ەلٸمٸزدەگٸ ەڭ ماڭىزدى سالالاردىڭ بٸرٸ – ەلەۋمەتتٸك-ەڭبەك سالاسى. ٶيتكەنٸ, ەلەۋمەتتٸڭ ەل-اۋقاتىنىڭ ارتۋى, ەڭبەكپەن قامتىلۋ دەڭگەيٸ وسى سالاداعى ٶزگەرٸستەر مەن جوبالارعا تٸكەلەي بايلانىستى. «تسيفرلىق قازاقستان» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى قابىلدانعالى بەرٸ اتالعان سالاداعى تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارى كٷشەيە تٷستٸ. ولاي بولسا, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋداعى ونلاين فورماتتىڭ ورنى قانداي? جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ سانىن ارتتىرا الا ما? ەلەكتروندى جٷيەنٸڭ ارتىقشىلىقتارى نەدە? ەلەمنٸڭ كٶشباسشى ەلدەرٸ تسيفرلىق تۇرعىدان نەگە ۇمتىلادى? تسيفرلىق فورمات ولاردى قالاي ٶزگەرتتٸ, قالاي دامىتتى? وسى جەنە ٶزگە دە ساۋالداردىڭ جاۋابىن قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ناريمان نۇرلانۇلى مۇقىشەۆ ايتىپ بەردٸ.
- ناريمان مىرزا, ەڭبەك جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋدا ەnbek.kz پورتالى ٶز نەتيجەسٸن كٶرسەتە باستادى. ونىڭ بٷگٸنگٸ جەتٸستٸكتەرٸ مەن ٶزگەرٸستەرٸ جٶنٸندە ايتىپ ٶتسەڭٸز...
- بٷگٸندە ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىنىڭ (ەnbek.kz) بازاسىندا قىزمەتتەردٸڭ جاڭا تٷرٸن كٶبەيتتٸك. وعان مىسال رەتٸندە, جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جەكە اگەنتتٸكتەرٸنٸڭ قوسىلعانىن, اناليتيكا مەن بٸر رەتتٸك قۇپييا سٶز ارقىلى ىڭعايلى فورماتتىڭ پايدا بولعانىن جەنە داعدى بويىنشا مەحانيزمدەردٸڭ ٸسكە قوسىلعانىن ايتۋعا بولادى. ەnbek.kz كٶپشٸلٸككە جاقسى تانىلا تٷستٸ. ياعني, جۇمىسقا تۇرۋ ساتىسى بويىنشا اقپاراتتىق اگەنتتٸكتەردٸڭ اراسىندا ەكٸنشٸ ساتىدا كەلەدٸ. ال ەندٸ ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسى ەنگٸزٸلگەنگە دەيٸن جەنە كەيٸن دەپ سالىستىراتىن بولساق, جۇمىسقا ورنالاسۋشىلاردىڭ سانى 17 پايىزعا ارتتى.
- ٷلكەن كٶرسەتكٸش قوي...
- يە, بۇل دەگەنٸمٸز – ۆاكانسييالار مەن رەزيۋمەلەردٸ بٸر جەرگە بٸرٸكتٸرگەنٸمٸز ٶز تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتتٸ دەگەن سٶز. ادامدار بوس جۇمىس ورىندارىن تەزٸرەك تابا الاتىن بولدى. مۇنىڭ بەرٸ تسيفرلاندىرۋدىڭ نەتيجەسٸ.
- وسى enbek.kz ارقىلى قاي سالا ٶكٸلدەرٸ جۇمىسپەن كٶبٸرەك قامتىلدى?
- كٶبٸنە جالپى پروفەسسييانىڭ جۇمىسشىلارى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتٸلۋدە. ولاردىڭ قاتارىنا مۇعالٸمدەر, دەرٸگەرلەر, تەمٸر شەبەرلەرٸ, جٷك تاسۋشىلار, سانيتارلىق تەحنيك جەنە ت.ب. كٸرەدٸ. ەرينە, مۇندا كومپانييا ديرەكتورى نەمەسە پروگرامميستەرگە دە بوس ۆاكانسييالار بولىپ تۇرادى. بٸراق ولاردىڭ ٷلەسٸ جوعارىداعى قىزمەت تٷرلەرٸنە قاراعاندا ازداۋ. بەرٸبٸر دە جالپى پروفەسسييالار كٶپ كٶرسەتكٸشكە يە. ٶيتكەنٸ, ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىن كٶبٸنە جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى تولتىرادى. وندا ينتەرنەتتٸ دۇرىس قولدانا المايتىن ادامدار دا كەلٸپ جاتادى. بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز – ولارعا ينتەرنەتپەن جۇمىس جاساۋدى ٷيرەتۋ, جۇمىسقا تارتۋ.
- جالپى ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىنا قازاقستانداعى بٷكٸل كومپانييالار مەن ۇيىمدار قاتىستىرىلعان با?
- نەگٸزٸنەن زاڭ بويىنشا, كەز كەلگەن جۇمىس بەرۋشٸ 3 جۇمىس كٷنٸنٸڭ ٸشٸندە مەملەكەتكە جۇمىس ورىندارى تۋرالى حابار بەرۋٸ تيٸس. ەرينە, ەگەر بوس جۇمىس ورىندارى بولسا عانا. جەنە ولارعا بۇرىنعىداي كٶپ قاعازداردى تولتىرۋدىڭ قاجەتٸ جوق. قازٸر تەك قانا enbek.kz-كە كٸرٸپ, ۆاكانسييالارىن ورنالاستىرىپ, سودان سوڭ ەلەكتروندى تسيفرلىق قولتاڭبانى قويۋ كەرەك. بۇل جۇمىس بەرۋشٸلەرگە جەڭٸل ەرٸ جايلى.
- «ە-حالىق» جوباسىنىڭ رەسپۋبليكا كٶلەمٸندەگٸ جەتٸستٸكتەرٸن اتاپ ٶتەسٸز بە?
- «ە-حالىق» جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – ەلەۋمەتتٸك كارتالاردىڭ قالىپتاسۋىن انىقتاۋ. ياعني, وتباسىلاردىڭ ەلەۋمەتتٸك پورترەتٸن بٸلۋ. مىسالى, قازٸر مەكەنجاي ەلەۋمەتتٸك كٶمەگٸ, تۇرعىن ٷي كٶمەگٸ, بالاباقشا, مەكتەپتەردەگٸ ىستىق تاماقپەن قامتۋ, وسىنىڭ بارلىعى ٶتٸنٸش بەرۋ فورماتىندا بولسا, كەيٸن پرواكتيۆتٸ فورماتتا بولادى. مەسەلەن, مەن كٶپبالالى ەكەمٸن. مەنٸڭ تابىسىم كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸمەن ەسەپتەگەندە 70 پايىزدان تٶمەن بولسا, مەن قاجەتتٸ قۇجاتتاردى جينايمىن. ال «ە-حالىقتا» بارلىق مەلٸمەتتەر بٸرىڭعاي فورمات بويىنشا جازىلىپ تۇرادى. ياعني, بٸز بٸرىڭعاي فورماتتا وتباسىلاردىڭ جاعدايىن بٸلٸپ وتىرامىز. ياعني, مىنا وتباسىنىڭ كٸرٸسٸ وسىنداي, ىستىق تاماقپەن قامتىلعان, باسپاناسى جوق, مەكەنجاي ەلەۋمەتتٸك كٶمەگٸ جوق دەپ بەرٸن باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرامىز. دەل وسىنداي وتباسىلار بٸزگە حابارلاسسا, ونى جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸككە كٶرسەتٸپ, ولارعا كٶمەك قاجەت ەكەنٸن, پرواكتيۆتٸ كٶمەك كەرەك ەكەنٸن جەتكٸزەمٸز.
بٷگٸنگٸ تاڭدا ەلەۋمەتتٸك كارتالاردى انىقتاۋ ٷشٸن بەلسەندٸ تٷردە جۇمىس جاساپ جاتىرمىز. وسى باعىتتا جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارمەن بٸرلەسكەن جۇمىستار اتقارۋدامىز. بۇل جۇمىستار بيىل اياقتالادى. ودان كەيٸن ەل تۇرعىندارىنا پرواكتيۆتٸ فورماتتا شىعا الاتىن بولامىز.
- قازٸرگٸ تاڭدا ەلەۋمەتتٸك كارتالار قانشالىقتى دەڭگەيدە انىقتالدى?
- ەلٸمٸز بويىنشا ەلەۋمەتتٸك كارتالار 46 پايىز كٶلەمٸندە جاسالدى. ەندٸ 54 پايىزى قالدى. ەلەۋمەتتٸك كارتالار اقپارات تولىق بولعان كەزدە عانا تولىقتاي جٷزەگە اسادى. ياعني, بٸلٸم سالاسى بويىنشا اقپاراتتاردى بٸلٸم مينيسترلٸگٸنەن, دەنساۋلىققا قاتىستى مەلٸمەتتەردٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنەن الامىز. وسى مەلٸمەتتەردٸڭ بەرٸ بەرٸ تولىق بولىپ بٸر جەرگە جيناقتالعان كەزدە, بٸز وتباسىلاردىڭ ەلەۋمەتتٸك پورترەتٸن كٶرە الاتىن بولامىز. سونداي-اق, اقپارات رەتٸندە ايتا كەتسەك, بٷگٸندە مەكەنجاي ەلەۋمەتتٸك كٶمەگٸ بويىنشا 175 مىڭ وتباسىعا قاراجات تٶلەنگەن.
- ٶتكەن جىلدىڭ تامىز ايىندا استانا حابتاعى بٸر كەزدەسۋدە ەڭبەك كٸتاپشالارى تولىقتاي ونلاين فورماتقا كٶشەدٸ دەگەن ەدٸڭٸز. وسى ۋاقىت ارالىعىندا 1 جىلعا جۋىق ۋاقىت ٶتتٸ. بٸز ەلٸ دە ەڭبەك كٸتاپشاسىمەن جٷرمٸز. قاشان تولىقتاي ەلەكتروندى فورماتقا اۋىسادى?
- يە, سولاي ايتقان بولاتىنبىز. قازٸرگٸ تاڭدا 575 مىڭ ەڭبەك كٸتاپشاسى ەلەكتروندى فورماتتا تٸركەلدٸ. وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن بۇل كٶرسەتكٸشتٸ 1 ملن-عا جەتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر. مۇنىڭ بارلىعى ەڭبەك كٸتاپشالارىن تولىقتاي ونلاين فورماتقا كٶشٸرۋ بويىنشا جاسالىپ جاتقان قادامدار. كەيٸن زەينەتكەرلٸككە شىققان كەزدە ەڭبەك كٸتاپشاسىن ونلاين فورماتتا ساقتاعانداردان ەشكٸم ەڭبەك كٸتاپشاسىن سۇرامايدى. ٶيتكەنٸ, ولاردىڭ بارلىق ەڭبەك ٶتٸلٸ بازادا تۇرادى. تسيفرلاندىرۋ دەگەنٸمٸز – بٸر عانا ادامنىڭ نەمەسە بٸر عانا ورگاننىڭ ٸستەيتٸن ٸسٸ ەمەس, ونى بٸرلەسٸپ جاساۋ قاجەت. ياعني, بٸر وتباسى سەكٸلدٸ, تەك قانا ەر ادام ەمەس, ەيەلٸ دە كٶمەكتەسۋ قاجەت. جالپى قازاقستاندا 8 ملن. ەڭبەك كٸتاپشاسى بار. مۇنىڭ بەرٸن ەلەكتروندى فورماتقا كٶشٸرۋ بٸرتٸندەپ جٷزەگە اساتىن بولادى. مەنٸڭ ويىمشا 1-2 جىلدىڭ ٸشٸندە جاعداي ٶزگەرۋٸ تيٸس.
- ٶز قىزمەت ٶتٸلٸڭٸزدە باسشىلىق قىزمەتتەردٸ اتقارىپ كەلەسٸز. كادرلاردى قالاي تاڭدايسىز? قانداي قاسيەتٸنە مەن بەرەسٸز?
- 2007 جىلدان بەرٸ باسقارۋشىلىق قىزمەتتەمٸن. ەڭ باستىسى, قىزمەتكەرلەردٸ تاڭداعان كەزدە كٶزٸندە وت, بويىندا قۋات, جٸگەرلٸ بولسا دەيمٸن. ادامدى كٶرگەن كەزدە تاريحتا ٶز ٸزٸن قالدىرعىسى كەلەتٸن جانعا ۇقساۋى قاجەت. ال ەكٸنشٸ جاعدايدا جۇمىس تەجٸريبەسٸنە قارايمىن. تەجٸريبەسٸ جوق, بٸراق جانىپ تۇرعان ادام بولسا دا, جارتى جىلدىڭ ٸشٸندە كٶپ جۇمىس اتقارا الاتىنىنا سەنەمٸن. ٶزٸنە دە, كومپانيياعا دا كٶپ پايداسىن تيگٸزەتٸن بولادى. سٶزٸمە دەلەل رەتٸندە بٸر وقيعانى ايتىپ بەرەيٸن. 5 جىلدىق جۇمىس ٶتٸلٸ بار مامانمەن ەش جەردە جۇمىس ٸستەمەگەن ستۋدەنتتٸ بٸردەي قىزمەتكە الدىم. ونى كەزٸندە كەيبٸر ادامدار تٷسٸنبەدٸ. الايدا, مەن سول ستۋدەنتتٸڭ كٶزٸنەن وت كٶردٸم دە, سەنٸم ارتىپ جۇمىسقا قابىلدادىم. قازٸر ولار دەپارتامەنت ديرەكتورلارى. مەن ولارعا «5 جىلدان كەيٸن سەندەردٸڭ قابىلداۋلارىڭا جازىلا الاتىن بولسام, وندا مەن قۋانامىن», دەپ ايتقان بولاتىنمىن. ماعان ولاردىڭ ٶسكەندەرٸ ۇنايدى. بۇل جەردە باسشىلىققا دا بايلانىستى. ال, ٶزٸمە كەلەر بولسام, مەن ەرقاشان باستامالارىمدى, جوبالارىمدى قولداعان باسشىلارعا تاپ بولدىم. كەيبٸر باسشىلار قولداماس تا ەدٸ, وسى جاعىنان مەنٸڭ جولىم بولدى. باسشىلىق پەن كوللەكتيۆ كادردىڭ ٶسۋٸ ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى.
- كەلەسٸ سۇراق, وتاندىق IT-ستارتاپەرلەرگە قاتىستى. ولاردى قانشالىقتى دەڭگەيدە قولدايسىز. مەنٸڭ بٸلۋٸمشە, استانا حابتاعى جيىنداردىڭ بٸرٸن قالدىرمايسىز...
- يە, ەر جيىن مەن ٷشٸن قىزىق. كەيدە سٶز سٶيلەمەسەم دە ارتقى جاقتا تۇرىپ, تىڭدايمىن. مەن ىلعي دا ستارتاپەرلەردٸ قولداپ كەلەمٸن. قازپوشتادا قىزمەت ەتكەن كەزٸمدە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸن ەندٸ عانا تەمامداپ جاتقان 3 بالا كەلدٸ. سول كەزدە روبوت پوشتاشىنى قاتتى جاساعىم كەلٸپ جٷرگەن. ولار مۇنى جاساي الاتىندارىن جەتكٸزدٸ. «بٸزدە قاجەتتٸ جابدىقتار بار. ەگەر جاساساق, سٸزدەر الاسىزدار ما?» دەپ ٶز ويلارىن ايتتى. مەن ولاردىڭ قاتتى قالاپ وتىرعانىن تٷسٸندٸم, سەندٸم. سوسىن «مۇنى جٷزەگە اسىرىڭدار, شىنىمەن قولدارىڭنان كەلسە بٸز سٸزدەردٸ قولدايمىز» دەدٸم. ولار جارتى جىل جاسادى. ارتىنشا بٸز ونى ٸسكە قوستىق. بٷگٸنگٸ تاڭدا روبوت پوشتاشى Expo اۋماعىندا تۇر. ال جاڭاعى جاس تالانتتارعا كەلەر بولسام, ولار قازٸر اياقتان تۇردى, سان تٷرلٸ سۇحباتتار بەرەدٸ. العاش جۇمىس جاساي باستاعان كەزدە مەن ولارعا «ٶزدەرٸڭ ٷشٸن جاساڭدار, ەگەر يميدجدەرٸڭدٸ جاساپ الساڭدار ٷلكەن ەسٸكتەر اشىلادى», دەپ كەڭەس بەرگەن بولاتىنمىن. قازٸر سونىڭ بەرٸ ورىندالدى. ولار – كەسٸپكەرلەر.
سونىمەن قاتار, جاقىندا مٷگەدەكتەرگە ارنالعان «اقىلدى تايانىش» جوباسىن قولدادىق. بۇل جوبا اراقاشىقتىقتاردى انىقتاپ, ادامعا ٶز كٶمەگٸن تيگٸزەتٸن بولادى. تاعى بٸر ماڭىزدى جوبا – IT-داعدىلاردى مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتارعا ٷيرەتەتٸن پروەكت. مۇنى ۇسىنعان – ەمٸر سٷلەيمەنوۆ. ول ٶزٸ اربادا وتىرىپ, ونلاين فورماتتا ٷيدە وتىرعان مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندارعا جۇمىس جاساۋدى ٷيرەتەدٸ. بۇل جٷرە المايتىن ازاماتتار ٷشٸن ٶتە قولايلى. بٸز ونى قولداپ, سىناق رەتٸندە مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ 10 ادامدى تاڭداپ, وعان وقىتىپ كٶردٸك. ونىڭ 7-ەۋٸ تابىس تابا باستادى. ەكٸنشٸ كەزەڭدە 50 ادام وقىتىلدى. ال بيىل 1000 ادامدى وقىتۋ كٶزدەلٸپ وتىر. بٸزدٸڭ ماقساتىمىز – ٷيدە وتىراتىن ادامداردىڭ لايىقتى قارجى تاۋىپ, تسيفرلاندىرۋدىڭ بەرٸپ جاتقان يگٸلٸكتەرٸن پايدالانۋلارىنا ىقپال ەتۋ.
- ادامعا ٶمٸردەن ٶز ورنىن تابۋ ٷشٸن قانداي كٸتاپتاردى ۇسىناسىز? فانتاستيكادان باسقا...
- مەن فانتاستيكانى قاتتى جاقسى كٶرەمٸن (كٷلٸپ). جالپى مەنٸڭ وقىعان كٸتاپتاردىڭ ٸشٸندە ەرەكشە ەسەر ەتكەنٸ - «قاتال عاسىر», «التىن وردا», «كٶشپەندٸلەر». بۇلار كوممۋنيكاتسييانى ٷيرەتەدٸ. ول ادامدى دامىتادى. اتالعان كٸتاپتاردا ادامدى ٶمٸر سٷرٸندٸرسە دە, ولار امالىن تاۋىپ, قايتا ەرەكەت ەتەدٸ. سوڭىندا جەڭٸسكە جەتەدٸ. ماقسات پەن سەتتٸلٸك بٸرٸنشٸ قادامنان كەلمەيدٸ. باستىسى – تاباندىلىق كەرەك, IQ-دىڭ دا قاجەتٸ جوق. بٸر ادامداردىڭ ماقساتى 5-شٸ قادامنان كەيٸن ورىندالىپ جاتادى, ەندٸ بٸرٸندە 10-شى قادامدا بولادى. وسى كەزدە تاباندىلىق كٶرسەتٸپ, قايتا-قايتا ەڭبەكتەنسە, ادام ٶز دەگەنٸنە جەتەدٸ. ەڭبەك بەرٸن دە جەڭبەك.
- كٶپتەگەن باسقوسۋلاردا نەمەسە جيىنداردا جاستارعا, ستۋدەنتتەرگە ٶز تەجٸريبەڭٸزدٸ بٶلٸسٸپ, شابىت بەرٸپ جٷرەسٸز. ٶزٸڭٸز شابىتتى قايدان الاسىز?
- شىنىن ايتقاندا, مەنٸڭ مەملەكەتتٸك قىزمەتكە كەلگەندەگٸ سەبەبٸم – ٸستەگەن ٸسٸمنٸڭ مىڭداعان, ميلليونداعان ادامدارعا پايداسىنىڭ تييۋٸ. اۋىلداعى اق جاۋلىقتى ەجەلەرٸمٸزگە دەيٸن قاجەتتٸ قىزمەتتٸ بۇرىنعىدان دا تەزٸرەك الۋى, قۋانۋى. مۇنىڭ بەرٸ جۇمىس جاساۋعا شابىت بەرەدٸ. ەڭ باستىسى, بٸزدٸڭ كوماندانىڭ جۇمىسى ازاماتتارعا پايداسىن ەكەلٸپ جاتسا, بٸز ٷشٸن ٷلكەن موتيۆاتسييا. سونداي-اق, IT-سالاسىنداعى ەلەمدٸك تۇلعالار مەن ولار جاساعان دٷنيەلەر ماعان موتيۆاتسييا بەرەدٸ. مەسەلەن, يلون ماسك, ستيۆ دجوبس, دجەفف بەزوس, دجەك ما دەگەن سىندى تۇلعالاردى جيٸ وقيمىن. ەر وقىعانىمدا شابىت الامىن. ولاردىڭ ەلەمدٸ جاقسى ارناعا بۇرۋى, جاڭا يندۋسترييانى قالىپتاستىرۋى, جاڭا جۇمىس ورىندارىن ويلاپ تابۋى – ماعان ٷلكەن شابىت سىيلايدى.
- ليدەرلەردەن شابىت الادى ەكەنسٸز...
- يە, بٸراق بٸردەن ايتايىن, اقىلدى كٸتاپتارعا قارسىمىن. مەسەلەن, «سەتتٸلٸك پەن باقىتقا جەتۋدٸڭ 5 قادامى» نەمەسە «باي ادامداردىڭ 3 مىسالى نەمەسە 3 داعدىسى» دەگەندەر مەنٸڭشە بوس سٶزدەر.
- تسيفرلىق تۇرعىدان ليدەر مەملەكەتتەر سانالاتىن ەستونييا مەن ٷندٸستاندا بولدىڭىزدار. ولارداعى جاعداي قالاي ەكەن?
- يە, دۇرىس ايتاسىز, بۇل 2 مەملەكەت تسيفرلاندىرۋ تۇرعىسىنان ەلەمدەگٸ كٶشباسشى ەلدەر سانالادى. ەستونيياعا كەلەر بولساق, ەلەكتروندىق
ٷكٸمەت بويىنشا ەلەمدەگٸ 1-شٸ مەملەكەت. ولارداعى ٷكٸمەت ساعاتىنىڭ ەڭ قىسقا ۋاقىتى 45 سەكۋند بولعان. وعان قالاي قول جەتكٸزگەن دەيسٸز عوي? ولار الدارىنداعى مونيتور ارقىلى 2 عانا سۇراققا جەدەل جاۋاپ بەرٸپ, جيىندى اياقتاعان. ونداعى ەلەكتروندى قىزمەتتەر دە جوعارى دامىعان. بٸز مۇنىڭ بەرٸن بارعان كەزدە زەرتتەدٸك. مۇنداي كٶرسەتكٸشتەرگە قالاي جەتكەندٸگٸن سۇرادىق. تالقىلادىق. سول كەزدە ولارداعى زەينەت جاسىنداعى ادامداردىڭ دا ەلەكتروندى قىزمەتتەردٸ قولدانۋدى جاقسى مەڭگەرگەنٸن بٸلدٸك. ال بٸزدە ەگدە جاستاعى ادامدارعا ەلەكتروندى جٷيەنٸ ٷيرەتۋ قيىنداۋ. كەيبٸرٸ قالامايدى, كەيبٸرٸ تٷسٸنبەيدٸ. ال ولار جاساي العان. ەندٸ بۇل تەجٸريبەنٸ تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸمەن بٸرلەسە وتىرىپ, جٷزەگە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ٷندٸستانعا كەلەر بولساق, ولارداعى باعىت ٶزگەشە. بۇل ەلدە IT-نارىق پەن IT-كومپانييالار ٶتە جوعارى دامىعان. بٸز سولاردىڭ بٸرٸندە بولدىق. ول كومپانييادا 700 مىڭ ادام جۇمىس جاسايدى ەكەن. ال IT-كومپانييادا مۇنشالىقتى ادامنىڭ قىزمەت ەتۋٸ شىنىمەن دە تالقالارلىق جاعداي. ولار ٶز تاۋارلارىن ەكسپورتقا شىعارادى. ونىڭ ٶنٸمدەرٸن اقش, ەۋروپا, قىتاي مەملەكەتتەرٸ الادى. ياعني, ولارداعى IT-سالاسى دۇرىس جولعا قويىلعان.
- اشىق ەڭگٸمەڭٸزگە راحمەت!
سۇحباتتاسقان: نازەركە ەركٸنقىزى
