كەشە عانا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇلتتىق دومبىرا كٷنٸ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. بۇل جاعىمدى جاڭالىق كٶپشٸلٸك تاراپىنان قىزۋ قولداۋ تاۋىپ, ايرىقشا ٸلتيپاتقا يە بولدى.
1 شٸلدە كٷنٸ, ساعات 11.30-12.30-دا ەلٸمٸزدٸڭ باستى الاڭى «قازاق ەلٸ» مونۋمەنتٸنٸڭ الدىندا, دومبىرا دۋمانى باستالماق.
وسى ورايدا, قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, جامبىل اتىنداعى فيلارمونييانىڭ سوليسٸ, قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, تانىمال كٷيشٸ نۇركەن ەشٸروۆتٸ سٶزگە تارتقان ەدٸك.
- نۇركەن مىرزا, شىرايلى شٸلدەنٸڭ العاشقى جۇلدىزىندا ٶتكەلٸ جاتقان «ۇلتتىق دومبىرا كٷنٸ» مەيرامىنىڭ حالىق ٷشٸن, ونىڭ ٸشٸندە جاڭا تالاپ جاس بۋىن ٷشٸن بەرەرٸ نە?
- ەرينە, بٸزدٸڭ ۇلتتىق اسپابىمىز دومبىرانى ۇلىقتاپ, وسىنداي مەرەكە جاساپ جاتقاندارى قۋانتارلىق جاعداي. بۇل بٸزدٸڭ كٷيشٸلەردٸڭ كٶكەيٸندە جٷرگەن مەسەلە ەدٸ. قازاقستاننىڭ ەر ايماعىندا دومبىراشىلار مەن قىلقوبىزشىلار بارشىلىق. بٸر كەزدەرٸ سولاردىڭ بەرٸنٸڭ بوسىن قوسۋ ٷشٸن «كٷيشٸلەر وداعىن» قۇرۋ تۋرالى وي پايدا بوپ, ونىڭ العىشارتتارىن جاساپ تا ٷلگەرگەنبٸز. حات جازىلىپ, ار جاعى اياقسىز قالعانداي بولىپ تۇرعاندا, مٸنە, وسىنداي اۋقىمدى جوبا قولعا الىنىپ جاتىر. بۇل باستاما – بولاشاققا باستار ٷلكەن قادامداردىڭ بٸرٸ دەپ قابىلدايمىز. بۇيىرتسا, ٶزٸمٸز دە قاتىسساق دەپ نيەتتەنٸپ جاتىرمىز.
- قازاق قۋانسا دا, قايعىرسا دا دومبىراعا قول سوزعان, جان دٷنيەسٸندەگٸ الاساپىران سەزٸمدەردٸ كٷيمەن تەربەپ, جۇباتقان. قانىندا دا, جانىندا دا كٷي ويناعان ۇلت بٷگٸنگٸ كٷنٸ ٶزٸنٸڭ تٶل ٶنەرٸن قانشالىقتى دەرٸپتەي الىپ جاتىر?
- بٸزگە دەستٷرلٸ مۋزىكامىزدى, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى دەرٸپتەيتٸن كەشەگٸ «التىباقان» سىندى باعدارلامار كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸن. ٶيتكەنٸ بۇل دا – ەلدٸڭ ۇلتتىق يدەولوگيياسىنىڭ بٸر ۇستىنى. «مەن قازاقپىن» باعدارلاماسىن بۇرىن-سوڭدى بولماعان سەتتٸ جوبا دەپ قابىلدار بولساق تا, ول جەردە كونكۋرسقا قاتىسۋعا تەك جاستار جاعى عانا تالاپتانىپ كٶرە الادى. ال, مۇنداي جاعدايدا قازاقتىڭ مٷيٸزٸ قاراعايداي كٷيشٸلەرٸ سىرت قالىپ جاتادى. ٶيتكەنٸ ولار ٶزدەرٸنەن بٸرنەشە جاس كٸشٸ قىز-جٸگٸتتەرمەن بەسەكەگە تٷسە المايدى. مەملەكەتٸك ارنالار ولاردىڭ دا ٶنەرٸن ناسيحاتتار بولسا, بۇل مارعاسقالاردىڭ قالىڭ جۇرتشىلىققا بەرەرٸ كٶپ. وسى تۇرعىدان قاراعاندا, ٷلكەن اعا-ەپكەلەرٸمٸزگە, مايتالمان ٶنەرپازدارىمىزعا دا بٸر جەردەن تٶر بەرۋ كەرەك.
بۇل جەردە ەندٸ «زامان تٷلكٸ بولسا, تازى بوپ شال» دەگەن ەڭگٸمە عوي. مٷمكٸن بەلگٸلٸ بٸر دەرەجەدە ۇلتتىق ٶنەردٸ ناسيحاتتاپ جٷرگەن بٸزدٸ سٶگۋگە بولاتىن شىعار. بٸراق, مەنٸڭشە, دەل سول ٶنەرپازدار قازاقتىڭ دەستٷرلٸ ٶنەرٸن ساف, تازا كٷيٸندە ساقتاپ, كەلەسٸ ۇرپاققا جەتكٸزۋگە تىرىسىپ جٷر. ال, ەگەر ٶنەرپاز اقشا تابۋ مەن تانىمال بولۋدى عانا ويلاسا, وندا ٶنەر ەكٸنشٸ ورىندا قالىپ قويماق.
- جاقسى مەسەلە كٶتەردٸڭٸز. زامانعا ساي يكەمدەلۋدٸڭ دە جٶن-جوسىعى بارى انىق. اسىرا سٸلتەۋدٸڭ اياعى كٷي ٶنەرٸنٸڭ تابيعاتىن بۇزىپ جٸبەرٸپ جاتقان جوق پا?
- ەرينە. ەسترادالىق باعىت تا دامي بەرسٸن. وعان قارسىلىعىم جوق. جاڭا دەۋٸرمەن بٸرگە نەبٸر جاڭالىقتار بولىپ, ەرتٷرلٸ ستيلدەر دە ەنٸپ جاتىر. سول جاڭا ٷلگٸلەردٸڭ بٸزدٸڭ تابيعاتىمىزعا جاقىن تۇستارىن الىپ, ٶزگەشە دٷنيە جاساۋعا تىرىسقانىمىز ابزال. مىسالى ناعىز ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن قاستەرلەيتٸن جاپونييا, كورەيا سەكٸلدٸ ەلدەر قاراپايىم عانا اسپاپتىق مۋزىكاسىن, ياعني تٶل ەۋەندەرٸن اسپانداتىپ, عاسىرلار بويى قادٸر-قاسيەتٸن تٷسٸرمەي, باعالاپ كەلەدٸ. ونىڭ جانىندا بٸزدٸڭ كٷيلەر مەن ولاردىڭ مۋزىكاسىنىڭ اراسى جەر مەن كٶكتەي. سالىستىرمالى تٷردە بٸزدٸڭ كٷيلەر سيمفونييا سەكٸلدٸ ەستٸلەدٸ. بٸراق سول ورتاقول قۇندىلاقتارىنىڭ ٶزٸن ولار ۇلىقتاپ, ۇلتتىق ٶنەر تەاترىنا دەيٸن اشىپ قويعان. سٶيتٸپ ٷلكەن ناسيحات جۇمىستارىن جٷرگٸزەدٸ.
بٸزدە دە جاڭالىقتار جوق ەمەس. مىسالى, بىلتىر عانا الماتىدا «الاتاۋ» ۇلتتىق دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترى اشىلدى. بۇل دا بٸر كٶپتەن كٷتكەن ۇلى قۋانىش.
- جاڭا باستاما «رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ» بٸر ۇستىنى عوي. بۇدان بٶلەك ەلٸمٸزدٸڭ ەر تارابىندا كٷيشٸلٸك ٶنەردٸ دەرٸپتەيتٸن كەشتەر مەن كەزدەسۋلەر ٶتكٸزٸلٸپ, كەشەگٸ ۇلىلاردىڭ, بٷگٸنگٸ تالانتتاردىڭ ەسٸمدەرٸ مەن شىعارماشىلىعى ەلەپ-ەسكەرٸلٸپ جاتىر. وسىناۋ جاڭا كەزەڭ – بەكزادا ٶنەردٸڭ قايتا تٷلەر كەزٸ دەۋگە كەلە مە?
- ەرينە, ۇلتتىق ٶنەردٸڭ قايتا جاڭعىرۋى دەپ ايتۋعا دا بولاتىن شىعار. تٷلەۋ دەگەن قۇبىلىستىڭ ٶزٸ اراعا ۋاقىت ساپ تسيكلدٸ, قايتالانىپ كەلەتٸن نەرسە عوي. مىسالى, تٶل ٶنەرٸمٸز 90 جىلدارعا دەيٸن ٶزٸنٸڭ بٸر دەۋرەنٸن ٶتكەردٸ, ەرٸرەكتەگٸ 19 عاسىردا بولسىن, 20 عاسىردىڭ 30-شى جىلدارى بولسىن. بۇل سول بٸر ايتۋلى كەزەڭنٸڭ باسى شىعار دەپ باعامداۋعا بولادى. ول ٷشٸن ەلٸ دە اۋقىمدى جۇمىستار اتقارۋ قاجەت.
- سۇحباتىڭىزعا راحمەت!