اۋزى ۋەلٸ ايتقىشسىماقتار «مەڭگٸ ەل» يدەياسىن سٷزگٸدەن ٶتكٸزبەي مٷيٸزدەي جٶنەلگەندٸكتەن, قانشاما قانداستارىمىز دەركٷمەن ويدىڭ شىلاۋىندا قالىپ, بۇل تاقىرىپقا تٸكسٸنە قاراي باستادى.
سوندا دەيمٸن, ورحون-ەنەسەي بٸتٸگٸندەگٸ «مەڭگٸ-ەل» يدەياسىن تاسقا قاشاپ قالدىرعان ەر-تٷرٸك بابالارىمىز, جەلماياسىمەن جەلە جورتىپ, عۇمىر بويى «جەرۇيىقتى» ٸزدەگەن دٷرتەكتٸ اسان قايعى بابامىز, تٷركٸ ەپوستارىندا جاعى جار, تٸلٸ كەز بولىپ الىپ-ەرەندٸكتٸ ناسيحاتتاپ, «جيدەلٸ-بايسىندى» جىرلاعان سايرۋ-سۋلۋكتەرٸمٸز, سييار جەنە ساڭلاق ساحابالاردىڭ عۇمىرى – «التىن عاسىر» مەن «قۇتتى زاماندى» (جۇماققا كٸرۋٸ الدىن-الا سٷيٸنشٸلەنگەن, مەڭگٸلٸك باقىتپەن قاۋىشار قاۋىم) ٶنەگە ەتٸپ, ٶلەڭدەتكەن وزان-جىراۋلارىمىز, حالقىنىڭ ارىن ارلاپ, زارىن زارلاپ, مەڭگٸلٸك باقىتپەن قاۋىشۋىنىڭ قامىن جەگەن الاش زييالىلارى – بەرٸ-بەرٸ نەنٸ مۇرات ەتكەنٸن اڭداماي, جاعى سەمبەستەن, قۇر ەلەس قۋىپ ساندالا بەرگەن بە? ەلبەتتە, ولاي ەمەس دەپ كەسٸپ ايتا الامىز...
يە, ەلباسى جولداۋىندا پاش ەتٸلگەن «مەڭگٸ ەل» يدەياسىنا پەرەناۋىز وپپوزيتسييالىق پيعىلداعى توپ ٶكٸلدەرٸ cاليقالى سىن ايتۋدىڭ ورنىنا, مەسەلەنٸ تولىق ۇعىنباستان جاپاتارماعاي كەلەمەجدەۋگە كٶشتٸ. سٸرە, ەرٸپتەستەرٸمٸزدٸڭ كەيبٸرٸ وپپوزيتسيونەر بولۋ – اقوردادان شىققان ەربٸر باستامانى باس-كٶز جوق سىناي بەرۋ كەرەك دەپ ويلاپ جٷرسە كەرەك. بٸر سەبەپتەن سەنٸمسٸزدٸك تەندەنتسيياسىنىڭ ورىن الۋىنا كەيبٸر يدەولوگتاردىڭ ۇلتتىق مٷددەمٸزگە كەرەعار قارەكەت ەتۋٸ ھەم ۇلتتىق تاقىرىپتاردى قۇر كٶزبوياۋ ەتٸپ جالاۋلاتۋى تٷرتكٸ بولعان تەرٸزدٸ. ال, بازبٸر وقىمىستىلارىمىز يدەيانىڭ ٸسكە اسىرۋ تەتٸكتەرٸن جوقتاۋدىڭ ورنىنا مەسەلەگە دوكترينالىق تۇرعىدان باعا بەرٸپ, بەينە جاببار-حاقتىڭ «ەل-باقي» سىپاتىنان قالىڭ بۇقارا ماقۇرىم دەپ ويلادى ما, امەريكانى اشقانداي ىسقاياقتىق تانىتىپ «اللا عانا مەڭگٸلٸك, قالعانىنىڭ بەرٸ ٶتكٸنشٸ» دەپ سوقتى. ال, شىن مەنٸندە, «مەڭگٸلٸك ەل» يدەياسى اۋمالى-تٶكپەلٸ ساياسات تۇرعىسىنان ەمەس, دٸني-پەلساپالىق تۇرعىدان باعالانۋى تيٸس ەدٸ.
زادىندا, قانداي بٸر قوعام, قايسى بٸر دەۋٸردٸ الساڭىز دا, اللانىڭ جاماندىقتان تىيعانى مەن جاقسىلىققا بۇيىرعانىندا پەلەندەي ٶزگەشەلٸك بولعان ەمەس. ٶيتكەنٸ جاببار-حاق بەكٸتكەن يلاھي قۇندىلىقتار مەڭگٸلٸك (رۇم, 30). بۇعان ەشكٸم داۋلاسا المايدى. ەندەشە, يلاھي قۇندىلىقتار مەڭگٸلٸك بولسا, سول قۇندىلىقتاردى شاشاۋ شىعارماي تۇتىنعان شارعى پەندەلەرٸنٸڭ رۋحاني عۇمىرى دا مەڭگٸلٸك بولماق. باسقاشا ايتقاندا, جاراتۋشى مەڭگٸلٸك قۇندىلىقتاردى ٸزگٸ پەندەلەرٸنٸڭ مەڭگٸلٸك باقىتپەن قاۋىشۋى ٷشٸن بەكٸتكەن. راس, اللا-تاعالا «ەل-اۋۋال» (باستالۋىنىڭ شەگٸ جوق) جەنە «ەل-باقي» (سوڭى جوق), بٸراق ۇلى جاراتۋشىنىڭ سٷيٸكتٸ قۇلدارىنا ەزٸرلەگەن جۇماعىنىڭ باستالۋىندا كەسٸم بولعانمەن, ونىڭ سوڭى جوق (باقارا, 25). دەمەك, جۇماقتىق قاۋىم ٷشٸن ٶمٸر سٷرۋ دە مەڭگٸلٸك.
ەسٸلٸ, شىن زييالىلارىمىز ٶز ۇلتىنىڭ تەك فانيلٸك جىرتىسىن جىرتىپ قويماي, اقىرەتتٸك قامىن ويلاۋى لەزٸم, حالقىنىڭ مەڭگٸلٸك باقىتپەن قاۋىشۋى ٷشٸن وسى دٷنيەدە جاماندىق اتاۋلىمەن ىمىراسىز كٷرەسۋٸ شارت. جالقى تۇلعا جۇرتىنان جىراق كەتٸپ «مەڭگٸلٸكتٸ» نىساناعا السا دا, اسىل مۇراتىنا تولىق قول جەتكٸزۋٸ نەعايبىل. «مەڭگٸلٸك ەل» بولۋ ٷشٸن نانىم-سەنٸمٸمٸز ھەم قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتٸن قۇقىقتىق نورمالارىمىز, جالپى قۇندىلىقتارعا دەگەن ٶلشەمدەرٸمٸز سوعان لايىقتى بولۋى كەرەك. ٶكٸنٸشتٸسٸ, بٸز بۇل مەسەلەنٸ شەشۋدٸ ەلٸ قولعا العان جوقپىز. ەيتكەنمەن, ەۋەلٸ الداعايلاپ ٸزگٸ ويدىڭ قىلاڭ بەرەتٸنٸن, ال ونىڭ ٸسكە اسۋى ەكٸنشٸ كەزەكتەگٸ مەسەلە ەكەنٸن ەسكەرسەك, «مەڭگٸلٸك ەل» يدەياسىنىڭ بٸزدٸڭ قوعامدا ايتىلا باستاعانىنا قۋانا بەرۋٸمٸز كەرەك سيياقتى. ياعني, كەجەگەي تامىرىمىز كەيٸن تارتىپ, بيلٸككە قىساستىق قىلامىن دەپ «مەڭگٸلٸك ەل» يدەياسىن جٶرگەگٸندە تۇنشىقتىرعانشا, ويپازدار مەن اقىلماندارىمىز ونىڭ كەمشٸل تۇستارىن تولىقتىرىپ, قوعامدىق سيپاتىن تارقاتا تٷسٸندٸرسە قۇبا-قۇپ بولماق.
مۇحان يساحان,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ دٸن ٸستەرٸ كوميتەتٸ جانىنداعى دٸن مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ عىلىمي-زەرتتەۋ
جەنە تالداۋ ورتالىعىنىڭ بٶلٸم باسشىسى
ۇلت پورتالى
