قازاقستاننىڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸنەن جازعى دەمالىستارىن «بالدەۋرەن» وقۋ – ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنا ٶتكٸزۋگە كەلگەن 300-گە جۋىق وقۋشى لاتىن گرافيكاسىنداعى قازاق تٸلٸنٸڭ جاڭا ەملە ەرەجەسٸنٸڭ پيلوتتىق جوباسىن اپروباتسييالاۋعا قاتىستى. وقۋشىلار تەستٸلەۋدەن ٶتٸپ, لينگۆيست عالىمدارعا جاڭا ەلٸپبيدٸڭ ورفوگرافييالىق مەسەلەلەرٸن انىقتاۋعا كٶمەكتەستٸ.
«جاڭا ەلٸپبيدٸ العاشقى بولىپ سىناقتان ٶتكٸزۋدٸ «بالدەۋرەن» وقۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنا دەمالۋعا كەلگەن 6-9 سىنىپ وقۋشىلارى قاتىسۋدا. بۇندا ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸنٸڭ بالالارى جينالدى. ەلٸپبي بەكٸتٸلدٸ, كەلەسٸ ساتى – ەملە ەرەجەسٸن انىقتاۋ, بٸزدەر, قازٸر وسى باعىتتى جۇمىس ٸستەپ جاتىرمىز. ەندٸ قىركٷيەك ايىنا دەيٸن بۇنداي سىناقتاردى بٷكٸل رەسپۋبليكا اۋماعىندا كٶپشٸلٸك قاۋىمنىڭ قاتىسۋىمەن ٶتكٸزۋ جوسپارلانۋدا», - دەيدٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ تٸلدەردٸ دامىتۋ جەنە قوعامدىق – ساياسي جۇمىس كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى قۋات بوراشەۆ.
«قازاق تٸلٸن لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشٸرۋ – ەلدٸڭ جاھاندىق كەلەشەگٸ, ەل بولاشاعى ٷشٸن جاسالىپ جاتقان مەملەكەت قامقورلىعى. بٸزدەر ٷشٸن جاس ۇرپاقتىڭ پٸكٸرٸ ٶتە ماڭىزدى – ٶيتكەنٸ ولار كەلەشەكتە ٶمٸر سٷرەتٸن, جاڭا ەلٸپبيدٸ قولداناتىن بولادى, – دەپ سانايدى, بەلگٸلٸ قوعام قايراتكەرٸ, «تٸل -قازىنا» ۇعپو باس ديرەكتورى عاريفوللا ەسٸم.
قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى مەملەكەتتٸك باسقارۋ اكادەميياسىنىڭ پروفەسسورى, ورفوگرافييالىق توپتىڭ مٷشەسٸ نازگٷل تٷلەنبەرگەنوۆانىڭ سٶزٸ بويىنشا: «سىناق قورىتىندىسىندا الىنعان مەلٸمەتتەر جاڭا ەملە ەرەجەسٸنٸڭ جوباسىن جاساعان كەزدە ەسكەرٸلەتٸن بولادى. وقۋشىلارعا ەرتٷرلٸ دەڭگەيدەگٸ التى تاپسىراما قامتىعان بروشيۋرالار تاراتىلدى, ولاردا ورفوگرافييالىق نورمالاردىڭ بارلىق قىرلارىن قامتيدى. بالالارعا قيىندىق تۋعىزعان, كٶپ قاتەگە جول بەرٸلگەن تاپسىرمالار ەسكەرٸلەتٸن بولادى», – دەيدٸ پروفەسسور.
بالالار تاپسىرمالاردى يگەرۋدە, ولاردىڭ اعىلشىن تٸلٸن بٸلەتٸندٸگٸ بايقالادى. جاڭا لاتىن گرافيكاسىنداعى كەيبٸر "ە", "يۋ", "يا", "يو" ەرٸپتەرٸ باسقاشا جازىلاتىن بولادى. نەگٸزٸندە تاپسىرمالار جوعارىدا اتالعان ەرٸپتەردٸ, سونداي-اق «ش», «شش» ەرٸپتەرٸن ساناقتان ٶتكٸزۋگە بەرٸلدٸ. سونىمەن بٸرگە قيىن, بٸرٸككەن شەت تٸلٸنٸڭ سٶزدەرٸنە ارنالعان تاپسىرمالار دا بار», – دەپ تولىقتىردى نازگٷل تٷلەنبەرگەنوۆا.
تاپسىرمالار جيناعى التى پاراقتان تۇرادى. باسىندا ساۋالنامالىق مەلٸمەتتەردٸ تولتىرۋ قاجەت. جيناقتىڭ بٸرٸنشٸ تاپسىرماسى وقۋشىعا ونىڭ پٸكٸرٸ بويىنشا قازاق سٶزدەرٸن لاتىن قارٸپٸندەگٸ ىڭعايلى جەنە دۇرىس نۇسقاسىن تاڭداۋدى, سونداي-اق ۇسىنىلعان «دۇرىس» جەنە «يكەمدٸ» دەگەن سٶزدەردٸ ەكٸ نۇسقادا جازۋدى ۇسىنادى. سونداي-اق وقۋشىلار ٶزدەرٸنە ۇناعان نۇسقاداعى سٶزدەردٸ جەنە ولاردى لاتىن قارٸپٸندە دە, كيريليششە دە جازا الادى. جيناقتىڭ سوڭعى پاراعى وقۋشىلار ٶزدەرٸنٸڭ ەسكەرتۋلەرٸن جازۋ ٷشٸن قالدىرىلعان.
تەستٸلەۋدەن ٶتكەننەن كەيٸن الماتى قالاسىنىڭ 8 سىنىپ وقۋشىسى ايتەن بەكسۇلتان ىڭعايسىز بولعان بٸرنەشە سٶزدٸ اتاپ ٶتتٸ جەنە بۇل سٶزدەردٸ جازۋدىڭ باسقا نۇسقالارىن ۇسىندى.
«تسيركۋل» سٶزٸندە «s» ەرٸپٸ وقۋعا ىڭعايسىز, «sirkul» بولىپ كەتەدٸ. ال ەگەر "s" الدىنا «t» قويساق «ts» ىيڭعايلى بولادى Ashat, اshana سٶزدەرٸ دە وقۋعا قيىن, ولار "اشات" جەنە "اشانا" بولىپ كەتەدٸ. سوندىقتاندا اراب تٸلٸندەگٸ سيياقتى ولاردى باسقا بٸر تاڭبامەن بەلگٸلەۋدٸ ۇسىنامىن», – دەپ وقۋشى ٶزٸنٸڭ ويىن بٶلٸستٸ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ تٸلدەردٸ دامىتۋ جەنە قوعامدىق – ساياسي جۇمىس كوميتەتٸندە حابارلاعانداي شايسۇلتان شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي –پراكتيكالىق ورتالىعى قازاق تٸلٸنٸڭ جاڭا ەملە ەرەجەسٸ پيلوتتىق جوباسىنىڭ بٸرٸنشٸ كەزەڭٸن ٶتكٸزۋدە. جاڭا ەملە ەرەجەسٸن تەستٸلەۋ ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ايماقتارىندا ٶتكٸزٸلٸپ, بارلىق ەلەۋمەتتٸك توپتاردى قامتيتىن بولادى. بۇل پيلوتتىق جوبا جاڭا ەملە ەرەجەنٸ جاساۋ بارىسىندا تۇرعىنداردىڭ قوعامدىق پٸكٸرٸن بٸلۋگە تيٸمدٸ شەشٸمدەردٸ انىقتاۋعا جەنە بەلگٸلەۋگە باعىتتالعان.
ەسكە سالامىز, قازاقستان رسەپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ 2017 جىلعى 27 قازانداعى «قازاق ەلٸپبيٸن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ تۋرالى» جارلىعى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ «2025 جىلعا دەيٸن قازاق ەلٸپبيٸن لاتىن گرافيكاسىنا كەزەڭ –كەزەڭمەن كٶشٸرۋ ٸس شارالارى تۋرالى» جوسپارى قابىلداندى, جوسپاردا قازاق ەلٸپبيٸن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋدٸڭ كەزەڭدەرٸ: بٸرٸنشٸ كەزەڭ -2018 -2020 ج.ج., ەكٸنشٸ كەزەڭ – 2021-2023 ج.ج., ٷشٸنٸشٸ كەزەڭ -2024 -2025 ج.ج بولىپ بەلگٸلەندٸ.
