-اق Geely, Exeed, KAIYI جەڭٸل اۆتوموبيلدەرٸن ٶندٸرۋ بويىنشا 1 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرا وتىرىپ, $150 ملن سوماعا ينۆەستيتسييالىق كەلٸسٸم جاسالدى. جوبالار جوعارى ساپالى وتاندىق ٶنٸم ٶندٸرۋگە قابٸلەتتٸ تەحنولوگييالىق كەسٸپورىندار قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل كٶرسەتكٸشتەر, ەكٸ ەلدٸڭ بيزنەس-قاۋىمداستىقتارىنىڭ پٸكٸرٸنشە, ەكٸجاقتى ەرٸپتەستٸكتٸڭ ورنىقتىلىعى مەن ٶنٸمدٸلٸگٸن راستايدى.
فوتو:primeminister.kz
قر ٷكٸمەتٸنٸڭ باسشىسى اتالعان باعىتتاعى بٸرلەسكەن جۇمىس جالعاسىپ جاتقانىن, ساۋدا قاتىناستارىنىڭ قولدا بار ەلەۋەتٸ تاۋار اينالىمىن ودان ەرٸ ەرتاراپتاندىرۋ جەنە ينۆەستيتسييالىق ٶزارا ٸس-قيمىلدى كەڭەيتۋ كەلەشەگٸن كٶرسەتەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بٷگٸندە ەكٸ ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جوعارى قارقىنمەن دامىپ كەلەدٸ. جوعارى دەڭگەيدە قويىلعان مٸندەتكە سەيكەس, بٸز جاقىن ارادا ٶزارا ساۋدا كٶرسەتكٸشتەرٸمٸزدٸ ەكٸ ەسەگە ارتتىرۋعا نيەتتٸمٸز. قازاقستان مەن قىتايدىڭ بٸرلەسكەن ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋدا زور ەلەۋەتٸ بار. بٸز ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ جاڭا كٶكجيەكتەرٸن اشىپ, ىنتىماقتاستىقتىڭ تيٸمدٸلٸگٸن بٸرگە ارتتىرا الامىز. بۇعان قول جەتكٸزۋ ٷشٸن ترانزيتتٸك مٷمكٸندٸكتەردٸ كەڭەيتۋ, ٶنەركەسٸپتٸك كووپەراتسييانى نىعايتۋ جەنە بٸزدٸڭ ٸسكەر توپتار اراسىندا بايلانىس ورناتۋ بويىنشا بەلسەندٸ جۇمىس جٷرگٸزٸلۋٸ قاجەت. قازاقستان ٷكٸمەتٸ ەرٸپتەستٸكتٸ كەڭەيتۋگە جەنە مەملەكەتتەرٸمٸز اراسىندا بەرٸك كٶپٸر قۇرۋعا دايىن. بٸز ينۆەستورلارعا قولداۋ كٶرسەتٸپ, بيزنەسكە قولايلى جاعداي جاسايمىز جەنە ەر جوبانىڭ تابىستى بولۋىنا ىقپال ەتەمٸز. بٸزدٸڭ بٸرلەسكەن كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸڭ ارقاسىندا جاڭا ينۆەستيتسييالىق باستامالار ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن دامىتۋعا, ونى ەرتاراپتاندىرۋعا جەنە ازاماتتارىمىزدىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا قۋاتتى سەرپٸن بەرەتٸنٸنە سەنٸمدٸمٸن», — دەپ اتاپ ٶتتٸ ولجاس بەكتەنوۆ.
پرەمەر-مينيستر ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋ ەل ٷشٸن ماڭىزدى باسىمدىق ەكەنٸنە توقتالىپ, قىتايلىق كومپانييالاردى قازاقستاندىق بيزنەس-قوعامداستىقپەن تىعىز ەرٸپتەستٸككە شاقىردى.
ٶز كەزەگٸندە, ديالوگ بارىسىندا قىتايدىڭ جەتەكشٸ كومپانييالارى ٶكٸلدەرٸ قازاقستانعا ستراتەگييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋداعى سەنٸمدٸ سەرٸكتەس رەتٸندە قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
China Huadian Corporation كومپانيياسى ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ اتقارۋشى مٷشەسٸ تسزۋ بين ٶز سٶزٸندە قازاقستانمەن ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى, ونىڭ ٸشٸندە شىعارىندىلاردى ازايتۋ جٶنٸندەگٸ ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ تۋرالى; SUN Energy Investment باس ديرەكتورىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى يان گوچۋن قازاقستانداعى العاشقى كٶمٸر حيميياسى كەشەنٸن ٸسكە قوسۋ جوسپارى تۋرالى حاباردار ەتتٸ; Beijing Jianlong Heavy Industry Group ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى چجان چجيسيان – بولات ٶنەركەسٸبٸندەگٸ ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ تۋرالى; Zijin Mining Group ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى چەن تسزينحە – گەولوگييالىق بارلاۋ جەنە سيرەك جەر كەندەرٸن ٶندٸرۋ سالاسىنداعى جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ جوسپارى تۋرالى ايتتى.
CP Pharmeceutical Group ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ سە لەي – مەديتسينا سالاسىندا كلاستەر قۇرۋعا ينۆەستيتسييا سالۋ تۋرالى; Beiqi Foton Motor باس ديرەكتورى ۋ سيبين – قازاقستاندا اۆتوموبيل جاساۋ سالاسىنداعى ٶندٸرٸستٸ لوكاليزاتسييالاۋ تۋرالى; ACRE ينجەنەرلٸك-كونسالتينگتٸك كومپانيياسى ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى يان چجۋني تەحنولوگييالار ترانسفەرتٸ بٶلٸگٸندەگٸ ٶزارا ٸس-قيمىل تۋرالى; Sinotruk International باس ديرەكتورى چجاو حۋا قازاقستاندا جوعارى ساپالى اۆتوموبيل جٷك تەحنيكاسىن ٶندٸرۋدٸ لوكاليزاتسييالاۋ جوسپارى تۋرالى حابارلادى.

فوتو:primeminister.kz
Darwin Biotech Co., Ltd. ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى چەن تسزيانحۋەي ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى قازاقستاندىق سەرٸكتەستەرمەن ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ نيەتٸمەن بٶلٸستٸ; Fujian Hengwang Investment (مەتاللۋرگييا) باسقارما تٶراعاسى تسزەن چجاوتسزيان جامبىل وبلىسىندا ٶنەركەسٸپتٸك جوبانى ٸسكە اسىرۋ جوسپارى تۋرالى باياندادى.كەزدەسۋ نەتيجەسٸندە جالپى سوماسى $2,5 ملرد بولاتىن 8 كوممەرتسييالىق كەلٸسٸمگە قول قويىلدى.
«سامۇرىق-قازىنا ينۆەست» جشس, «QAZAQGAZ AIMAQ» اق جەنە «Goldcard Smart Group Co., Ltd» اراسىنداعى $8 ملن سوماسىنا زيياتكەرلٸك جٷيەلەردٸ ەنگٸزۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلٸسٸم. جوبا الماتى قالاسىنداعى «الاتاۋ» يتپ اەا اۋماعىندا كومپونەنتتەردٸڭ لوكاليزاتسيياسىن ەسكەرە وتىرىپ, GoldCard كومپانيياسى جەتكٸزەتٸن قۇرامداس بٶلشەكتەردەن گاز ەسەپتەگٸشتەرٸن شاعىن توراپتى قۇراستىرۋدى كٶزدەيدٸ;
«Qarmet» اق مەن Zhengzhou Coal Mining Machinery Grouop اراسىنداعى كٶمٸر ٶنەركەسٸبٸنە ارنالعان جابدىقتار ٶندٸرۋ سالاسىنداعى «Qarmet» اق كٶمٸر دەپارتامەنتٸنٸڭ شاحتالارى ٷشٸن $70 ملن سوماسىنا مەحانيكالاندىرىلعان كەشەندەر ساتىپ الۋ تۋرالى كەلٸسٸم;
قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ, قىتايدىڭ Silk Road Fund Co.Ltd. جەنە Kazakhstan Investment Development Fund (KIDF) Management Company Ltd. مەملەكەتتٸك ينۆەستيتسييالىق قورى اراسىندا قۇنى $552 ملن ينۆەستيتسييالىق ىنتىماقتاستىق نەگٸزدەرٸن بەلگٸلەۋ جٶنٸندەگٸ ٶزارا تٷسٸنٸستٸك تۋرالى مەموراندۋم;
«Qarmet» اق مەن Xinxing Ductile Iron Pipes Co.,LTD اراسىنداعى $161 ملن سوماسىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا قۋاتى جىلىنا 200 مىڭ توننا سفەرالىق گرافيتٸ بار بەرٸكتٸگٸ جوعارى شويىننان جاسالعان قۇبىرلار شىعاراتىن زاۋىت سالۋ تۋرالى كەلٸسٸم. ٶنٸم قازاقستاندا تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق جٷيەسٸنٸڭ نىساندارىن سالۋ, جاڭعىرتۋ, رەكونسترۋكتسييالاۋ, كەڭەيتۋ جەنە جاڭارتۋ جٶنٸندەگٸ جوبالارعا ارنالعان;
«Qarmet» اق مەن China Metallurgical Group Corporation اراسىنداعى $1 ملرد سوماسىنا تاۋ-كەن جەنە مەتاللۋرگييا سالالارىندا ۇزاق مەرزٸمدٸ جەنە كەشەندٸ ىنتىماقتاستىق ورناتۋ تۋرالى كەلٸسٸم;
«Qarmet» اق مەن ACRE Coking & Refractory Engineering Consulting Corporation اراسىنداعى $649 ملن سوماسىنا كوكس-حيمييا ٶندٸرٸسٸن جاڭعىرتۋ جەنە كٶمٸر حيميياسىن دامىتۋ جٶنٸندەگٸ ستراتەگييالىق جوبانى ٸسكە اسىرۋ تۋرالى كەلٸسٸم;
«Qarmet» اق مەن Nanjing Fiberglass Research & Design اراسىنداعى $30 ملن سوماسىنا تەمٸرتاۋ قالاسىندا قۋاتى جىلىنا 100 مىڭ توننا دايىن ٶنٸم بولاتىن دومنا قوجدارىنان مينەرالدى جىلىتقىشتار ٶندٸرەتٸن فابريكا سالۋ جەنە 200 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ تۋرالى كەلٸسٸم;
«Saran Machinery» جشس مەن Sinotruk International اراسىنداعى $70 ملن سوماسىنا KD ديستريبۋتسييا جەنە قۇراستىرۋ سالاسىنداعى, تەحنولوگييانى ليتسەنزييالاۋ جەنە تاۋار بەلگٸلەرٸن پايدالانۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلٸسٸمدەر پاكەتٸ. ولاردىڭ ٸشٸندە ساران قالاسىندا جٷك جەنە ارنايى تەحنيكا ٶندٸرۋ جٶنٸندەگٸ جوبانى ٸسكە اسىرۋ تۋرالى مەموراندۋم بار, ونىڭ شەڭبەرٸندە پەرسپەكتيۆادا 1 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپارلانۋدا.

فوتو:primeminister.kz
ولجاس بەكتەنوۆ شانحاي قالاسىندا چجانتسزيان عىلىمي قالاسىنىڭ «روبوتتار القابىندا» بولىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ٶنەركەسٸپ جەنە قىزمەت كٶرسەتۋ سالالارىنداعى قىتاي روبوتوتەحنيكا يندۋستريياسىنىڭ سوڭعى جەتٸستٸكتەرٸمەن تانىستى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا اتالعان عىلىمي-تەحنولوگييالىق ورتالىقتا 80-نەن استام قىتايلىق جەنە شەتەلدٸك روبوتوتەحنيكا كەسٸپورىندارى جۇمىس ٸستەيدٸ. روبوتتاردىڭ كەڭ اۋقىمى, ونىڭ ٸشٸندە گۋمانويدتار دا ۇسىنىلعان. ولاردىڭ قولدانىلۋ اياسى: كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە كٶمەك كٶرسەتۋ مەن قوعامدىق ورىنداردا تەرتٸپتٸ قامتاماسىز ەتۋدەن باستاپ, مەديتسينا, بٸلٸم بەرۋ, يندۋسترييالىق, عىلىمي-زەرتتەۋ سالالارىندا, قۇتقارۋ جۇمىستارى, لوگيستيكا جەنە باسقا دا سالالارعا دەيٸن كەڭەيٸپ كەلەدٸ.پرەمەر-مينيستر تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييا جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترلٸگٸنە «روبوتتار القابىنىڭ» تەجٸريبەسٸن زەردەلەۋ جەنە ونى ودان ەرٸ ەلٸمٸزدە قولدانۋ ماقساتىندا قىتاي تاراپىمەن ىنتىماقتاستىقتى جولعا قويۋدى تاپسىردى.
Sensetime كومپانيياسىنىڭ كەڭسەسٸنە بارعان كەزدە قازاقستاندىق دەلەگاتسييا اقىلدى ەرٸ قاۋٸپسٸز قالا جوبالارىندا قولدانىلاتىن جاڭا شەشٸمدەر مەن جابدىقتاردى تانىستىردى.