QR Prezidenti Qazaqstan men Reseidiń HIV óńiraralyq yntymaqtastyǵy forýmyna qatysty. Adam kapitalyn damytý taqyrybyna arnalǵan forýmǵa eki el óńirleriniń basshylary, memlekettik organdardyń, isker toptardyń ókilderi, sondai-aq ǵylym jáne bilim salasynyń sarapshylary men mamandary bas qosty. Bul týraly Aqordanyń baspasóz qyzmeti habarlaidy.
Memleket basshysy forým Qazaqstan men Resei arasyndaǵy qarym-qatynastyń jáne yntymaqtastyqtyń ajyramas ári mańyzdy bóligine ainalǵanyn aitty.
«Adam kapitalyn damytýǵa baǵyttalǵan forýmnyń Cheliabinskide ótýiniń simvoldyq máni bar. Biz osy jerde 2005 jyly ótken II forýmda ony jyl saiyn ótkizý jóninde ýaǵdalasqan bolatynbyz», — dedi Qazaqstan Prezidenti.
Nursultan Nazarbaev sóilegen sózinde talqylanyp otyrǵan taqyryp memleketterimizdiń basty nazarynda ekenin jáne onyń qazirgi tehnologiianyń, sonyń ishinde, tsifrlyq tehnologiianyń qarqyndy damyp kele jatqan kezinde mańyzdy bolyp otyǵanyn atap ótti.
«Sarapshylardyń boljamy boiynsha, 2030 jylǵa deiin túrli saladaǵy 60-qa jýyq mamandyq joiylyp, olardyń ornyna 180-nen astam jańa mamandyq paida bolady. Adami damý týraly baiandamaǵa sáikes, taiaý 5 jylda eńbekke jaramdy bilim men biliktiń úshten biri ózgeredi. Bul – biz úshin úlken syn. Ony sheshý yntymaqtastyǵymyzdyń birden-bir mańyzdy basymdyǵy bolýǵa tiis», — dedi Memleket basshysy.
Osy oraida, Qazaqstan Prezidenti adam kapitalynyń barlyq negizgi komponentteri boiynsha jumystardy jandandyrý qajet ekenin aitty. Bul degenimiz – eń aldymen, bilim berý, densaýlyq saqtaý, eńbek naryǵyn jáne áleýmettik qorǵaý júiesin damytý.
«Búginde Qazaqstannyń 30-dan astam joǵary oqý orny reseilik áriptesterimen birlesip, ǵylymi zertteýler júrgizýde. Qazaqstan men Resei ǵalymdarynyń perspektivaly baǵyttar boiynsha ǵylymi konsortsiýmyn qurý máselesin qarastyrǵan jón. Atap aitqanda, ol bio jáne aqparattyq tehnologiialar, energetika, ǵarysh jáne basqa da salalarǵa qatysty bolýy kerek», — dedi Nursultan Nazarbaev.
Memleket basshysy bul rette Nazarbaev Ýniversiteti, Innovatsiialyq tehnologiialar parki, Reseidiń «Skolkovo» ortalyǵy jáne basqa da ǵylymi-zertteý qurylymdary siiaqty innovatsiialyq klasterlerimizdiń áleýetin paidalanýǵa bolatynyn aitty. Sondai-aq, birlesken jumystarǵa «Astana-EKSPO» infraqurylymynyń bazasynda qurylatyn Halyqaralyq qarjy ortalyǵy, IT-startaptardyń halyqaralyq tehnoparki jáne «Jasyl» tehnologiialar men investitsiialardy damytý jónindegi halyqaralyq ortalyq ózderiniń septigin tigizetin bolady.
Qazaqstan Prezidenti elimizdiń bilim alýǵa suranys artyp otyrǵan óńirlerinde reseilik joǵary oqý oryndardyń filialdaryn ashý múmkindigin qarastyrý qajet ekenin atap ótti.
«Elderimizde halyqaralyq bilim berý habtaryn qurýǵa yqpal etýdiń mańyzy zor. Ol úshin bilim baǵdarlamalary salasynda, sonyń ishinde onlain bilim berý kýrstaryn ashý salasynda ózara is-qimyl jasaýǵa bolady», — dedi Nursultan Nazarbaev.
Memleket basshysy densaýlyq salasynda da yntymaqtasýǵa perspektiva bar ekenine nazar aýdardy.
«Reseidiń ǵylymi ortalyqtary men klinikalarynyń áleýetin eskerip, bizge osy baǵyttaǵy ózara is-qimyldy jolǵa qoiý kerek. Atap aitqanda, ol meditsina salasyndaǵy innovatsiialyq tehnologiialardy igerýge jáne birlesken ǵylymi jobalardy iske asyrýǵa qatysty bolmaq», — dedi Qazaqstan Prezidenti.
Sonymen birge, Nursultan Nazarbaev densaýlyq saqtaý salasyn tsifrlandyrý men telemeditsinanyń ortaq jelisin damytý jóninde tájiribe almasýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Bul jumys Eýraziialyq ekonomikalyq odaq aiasynda bastalyp ketti. Men Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń tsifrlandyrý jónindegi forýmyn kelesi jyldyń birinshi toqsanynda Astanada ótkizýdi usyndym. Qazaqstan men Resei osy salanyń lokomotivine ainalýǵa tiis», — dedi Memleket basshysy.
Osy oraida, Qazaqstan Prezidenti dári-dármekter men meditsinalyq buiymdardyń biryńǵai naryǵyn qurý, sondai-aq osy saladaǵy kelisilgen ortaq ustanymdardy qalyptastyrý jáne farmatsevtikalyq ónimderdiń erkin ainalymy jolyndaǵy kedergilerdi joiý jónindegi jumystardy jalǵastyrý qajet ekenin aitty.
Nursultan Nazarbaev eńbek naryǵy men áleýmettik qorǵaý júiesinde birqatar baǵyt boiynsha birlese jumystar atqarý qajettigin atap ótti.
«Biz Eýraziialyq ekonomikalyq odaq aiasynda ortaq eńbek naryǵyn qurý qajet dep sheshtik. Onyń tiimdiligin arttyrý úshin jumysshylardyń bilimi men biliktiligine, iskerligine qoiylatyn talaptardy birizdendirý kerek. Úkimetterimiz osy jumystardy úilestirip, olardy sáikestendirý jóninde sharalar qabyldaýy qajet», — dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezidenti osy turǵydan ortaq naryq aiasynda eńbek resýrstarynyń shoǵyrlanýy halyqtyń eńbek naryǵyndaǵy suranystar men usynystar jónindegi málimetterden habardar bolýyna bailanysty ekenin aitty.
«Bizge Eýraziialyq biriktirilgen biryńǵai elektrondyq eńbek birjasyn qurý máselesin qarastyrý kerek», — dedi Nursultan Nazarbaev.
Budan bólek, Memleket basshysy osyǵan deiin óńiraralyq forým aiasynda talqylanbaǵan, tsifrlandyrýdan bólek taǵy da birqatar máselelerdiń bar ekenine nazar aýdardy. Sondai taqyryptyń biri – týrizm.
«Kóptegen elderde týrizm ishki jalpy ónimdi qalyptastyryp, jańa jumys oryndaryn ashyp, halyqty jumyspen qamtamasyz etýde mańyzdy ról atqarady. Reseide de, Qazaqstanda da týrizm úshin ádemi jerler kóp. Mysalǵa, reseilikter jazda bizdiń Býrabaiǵa, Balqashqa, Alakólge, al qysta Almatydaǵy Shymbulaqqa jáne basqa da jerlerge demalýǵa keledi. Týristik operatorlarymyz munyń bárin uiymdastyrýyna bolady», — dedi Qazaqstan Prezidenti.
Osyǵan bailanysty Nursultan Nazarbaev kelesi óńiraralyq forýmnyń taqyrybyn «Qazaqstan men Reseidiń týrizmin damytýdyń jańa joldary men úrdisteri» dep belgilep, ony 2018 jyly Qazaqstannyń Petropavl qalasynda ótkizýdi usyndy.
Qazaqstan Prezidenti eki el yntymaqtastyǵymyzdyń damýyna septigin tigizetin «Qytai – Qazaqstan – Resei – Eýropa» júrdek temirjol magistrali jobasyn qoldaitynyn atap ótti.
Sońynda Memleket basshysy bul is-shara órkendeýdiń jańa tetikterin taýyp, elderimizde adam kapitalynyń damýyna serpin beretinine senim bildirip, forýmǵa qatysýshylardyń jumysyna jemis tiledi.
Forýmnyń qorytyndysy boiynsha tómendegidei qujattarǵa qol qoiyldy:
— Qazaqstan Respýblikasy Prezidenti men Resei Federatsiiasy Prezidentiniń Qazaqstan Respýblikasy men Resei Federatsiiasy arasyndaǵy diplomatiialyq qarym-qatynastardyń ornaǵanyna 25 jyl tolýyna orai birlesken málimdemesi;
— 1998 jylǵy 6 shildedegi Qazaqstan Respýblikasy men Resei Federatsiiasy arasyndaǵy Jer qoinaýyn paidalanýǵa arnalǵan egemendik quqyqtardy júzege asyrý maqsatynda Kaspii teńizi soltústik bóliginiń túbin mejeleý týraly kelisimge Hattamaǵa qosymsha hattama;
— Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Resei Federatsiiasynyń Úkimeti arasyndaǵy M.V. Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýniversitetiniń Qazaqstan filialynyń jumys isteýi týraly kelisim;
— Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Resei Federatsiiasynyń Úkimeti arasyndaǵy «Týimazy – Omby – Novosibirsk-2» jáne «Omby – Pavlodar» magistraldyq munai qubyrlaryndaǵy tehnologiialyq munaidyń mártebesin aiqyndaý týraly kelisim;
— 2009 jylǵy 17 qarashadaǵy Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Resei Federatsiiasynyń Úkimeti arasyndaǵy Resei Federatsiiasynyń «Baiqońyr» keshenin jalǵa alý jaǵdaiynda «Baiqońyr» ǵarysh ailaǵynyń personalyna, Baiqońyr qalasynyń, Tóretam jáne Aqai kentteriniń turǵyndaryna meditsinalyq qyzmet kórsetý tártibi týraly kelisimge ózgerister engizý týraly hattama;
— 1994 jylǵy 10 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Resei Federatsiiasynyń Úkimeti arasyndaǵy «Baiqońyr» keshenin jalǵa berý shartyna ózgeris engizý týraly hattama;
— Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Resei Federatsiiasynyń Úkimeti arasyndaǵy 2018-2023 jyldarǵa arnalǵan óńiraralyq jáne shekara mańy yntymaqtastyǵynyń baǵdarlamasy;
— «QazTransOil» aktsionerlik qoǵamy men «Transneft» jariia aktsionerlik qoǵamy arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým;
— Aqtóbe oblysy ákimdigi men «Rýsskaia mednaia kompaniia» aktsionerlik qoǵamy arasyndaǵy Qazaqstan Respýblikasynyń Aqtóbe oblysynda investitsiialyq jobalardy iske asyrý jónindegi yntymaqtastyq týraly memorandým;
— «Agrarlyq nesie korporatsiiasy» aktsionerlik qoǵamy men «Rossiiskii eksportnyi tsentr» aktsionerlik qoǵamy arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým.
