«Nur Otan» پارتيياسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە ەڭبەك ۆيتسە-مينيسترلەرٸنە شارا قولدانۋدى تالاپ ەتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" پارتييانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
قازاقستاندا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييادان 186 مەديتسينا قىزمەتكەرٸ قايتىس بولدى. الايدا قازا تاپقانداردىڭ تەك 9-ىنىڭ وتباسىنا عانا ٶتەماقى تٶلەنگەن. مۇنداي كٶڭٸل جٷدەتەتٸن ستاتيستيكا بٷگٸن «Nur Otan» پارتييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸنٸڭ وتىرىسىندا جارييا ەتٸلدٸ. پارتييالىقتار COVID-بەن كٷرەس بويىنشا ەپيدەميياعا قارسى ٸس-شارالارعا تارتىلعان دەرٸگەرلەرگە اي سايىنعى جالاقىعا قوسىمشا ٷستەمەاقى تٶلەۋ, سونداي-اق وسى ٸندەتتٸ جۇقتىرعان نەمەسە سودان قايتىس بولعان جاعدايدا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنە ٶتەماقى تٶلەۋ مەسەلەلەرٸن قارادى.
سونىمەن, پارتييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى پاۆەل كازانتسەۆ ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنان بٷگٸنگە دەيٸن ينفەكتسييا جۇقتىرعان 1093 دەرٸگەر عانا 2 ملن. تەڭگەدەن ٶتەماقى العانىنا توقتالدى. ال سول كەزدە, ناۋقاستانعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ جالپى سانى 11293 ادامدى قۇرادى.
«ەل پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ ٶزٸنٸڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا پاندەمييا تۋىنداتقان داعدارىس بٸزدٸ كٶپ نەرسەگە ٷيرەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. مەسەلەن, دەرٸگەردٸڭ ەڭبەگٸن باعالاي بٸلۋ, ونىڭ ماڭىزدىلىعىن كٷشەيتۋ ٷشٸن ماتەريالدىق تۇرعىدان قولداۋ كەرەك. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترٸ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸنٸڭ بٸرلەسكەن بۇيرىعى 9 سەۋٸردە قابىلدانىپ قويعانىنا قاراماستان, ٶتەماقى تٶلەۋ جٶنٸندەگٸ ٶڭٸرلٸك كوميسسييالاردىڭ العاشقى وتىرىستارى تەك تامىز ايىندا ٶتتٸ. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ٸندەت جۇقتىرۋىنىڭ العاشقى جاعدايلارى ناۋرىز ايىندا ورىن العان بولسا, بۇل مەسەلەنٸ وسىنشا سوزبالاڭعا سالۋدىڭ سەبەبٸ نەدە?! ايماقتىق پارتييالىق باقىلاۋ كوميسسييالارى بيۋروكراتييا مەن سٶزبۇيداعا سالۋ فاكتٸلەرٸن قاراپ, كٸنەلٸ پارتييا مٷشەلەرٸن ەڭ قاتاڭ جاۋاپكەرشٸلٸك شارالارىنا تارتۋى كەرەك», - دەدٸ پاۆەل كازانتسەۆ.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ليۋدميلا بيۋرابەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ ۋاقىتتا ينفەكتسييا جۇقتىرۋشىلاردى 3 توپقا بٶلگەن. وسى ماقساتقا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 3 اي مەرزٸمگە قاراجات قارالىپتى. ٷستەمەاقى ناقتى جۇمىس ٸستەگەن كەزەڭ ٷشٸن اي سايىن ەسەپتەلەدٸ.
ٶز كەزەگٸندە قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ەربول وسپانوۆ ٷستەماقى تٶلەۋدەن باس تارتۋدىڭ نەگٸزگٸ سەبەپتەرٸ رەتٸندە ٸندەتتٸ قايدان جۇقتىرعانىن كٶرسەتپەۋ نەمەسە ونى جۇقتىرۋدىڭ جۇمىس بارىسىندا ورىن الماۋى, دەرەكتەردٸ قاتە كٶرسەتۋ جەنە باسقالاردى اتادى.
«ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتالىق» اق باسقارما تٶراعاسى, بەلگٸلٸ پۋلمانولوگ اباي بايگەنجين دە قوسىمشا تٶلەمدەرگە قاتىستى ماڭىزدى مەسەلە كٶتەردٸ. ول ۇعمو-تىڭ 2 اي بويى جۇقپالى اۋرۋلار كلينيكاسى رەتٸندە جۇمىس ٸستەگەنٸن, ناۋقاستار تەۋلٸك بويى قابىلدانعانىن, ال قوسىمشا جۇمىس ٷشٸن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنەن ٷستەمەاقى تٷسپەگەنٸن ايتتى.
«تەجٸريبەمٸزدٸ ەسكەرٸپ, بٸزگە ەڭ اۋىر ناۋقاستار جەتكٸزٸلدٸ. بٸزدٸڭ دەرٸگەرلەر, مەدبيكەلەر, سانيتارلار, تەۋلٸك بويى جۇمىس ٸستەدٸ, ٶيتكەنٸ ناۋقاستاردى ەمدەۋ كەرەك. جۇمىس ستاۆكاسى تۋرالى ويلاعان دا جوقپىز. ۇلتتىق ورتالىق بولعاندىقتان, بٸزدە قارجىلىق رەسۋرستار بار, مەن شىعىنداردى ورتالىق ەسەبٸنەن جاپتىم. ال بۇل اقشانى قايتارۋ ٷشٸن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنە جٷگٸنگەنگەنٸمٸزدە, بٸزگە بۇل سٸزدەردٸڭ شىعىندارىڭىز, بٸز ونى قايتارمايمىز دەدٸ. ٶڭٸرلەردەگٸ ەرٸپتەستەرٸمنٸڭ جاعدايى قانشالىقتى قيىن بولعانىن جاقسى تٷسٸنەمٸن. ولاردىڭ جاعدايى بٸزدەن ون ەسە اۋىر. ٷستەماقى تٶلەۋ سونشالىقتى قيىن با?», - دەدٸ اباي بايگەنجين.
پبك مٷشەسٸ, مەجٸلٸس دەپۋتاتى مۇرات تەمٸرجانوۆ ايماقتاردا ورىن العان اۋىر جاعدايلاردىڭ بٸر كٶرٸنٸسٸ رەتٸندە كٶكشەتاۋ قالاسىنداعى مەديتسينالىق مەكەمەنٸ مىسالعا كەلتٸردٸ. مۇنداعى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ جۇمىس كٷنٸنٸڭ باسىندا جەنە جۇمىستان سوڭ يفا (قاننىڭ يممۋنوفەرمەنتتٸك تالداۋى) ەدٸسٸمەن قاجەتتٸ تەستٸلەۋدەن ٶتۋگە مٷمكٸندٸكتەرٸ بولماعان.
«كٶكشەتاۋ اۋرۋحاناسىناداعى كەزەكشٸلٸك اۋىسىمنىڭ قالاي جٷزەگە اساتىنىن ٶز كٶزٸممەن كٶردٸم. ادامدار اۆتوبۋسقا وتىردى دا, ٷيدٸ-ٷيٸنە كەتٸپ قالدى. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنان نەگە ولاردىڭ الدىمەن تەستٸلەۋدەن ٶتپەيتٸنٸن سۇرادىم. سٶيتسەك, كٶكشەتاۋداعى جەكە مەنشٸك زەرتحانالاردا دا, مەملەكەتتٸك زەرتحانالاردا دا يفا ەدٸسٸمەن تەكسەرۋ جٷرگٸزٸلمەيتٸن بولىپ شىقتى. شىن مەنٸندە, وسى 4-5 اي بويى ولار باس سانيتارلىق دەرٸگەردٸڭ قاۋلىسىن بۇزدى. سوندا سٸزدەر (دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنە قاراتىپ ايتىپ وتىر) ولاردىڭ قايسىسى جۇمىسقا باسقا جەردەن اۋرۋ جۇقتىرىپ كەلگەنٸن, قايسىسى كەزەكشٸلٸك اۋىسىمىن اتقارۋ بارىسىندا جۇقتىرىپ العانىن قالاي انىقتادىڭىزدار? ٸندەتتٸ كٸمنٸڭ قاي جەردەن جۇقتىرعانىن قالاي انىقتاۋعا بولادى?», - دەدٸ مۇرات تەمٸرجانوۆ.
پارتييالىقتار قر دسم جانىنداعى «رەسپۋبليكالىق ەلەكتروندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعى» شجق رمك قىزمەتٸنە جەكە توقتالدى. پارتباقىلاۋ كوميتەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا, «Mapcovid» جٷيەسٸن ەڭبەك مينيسترلٸگٸنٸڭ اقپاراتتىق جٷيەسٸمەن ينتەگراتسييالانۋ پروتسەسٸنە بايلانىستى قاتەلٸكتەر ورىن الىپ وتىر. جٷيە ستاتسيوناردا ەمدەلمەگەن, بٸراق امبۋلاتورييالىق ەم قابىلداعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ قۇجاتتارىن قابىلدامايدى (جٷيە «دياگنوز تابىلمادى» دەگەن قاتە تابادى).
«بۇل نەگە بۇرىنىراق جاسالىپ قويماعان? تەحنيكالىق تۇرعىدان بۇل سونشالىقتى قيىن با ەلدە ونى شەشۋ ەندٸ عانا قولعا الىنىپ جاتىر ما? قاراپايىم نەرسە عوي. Excel-دەگٸ بٸرنەشە كەستەنٸ بٸر جەرگە جيناۋ كەز كەلگەن ستۋدەنتتٸڭ دە قولىنان كەلەدٸ! ال مۇندا وسىنى بٷتٸندەي بٸر شجق رمك اتقارا الماي وتىر. بۇل نە سوندا قاسارىسۋ ما ەلدە بەيقامدىق پا?», - دەدٸ پاۆەل كازانتسەۆ.
وتىرىس سوڭىندا پارتييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ليۋدميلا بيۋرابەكوۆانى جەنە ەڭبەك ۆيتسە-مينيسترٸ ەربول وسپانوۆتى سٶگٸس تٷرٸندەگٸ پارتييالىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋدى ۇسىندى.
ەڭبەك مينيسترلٸگٸ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ بولسا, ٶتەماقى تٶلەۋ مەسەلەسٸ وسى جىلدىڭ 14 قىركٷيەگٸنە دەيٸن شەشٸلەتٸنٸنە سەندٸردٸ.
