تٷلكٸباس اۋدانىنىڭ جاباعىلى اۋىلىندا بٸزبەن كٶرشٸلەس جاپ-جاس, ەرلٸ-زايىپتى رۋسلان مەن ايمان تۇرىپ جاتتى. بۇل جاققا ولار قازىعۇرت اۋدانىنان كٶشٸپ كەلگەن-تٸن. رۋسلاننىڭ ەكەسٸ سول كەزدە 80-گە كەلٸپ قالعان قارييا ەدٸ, اندا-ساندا قوناققا كەلٸپ تۇراتىن. ٶتە شيراق كٸسٸ بولاتىن. ٶز اۋىلىندا مولدا ەكەن. بٸردە مەن ول كٸسٸدەن: «جالعىز بالاڭىز رۋسلاندى نەگە قولىڭىزدا ۇستاماي باسقا جاققا جٸبەرگەنسٸز?» – دەپ سۇرادىم. قارييا قينالىڭقىراپ تۇرىپ: «قايتەيٸن, اقىل-ەسٸ كٸرگەنشە شەتتە جٷرسٸن دەگەن نيەتپەن ٶزٸم رۇقسات بەردٸم. سەبەبٸ ٸشكٸلٸككە بٸرتابان جاقىن. ٶزٸ گيتارادا تاماشا وينايدى. بٸراق جٷرگەن جەرٸ شۋ-شۇرقان, تٶبەلەس», – دەگەن ەدٸ.
رۋسلان قۇس فابريكاسىندا ەلەكترشٸ بولىپ جۇمىس ٸستەدٸ. بٸر كٷنٸ ازداپ اششى سۋدان تارتىپ العان ول جۇمىسشىلار اۆتوبۋسىنا مٸنبەي, تٶتەسٸنەن تارتقان. كٶكتەم كەزٸ عوي, كٷن كٷركٸرەپ, جاۋىن جاۋىپ تۇرعان. سٶيتٸپ, ەلەكتر باعانىنىڭ جانىنان ٶتە بەرگەندە رۋسلانعا جاي تٷسەدٸ. قۇداي وڭداعاندا, ونى سول ماڭدا مال باعىپ جٷرگەن مالشى كٶرٸپ قالىپ, جۇمىس ورنىنا حابار بەرەدٸ. ونداعىلار دەرەۋ كٶلٸك تاۋىپ, اۋداندىق اۋرۋحاناعا جەتكٸزەدٸ. قابىلداۋ بٶلٸمٸندە ەرٸ-بەرٸ قاراعان دەرٸگەرلەر ەشقانداي تٸرشٸلٸك بەلگٸسٸ بٸلٸنبەگەن سوڭ, ونى ٶلدٸگە ساناپ مەيٸتحاناعا جٶنەلتەدٸ. رۋسلاننىڭ اۋىلىنا حابار جٸبەرٸلەدٸ. ەرتەسٸنە گاز-53 كٶلٸگٸمەن بٸر-ەكٸ اعايىنى ٶلٸكتٸ الىپ كەتۋگە كەلەدٸ. و توبا, سوت ساراپشىسى مەن اعايىنى مەيٸتحاناعا كٸرسە, باسىن سالبىراتىپ, ٶز-ٶزٸنە كەلە الماي وتىرعان رۋسلاندى كٶرٸپ شوشىپ كەتەدٸ. دەرٸگەرلەر ونى ەندٸ شۇعىل جانساقتاۋ بٶلٸمٸنە جٶنەلتەدٸ. اۋرۋحانادا بٸر اپتاداي ەمدەلگەن سوڭ رۋسلاندى ٷيٸنە قايتارادى. اراعا بٸر جۇما ۋاقىت سالىپ, مەن دە ونىڭ كٶڭٸلٸن سۇراۋعا باردىم. كەلسەم, باياعى رۋسلانىم جوق, ٶڭٸ قۇپ-قۋ, ەڭگٸمەسٸ دە باسقاشا. «ٸنٸم, قالىڭ قالاي, امان-ەسەنبٸسٸڭ? ساۋىقتىڭ با?» – دەگەنٸمدە, «امان-ساۋمىن, سول كٷنٸ جۇمىسقا تٶتەسٸنەن بارا سالايىن دەپ شىققانىمدى بٸلەمٸن. باسقاسى ەسٸمدە جوق», – دەدٸ. ودان ەرٸ: «بٸر ادامداردىڭ ورتاسىنا تٷسٸپپٸن. ٸستەگەن ٸستەرٸمنٸڭ بەرٸن بٸرەۋٸ تٸزبەكتەپ ايتىپ شىقتى. مەن بولسام «راس-راس» دەپ باسىمدى يزەي بەردٸم. باسىندا بٶركٸ, اياعىندا ەتٸك, شاپان كيگەن بٸرەۋٸ قاسىما كەلٸپ: «بۇل جاقسى, يماندى قارييانىڭ ۇلى, ٷيٸنە قايتارايىق. اتاسىنىڭ جولىنا تٷسٸپ, ەل-جۇرتقا شاپاعاتى كٶپتەپ تيەتٸن بولادى», – دەدٸ-داعى, جانىنداعىلارعا قولىن سەرمەگەنٸ سول ەكەن, بەرٸ دە بٸر سەتتە كٶزدەن عايىپ بولدى. مەنٸ مەيٸتحانادان قالاي الىپ شىققاندارىن دا بٸلمەيمٸن. دەرٸگەرلەر دە ەشتەڭە ايتپادى. تەك كەتەردە «جاقسى بولدىڭ, نايزاعاي وتى جانىڭا تٷسٸپ, ەسٸڭنەن تانىپ قالىپسىڭ, ەندٸ اباي بول» دەپ شىعارىپ سالدى. ٷيگە كەلگەن سوڭ ٶزٸمنٸڭ تانىماستاي ٶزگەرگەنٸمدٸ تٷسٸندٸم. ەشقاشان ٸشكٸلٸك ٸشپەگەن ادامدايمىن. قاسيەتتٸ قۇراننىڭ كەيبٸر سٷرەلەرٸ اۋزىما ٶزٸنەن-ٶزٸ قۇيىلدى. جاقىندارىمنىڭ ٶمٸرٸ كٶز الدىما تٸزبەكتەلە بەردٸ. بٸرٸنەن-بٸرٸ ەستٸپ, ناۋقاستار كەلە باستادى. بٸردە جامبىل (ول كەزدە وسىلاي اتالاتىن) قالاسىنان 50-دەن اسقان بٸر ەسكەري ادامدى الىپ كەلدٸ. اياعىن باسا الماي ٷش جىل جاتىپتى. جۇمىس بابىمەن كيەلٸ جەردەن وكوپ قازدىرىپتى. ونىسىن ٶزٸ ايتقان جوق. مەن بٸلٸپ تۇردىم. سودان بٸر اپتا ەمدەلگەن سوڭ ٶز اياعىمەن جٷرٸپ, ەلٸنە قايتتى. اعا, مىنا ەسٸكتٸڭ الدىندا تۇرعان سۋ جاڭا «جيگۋليدٸ» العىسىن ايتىپ, تاستاپ كەتتٸ. مەنٸ بٸلەسٸز عوي, كٶلٸك جٷرگٸزە المايمىن. تۋىسقان ٸنٸمە كەلٸپ الىپ كەتسٸن دەپ سەلەم ايتتىم», – دەدٸ.
مەن كەتەرٸمدە ودان بولاشاعىم تۋرالى سۇرادىم. ول: «ەي, جاقسى كٶرەتٸن كٶكەم-اي, سٸزدە بەرٸ جاقسى بولادى. بٸراق كەلەسٸ كٶكتەمدە اباي بولىڭىز, بٸر قاۋٸپ بار», – دەدٸ. ونى ەسٸمنەن شىعارىپ الىپپىن. بٸردە جۇمىستان سوڭ ٷيگە قايتۋعا اۆتوبۋس كٷتٸپ تۇر ەدٸم. جولدىڭ ارعى بەتٸنەن نارعوزى دەگەن دوسىم قول بۇلعاپ شاقىردى. ونىڭ گاز-24 دەگەن كٶلٸگٸ بار ەدٸ. دوسىما جەتەيٸن دەپ ارىقتان اتتاي بەرگەنٸمدە, اياعىم تايىپ قۇلاپ تٷستٸم. وڭ اياعىم سەل اۋىرعانداي بولدى. ەلەڭ قىلعان جوقپىن, ٷيگە جەتٸپ الايىن دەگەن ويمەن جٷرە بەردٸم. تٷننٸڭ بٸر ۋاعىندا اياعىم قاقساپ, مازا بەرمەدٸ. سودان سىنىقشى اپايدى الدىردىم. ول كٸسٸ ەرٸ-بەرٸ قاراپ, بٸر شىبىعىمنىڭ شىققانىن ايتىپ, قاتتى قاعازبەن اياعىمدى وراپ تاستادى. ەرتەسٸنە رەنتگەنگە تٷسسەم, شىنىندا دا, سولاي ەكەن. سودان 49 كٷن دەگەندە جازىلدىم. بۇل كەزدە رۋسلاندى اتىراۋدان بٸر تانىسى كەلٸپ كٶشٸرٸپ ەكەتكەن ەدٸ. سودان بەرٸ ودان حابارسىزبىن. مٷمكٸن, مبم-نان وقىپ قالار دەگەن نيەتپەن قولىما قالام الدىم. قايدا جٷرسەڭ دە امان بول, جاقسى ٸنٸم!
بايعوزى ەبٸلداەۆ
ت.رىسقۇلوۆ اۋىلى, تٷلكٸباس اۋدانى
وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى
"جاس الاش" گازەتٸ
