نازارباەۆ: رەسەيدە دە, قازاقستاندا دا تۋريزم ٷشٸن ەدەمٸ جەرلەر كٶپ

مەملەكەت باسشىسى فورۋم قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ جەنە ىنتىماقتاستىقتىڭ اجىراماس ەرٸ ماڭىزدى بٶلٸگٸنە اينالعانىن ايتتى.

«ادام كاپيتالىن دامىتۋعا باعىتتالعان فورۋمنىڭ چەليابينسكٸدە ٶتۋٸنٸڭ سيمۆولدىق مەنٸ بار. بٸز وسى جەردە 2005 جىلى ٶتكەن ٸٸ فورۋمدا ونى جىل سايىن ٶتكٸزۋ جٶنٸندە ۋاعدالاسقان بولاتىنبىز», — دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ سٶيلەگەن سٶزٸندە تالقىلانىپ وتىرعان تاقىرىپ مەملەكەتتەرٸمٸزدٸڭ باستى نازارىندا ەكەنٸن جەنە ونىڭ قازٸرگٸ تەحنولوگييانىڭ, سونىڭ ٸشٸندە, تسيفرلىق تەحنولوگييانىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان كەزٸندە ماڭىزدى بولىپ وتىعانىن اتاپ ٶتتٸ.

«ساراپشىلاردىڭ بولجامى بويىنشا, 2030 جىلعا دەيٸن تٷرلٸ سالاداعى 60-قا جۋىق ماماندىق جويىلىپ, ولاردىڭ ورنىنا 180-نەن استام جاڭا ماماندىق پايدا بولادى. ادامي دامۋ تۋرالى بايانداماعا سەيكەس, تاياۋ 5 جىلدا ەڭبەككە جارامدى بٸلٸم مەن بٸلٸكتٸڭ ٷشتەن بٸرٸ ٶزگەرەدٸ. بۇل – بٸز ٷشٸن ٷلكەن سىن. ونى شەشۋ ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ بٸردەن-بٸر ماڭىزدى باسىمدىعى بولۋعا تيٸس», — دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

وسى ورايدا, قازاقستان پرەزيدەنتٸ ادام كاپيتالىنىڭ بارلىق نەگٸزگٸ كومپونەنتتەرٸ بويىنشا جۇمىستاردى جانداندىرۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى. بۇل دەگەنٸمٸز – ەڭ الدىمەن, بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ەڭبەك نارىعىن جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ جٷيەسٸن دامىتۋ.

«بٷگٸندە قازاقستاننىڭ 30-دان استام جوعارى وقۋ ورنى رەسەيلٸك ەرٸپتەستەرٸمەن بٸرلەسٸپ, عىلىمي زەرتتەۋلەر جٷرگٸزۋدە. قازاقستان مەن رەسەي عالىمدارىنىڭ پەرسپەكتيۆالى باعىتتار بويىنشا عىلىمي كونسورتسيۋمىن قۇرۋ مەسەلەسٸن قاراستىرعان جٶن. اتاپ ايتقاندا, ول بيو جەنە اقپاراتتىق تەحنولوگييالار, ەنەرگەتيكا, عارىش جەنە باسقا دا سالالارعا قاتىستى بولۋى كەرەك», — دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

مەملەكەت باسشىسى بۇل رەتتە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸ, يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالار پاركٸ, رەسەيدٸڭ «سكولكوۆو» ورتالىعى جەنە باسقا دا عىلىمي-زەرتتەۋ قۇرىلىمدارى سيياقتى يننوۆاتسييالىق كلاستەرلەرٸمٸزدٸڭ ەلەۋەتٸن پايدالانۋعا بولاتىنىن ايتتى. سونداي-اق, بٸرلەسكەن جۇمىستارعا «استانا-ەكسپو» ينفراقۇرىلىمىنىڭ بازاسىندا قۇرىلاتىن حالىقارالىق قارجى ورتالىعى, ٸت-ستارتاپتاردىڭ حالىقارالىق تەحنوپاركٸ جەنە «جاسىل» تەحنولوگييالار مەن ينۆەستيتسييالاردى دامىتۋ جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق ورتالىق ٶزدەرٸنٸڭ سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸن بولادى.

قازاقستان پرەزيدەنتٸ ەلٸمٸزدٸڭ بٸلٸم الۋعا سۇرانىس ارتىپ وتىرعان ٶڭٸرلەرٸندە رەسەيلٸك جوعارى وقۋ ورىنداردىڭ فيليالدارىن اشۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

«ەلدەرٸمٸزدە حالىقارالىق بٸلٸم بەرۋ حابتارىن قۇرۋعا ىقپال ەتۋدٸڭ ماڭىزى زور. ول ٷشٸن بٸلٸم باعدارلامالارى سالاسىندا, سونىڭ ٸشٸندە ونلاين بٸلٸم بەرۋ كۋرستارىن اشۋ سالاسىندا ٶزارا ٸس-قيمىل جاساۋعا بولادى», — دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

مەملەكەت باسشىسى دەنساۋلىق سالاسىندا دا ىنتىماقتاسۋعا پەرسپەكتيۆا بار ەكەنٸنە نازار اۋداردى.

«رەسەيدٸڭ عىلىمي ورتالىقتارى مەن كلينيكالارىنىڭ ەلەۋەتٸن ەسكەرٸپ, بٸزگە وسى باعىتتاعى ٶزارا ٸس-قيمىلدى جولعا قويۋ كەرەك. اتاپ ايتقاندا, ول مەديتسينا سالاسىنداعى يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالاردى يگەرۋگە جەنە بٸرلەسكەن عىلىمي جوبالاردى ٸسكە اسىرۋعا قاتىستى بولماق», — دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.

سونىمەن بٸرگە, نۇرسۇلتان نازارباەۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ مەن تەلەمەديتسينانىڭ ورتاق جەلٸسٸن دامىتۋ جٶنٸندە تەجٸريبە الماسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.

«بۇل جۇمىس ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا باستالىپ كەتتٸ. مەن ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ تسيفرلاندىرۋ جٶنٸندەگٸ فورۋمىن كەلەسٸ جىلدىڭ بٸرٸنشٸ توقسانىندا استانادا ٶتكٸزۋدٸ ۇسىندىم. قازاقستان مەن رەسەي وسى سالانىڭ لوكوموتيۆٸنە اينالۋعا تيٸس», — دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

وسى ورايدا, قازاقستان پرەزيدەنتٸ دەرٸ-دەرمەكتەر مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ بٸرىڭعاي نارىعىن قۇرۋ, سونداي-اق وسى سالاداعى كەلٸسٸلگەن ورتاق ۇستانىمداردى قالىپتاستىرۋ جەنە فارماتسەۆتيكالىق ٶنٸمدەردٸڭ ەركٸن اينالىمى جولىنداعى كەدەرگٸلەردٸ جويۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستاردى جالعاستىرۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەڭبەك نارىعى مەن ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ جٷيەسٸندە بٸرقاتار باعىت بويىنشا بٸرلەسە جۇمىستار اتقارۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.

«بٸز ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا ورتاق ەڭبەك نارىعىن قۇرۋ قاجەت دەپ شەشتٸك. ونىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن جۇمىسشىلاردىڭ بٸلٸمٸ مەن بٸلٸكتٸلٸگٸنە, ٸسكەرلٸگٸنە قويىلاتىن تالاپتاردى بٸرٸزدەندٸرۋ كەرەك. ٷكٸمەتتەرٸمٸز وسى جۇمىستاردى ٷيلەستٸرٸپ, ولاردى سەيكەستەندٸرۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداۋى قاجەت», — دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

قازاقستان پرەزيدەنتٸ وسى تۇرعىدان ورتاق نارىق اياسىندا ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ شوعىرلانۋى حالىقتىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى سۇرانىستار مەن ۇسىنىستار جٶنٸندەگٸ مەلٸمەتتەردەن حاباردار بولۋىنا بايلانىستى ەكەنٸن ايتتى.

«بٸزگە ەۋرازييالىق بٸرٸكتٸرٸلگەن بٸرىڭعاي ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسىن قۇرۋ مەسەلەسٸن قاراستىرۋ كەرەك», — دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

بۇدان بٶلەك, مەملەكەت باسشىسى وسىعان دەيٸن ٶڭٸرارالىق فورۋم اياسىندا تالقىلانباعان, تسيفرلاندىرۋدان بٶلەك تاعى دا بٸرقاتار مەسەلەلەردٸڭ بار ەكەنٸنە نازار اۋداردى. سونداي تاقىرىپتىڭ بٸرٸ – تۋريزم.

«كٶپتەگەن ەلدەردە تۋريزم ٸشكٸ جالپى ٶنٸمدٸ قالىپتاستىرىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشىپ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى رٶل اتقارادى. رەسەيدە دە, قازاقستاندا دا تۋريزم ٷشٸن ەدەمٸ جەرلەر كٶپ. مىسالعا, رەسەيلٸكتەر جازدا بٸزدٸڭ بۋرابايعا, بالقاشقا, الاكٶلگە, ال قىستا الماتىداعى شىمبۇلاققا جەنە باسقا دا جەرلەرگە دەمالۋعا كەلەدٸ. تۋريستٸك وپەراتورلارىمىز مۇنىڭ بەرٸن ۇيىمداستىرۋىنا بولادى», — دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.

وسىعان بايلانىستى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەلەسٸ ٶڭٸرارالىق فورۋمنىڭ تاقىرىبىن «قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ تۋريزمٸن دامىتۋدىڭ جاڭا جولدارى مەن ٷردٸستەرٸ» دەپ بەلگٸلەپ, ونى 2018 جىلى قازاقستاننىڭ پەتروپاۆل قالاسىندا ٶتكٸزۋدٸ ۇسىندى.

قازاقستان پرەزيدەنتٸ ەكٸ ەل ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ دامۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸن «قىتاي – قازاقستان – رەسەي – ەۋروپا» جٷردەك تەمٸرجول ماگيسترالٸ جوباسىن قولدايتىنىن اتاپ ٶتتٸ.

سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى بۇل ٸس-شارا ٶركەندەۋدٸڭ جاڭا تەتٸكتەرٸن تاۋىپ, ەلدەرٸمٸزدە ادام كاپيتالىنىڭ دامۋىنا سەرپٸن بەرەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸرٸپ, فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ جۇمىسىنا جەمٸس تٸلەدٸ.

فورۋمنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تٶمەندەگٸدەي قۇجاتتارعا قول قويىلدى:

— قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ مەن رەسەي فەدەراتسيياسى پرەزيدەنتٸنٸڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسيياسى اراسىنداعى ديپلوماتييالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 25 جىل تولۋىنا وراي بٸرلەسكەن مەلٸمدەمەسٸ;

—  1998 جىلعى 6 شٸلدەدەگٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسيياسى اراسىنداعى جەر قويناۋىن پايدالانۋعا ارنالعان ەگەمەندٸك قۇقىقتاردى جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا كاسپيي تەڭٸزٸ سولتٷستٸك بٶلٸگٸنٸڭ تٷبٸن مەجەلەۋ تۋرالى كەلٸسٸمگە حاتتاماعا قوسىمشا حاتتاما;

—  قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ مەن رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ٷكٸمەتٸ اراسىنداعى م.ۆ. لومونوسوۆ اتىنداعى مەسكەۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قازاقستان فيليالىنىڭ جۇمىس ٸستەۋٸ تۋرالى كەلٸسٸم;

—  قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ مەن رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ٷكٸمەتٸ اراسىنداعى «تۋيمازى – ومبى – نوۆوسيبيرسك-2» جەنە «ومبى – پاۆلودار» ماگيسترالدىق مۇناي قۇبىرلارىنداعى تەحنولوگييالىق مۇنايدىڭ مەرتەبەسٸن ايقىنداۋ تۋرالى كەلٸسٸم;

—  2009 جىلعى 17 قاراشاداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ مەن رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ٷكٸمەتٸ اراسىنداعى رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ «بايقوڭىر» كەشەنٸن جالعا الۋ جاعدايىندا «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنىڭ پەرسونالىنا, بايقوڭىر قالاسىنىڭ, تٶرەتام جەنە اقاي كەنتتەرٸنٸڭ تۇرعىندارىنا مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتۋ تەرتٸبٸ تۋرالى كەلٸسٸمگە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ تۋرالى حاتتاما;

—  1994 جىلعى 10 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ مەن رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ٷكٸمەتٸ اراسىنداعى «بايقوڭىر» كەشەنٸن جالعا بەرۋ شارتىنا ٶزگەرٸس ەنگٸزۋ تۋرالى حاتتاما;

—  قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ مەن رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ٷكٸمەتٸ اراسىنداعى 2018-2023 جىلدارعا ارنالعان ٶڭٸرارالىق جەنە شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعىنىڭ باعدارلاماسى;

—  «قازترانسويل» اكتسيونەرلٸك قوعامى مەن «ترانسنەفت» جارييا اكتسيونەرلٸك قوعامى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;

—  اقتٶبە وبلىسى ەكٸمدٸگٸ مەن «رۋسسكايا مەدنايا كومپانييا» اكتسيونەرلٸك قوعامى اراسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اقتٶبە وبلىسىندا ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;

—  «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسيياسى» اكتسيونەرلٸك قوعامى مەن «روسسييسكيي ەكسپورتنىي تسەنتر» اكتسيونەرلٸك قوعامى اراسىنداعى ٶزارا تٷسٸنٸستٸك تۋرالى مەموراندۋم.