نۇرسۇلتان نازارباەۆ «يادرولىق قارۋسىز ەلەم جەنە جاھاندىق قاۋٸپسٸزدٸك ٷشٸن نازارباەۆ سىيلىعىن» ماراپاتتاۋ رەسٸمٸنە قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" elbasy.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ 29 تامىزدىڭ جاھاندىق انتييادرولىق قوزعالىس ٷشٸن تاريحي كٷن ەكەندٸگٸن ايتتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاريح ساباقتارىنا قاراماستان دٷنيەجٷزٸندە يادرولىق دەرجاۆالار اراسىندا شيەلەنٸس پەن سەنٸم داعدارىسىنىڭ پايدا بولعانىن اتاپ ٶتتٸ.
– ەلەمدٸك يادرولىق ارسەنالدىڭ 90%-دان استامىنا يە اقش پەن رەسەيدٸڭ اراسىنداعى گەوساياسي داعدارىس ەلەۋلٸ تەرٸس سوققىلارعا سەبەپ بولدى. تاراپتاردىڭ اراسىنداعى تەحنولوگييالىق قارۋلانۋ جارىسىنىڭ جاڭا كەزەڭٸ, ونىڭ ٸشٸندە عارىش سالاسىنداعى بەسەكەلستٸك ٷلكەن الاڭداۋشىلىق تۋعىزادى. قازاقستان بٸر تارابى بولعان ارالىق جەنە قىسقا قاشىقتىقتاعى زىمىرانداردى جويۋ تۋرالى شارت تولىقتاي ٶز كٷشٸن جوعالتتى, - دەدٸ ەلباسى.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ ەلەمدە يادرولىق قارۋ تەرروريستٸك ۇيىمداردىڭ قولىنا تٷسۋ قاۋپٸ تٶنٸپ تۇرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
- ەلەمنٸڭ 20-دان استام ەلٸندە قاۋٸپتٸ يادرولىق ماتەريالدار ساقتالادى, ولاردىڭ ەرقايسىسى جويعىش كٷشتەردٸڭ نىساناسىنا اينالۋى مٷمكٸن. جاساندى ينتەللەكتكە قاراعاندا كٷردەلٸ مەسەلەلەردٸ شەشە الاتىن جان-جاقتى جاساندى ينتەللەكت دەۋٸرٸ جاقىنداپ كەلەدٸ, - دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سونداي-اق, ەلباسى يادرولىق قارۋى بار توعىز ەلدٸڭ ەشقايسىسى ەسكەري باعدارلامالاردى قىسقارتۋدى قاراستىرمايتىندىعىنا بايلانىستى قاۋٸپ-قاتەرلەرگە توقتالدى.
- باسقاشا ايتقاندا, ادامزات ٶز دامۋىنىڭ بۇرىن-سوڭدى بولماعان كٷردەلٸ كەزەڭٸن باستان كەشۋدە. ٶسٸپ كەلە جاتقان اگرەسسييا مەن جاھاندىق دەڭگەيدە ٶزارا سەنٸمدٸلٸكتٸڭ تٶمەندەۋٸ جاعدايىندا وسى پروبلەمالاردىڭ كەز-كەلگەنٸ ەلەمدٸك قاۋىمداستىقتى باقىلاۋسىز حاوسقا يتەرمەلەۋٸ مٷمكٸن. بۇعان تەك ساياساتكەرلەر عانا ەمەس, ەلەمنٸڭ ەر تٷكپٸرٸندەگٸ قاراپايىم ادامدار دا قاتتى الاڭداۋلى», - دەدٸ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان يادرولىق قارۋسىزدانۋ, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جەنە بەيبٸت ماقساتتا پايدالانۋ سالاسىنداعى بارلىق نەگٸزگٸ حالىقارالىق شارتتاردىڭ قاتىسۋشىسى ەكەندٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
- بيىل قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارتقا قوسىلعانىنا 25 جىل تولدى. ەكٸ اي بۇرىن قازاقستان ەلەمنٸڭ باسقا 24 مەملەكەتٸنە قوسىلىپ, يادرولىق قارۋ تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسييالادى. بيىل بٸز قازاقستاندا مەنٸڭ باستاماممەن سالىنعان ماگاتە بانكٸنە از بايىتىلعان ۋراننىڭ بٸرٸنشٸ پارتيياسىن كٷتۋدەمٸز», - دەدٸ ەلباسى.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ يادرولىق قارۋدان ازات ەلەمگە ۇمتىلىس قازاقستاندىقتاردىڭ جالپىۇلتتىق سانا-سەزٸمٸنٸڭ اجىراماس بٶلشەگٸنە اينالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
- قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستان حالىقارالىق قاۋٸپسٸزدٸك پەن تۇراقتىلىقتىڭ مويىندالعان دونورى بولىپ تابىلادى. بۇل ماعان بٷگٸندە ەلەمدٸك قوعامداستىققا بٸزدەن ٷلگٸ-ٶنەگە الىپ, بٷكٸل ەلەمدە قازاقستاننىڭ تەجٸريبەسٸن قولدانۋعا شاقىرۋعا مورالدىق قۇقىق بەرەدٸ دەپ ويلايمىن. وسىعان بايلانىستى مەن يادرولىق قارۋسىزدانۋ جەنە تاراتپاۋ جٶنٸندەگٸ بٸرقاتار ۇستانىمدارعا توقتالعىم كەلەدٸ », - دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
ەلباسى بارلىق يادرولىق دەرجاۆالاردىڭ باسشىلارىن بٸزدٸڭ پلانەتامىزدىڭ بولاشاعى تۋرالى ديالوگتىڭ پايداسى ٷشٸن باتىل قادامدار جاساۋعا شاقىردى.
- سونداي-اق, يادرولىق قارۋعا نەگٸزدەلگەن ستراتەگييالىق تۇراقتىلىقتىڭ ەسكٸ تۇجىرىمداماسىن قايتا قاراۋ قاجەت. يادرولىق قارۋدى باقىلاۋدىڭ جاڭا جٷيەسٸن قۇرۋ كەرەك. نەتيجەسٸندە يادرولىق قارۋدى قىسقارتۋ تۋرالى جالپىعا ورتاق شارت ەزٸرلەۋ تۋرالى كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزۋ ماڭىزدى, - دەدٸ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ.
سونىمەن قاتار, نۇرسۇلتان نازارباەۆ يادرولىق دەرجاۆالاردان قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ تەرٸس كەپٸلدٸكتەرٸنٸڭ زاڭدى كٷشٸ بار تيٸمدٸ جٷيە ەنگٸزۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
- سونىمەن بٸرگە, «يادرولىق كلۋبتىڭ» مٷشەلەرٸ جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋى سالاسىنداعى ساياساتتى تٷزەتەتٸن بٸرقاتار مٸندەتتەمەلەر مەن شەكتەۋلەر قابىلداۋى كەرەك. ەڭ ەۋەلٸ, يادرولىق كەشەندەردٸ ۇستاۋ مەن مودەرنيزاتسييالاۋدىڭ دەستٷرلٸ تەجٸريبەسٸنەن باس تارتۋ ماڭىزدى. اۋماعىندا سىناق پوليگوندارى ورنالاسقان مەملەكەتتەرگە وسى ۋچاسكەلەردٸڭ ينفراقۇرىلىمىن جويۋدى ۇسىنامىن, - دەدٸ ەلباسى.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ ەلەمنٸڭ بارلىق مەملەكەتتەرٸنٸڭ يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسييالاۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
- يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارتتىڭ تەرتٸبٸ مەن تەتٸكتەرٸن تولىق ەمبەباپتاندىرۋ جەنە بارىنشا كٷشەيتۋ ماڭىزدى. ەلەمگە يادرولىق قارۋدى ساقتاۋعا جەنە تاراتۋعا قارسى ٸس-قيمىلدىڭ ناقتى مەحانيزمٸ قاجەت. بۇل قاتاڭ تەرتٸپ بۇۇ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ تيٸستٸ قارارلارىمەن كٷشەيتٸلۋٸ تيٸس, - دەدٸ ەلباسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستاندا ادامداردىڭ, ۇلتتار مەن مەملەكەتتەردٸڭ بەيبٸت ٶمٸر سٷرۋ ارمانىن جٷزەگە اسىرۋعا ۇمتىلاتىنداردى جوعارى باعالايتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
- ساياسي جەنە قوعامدىق كٶشباسشىلار مەن ۇيىمداردىڭ ەڭبەگٸن مويىنداۋ جەنە ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا مەن 2016 جىلى «يادرولىق قارۋسىز ەلەم جەنە جاھاندىق قاۋٸپسٸزدٸك ٷشٸن» ناگراداسىن تاعايىندادىم. مەن ٸرٸكتەۋ كوميتەتٸنٸڭ بيىلعى جىلى سىيلىقتى ماگاتە-نٸڭ بۇرىنعى باس ديرەكتورى يۋكي امانو مەن يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى لاسسينا زەربوعا بەرۋ تۋرالى شەشٸمٸن تولىق قولدايمىن, - دەدٸ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ.
سٶز سوڭىندا ەلباسى بٷگٸنگٸ ۇسىنىلعان ماراپاتتىڭ ادامزات بولاشاعى يادرولىق قارۋسىز ەلەمدە ەكەنٸن ەسكە سالىپ تۇراتىنىنا قاراپايىم, بٸراق ماعىناسى تەرەڭ ەستەلٸك ەكەنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
- بٸزدٸڭ پلانەتامىز ەرتەلٸ-كەش اسا قاۋٸپتٸ جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىنىڭ وسى تٷرٸنەن قۇتىلىپ جەنە ٶزٸم جارييا ەتكەن «بەيبٸتشٸلٸك. ححٸ عاسىر» مانيفەستٸنٸڭ باستى ماقساتىنا قول جەتكٸزەتٸنٸمٸزگە سەنٸمدٸمٸن. بٷگٸنگٸ شارا - بۇل ەلەمدٸك قوعامداستىققا پروگرەسس, جاھاندىق ٶركەندەۋ جەنە ادامزاتتىڭ بولاشاعى جولىندا بٸرلەسٸپ ەرەكەت ەتۋگە ٷندەۋٸمٸز, - دەپ تٷيٸندەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
