قر بٸلٸم جەنە عىلىم ۆيتسە-مينيسترٸ شولپان كارينوۆا بٷگٸندە وقۋشىلاردىڭ بٸلٸمٸن باعالاۋ ٷشٸن قولدانىلىپ وتىرعان بٶلٸم بويىنشا جەنە توقسان بويىنشا جيىنتىق باعالاۋلار (بجب/سور جەنە تجب/سوچ) تەرتٸبٸن تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«قازٸرگٸ ۋاقىتتا قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸنٸڭ تاپسىرماسى بويىنشا كريتەريالدى باعالاۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ جولدارىن تالقىلايتىن جۇمىس توبى قۇرىلدى. پٸكٸرتالاستار ٶربٸپ, ۇسىنىستار تٷسٸپ جاتىر. مۇعالٸمدەر بٸر-بٸرٸمەن پٸكٸر الماسىپ, تٸپتٸ داۋلاسىپ, دەلەلدەر كەلتٸرٸپ, بۇل جۇمىس قاتتى قىزۋ تالقىلانۋ ٷستٸندە. ەرٸپتەستەر ٶزارا كەڭەسەدٸ. مۇعالٸمدەر كٶتەرٸپ جاتقان فورماتيۆتٸ باعالاۋ كەزٸندەگٸ بالداردى ەسەپتەۋ, بجب مەن تجب-نىڭ جيٸلٸگٸ سۇراقتارى پىسىقتالۋدا. بٸراق مۇعالٸمدەر بٸر مەسەلە بويىنشا ناقتى ورتاق مەمٸلەگە كەلدٸ - ەسكٸرگەن, 3 بالدىق جٷيەگە ورالۋ مٷمكٸن ەمەس», - دەپ جازادى ۆيتسە-مينيستر Facebook پاراقشاسىندا.
ونىڭ جازۋىنشا, مۇعالٸمدەر كريتەريالدى باعالاۋ جٷيەسٸنٸڭ ەدٸستەمەسٸ دۇرىس ەكەنٸن تٷسٸنگەن. سونداي-اق, ول باعالاۋ جەتەكشٸ ەلدەردٸڭ جٷيەسٸنٸڭ تەرتٸبٸنە ساي كەلەتٸندەي باعالاۋدىڭ جاڭا ستاندارتتارى مەن مەحانيزمدەرٸن جولعا قويعان. سول سەبەپتٸ, مينيسترلٸك كريتەريالدى باعالاۋ جٷيەسٸنەن باس تارتپايدى.
«تٷسٸندٸرٸپ ٶتەيٸن: 2016 جىلى باستالعان بٸلٸم مازمۇنىن جاڭارتۋ جۇمىسى وقىتۋ نەتيجەلەرٸن باقىلاۋدىڭ جاڭا فورمالارىن قاجەت ەتٸپ, اقىرى كريتەريالدى باعالاۋ جٷيەسٸ ەنگٸزٸلدٸ. بۇرىن ستاندارت فاكتولوگييالىق بٸلٸمدٸ يگەرۋگە باسا ماڭىز بەرٸپ, ونىڭ دەڭگەيٸ ساباقتا شاعىن فراگمەنتتەردٸ قايتالاپ ايتىپ بەرۋمەن, قورىتىندى باقىلاۋمەن باعالاناتىن. مۇنداي ەدٸس اقپاراتتىق تۇرعىدا وقىتۋ تەرتٸبٸنە ساي كەلدٸ. سەبەبٸ, وقۋشىلارعا ٶڭدەلگەن دايىن ماتەريال ۇسىنىلعان ەدٸ», - دەيدٸ ول.
شولپان قارينوۆانىڭ سٶزٸنە سەنسەك, باعالاۋدىڭ جاڭا جٷيەسٸندە وبەكتيۆتٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتەتٸن باعالاۋ قۇرالدارىنا تالاپ كٷشەيتٸلگەن. دايىندالعان تالاپتار مەن تاپسىرمالار بٸلٸم دەڭگەيٸن انىقتاپ قانا قويماي, بۇدان دا جوعارى دەڭگەيدەگٸ بٸلٸم مەن داعدىنى پايدالانۋ مٷمكٸندٸگٸنە جول اشادى. ياعني, وقۋشىنىڭ قالاي سٶيلەپ, وي ٶربٸتەتٸنٸنە, نەگٸزگٸ ويدى قالاي جەتكٸزە الاتىنىنا, شەشٸم قابىلداپ, العان بٸلٸمدٸ ٶمٸرٸندە پايدالانا الۋىنا قاراي باعا بەرەدٸ. بۇل باعىت دەستٷرلٸ باعالاۋدىڭ تيٸمسٸزدٸگٸن جويىپ, تالاپتاردىڭ بٸرىڭعايلىعىن, ستاندارتتالۋىن جەنە پروتسەدۋرالاردىڭ تەڭدٸگٸن قامتاماسىز ەتەدٸ.
«بجب – بۇل بۇرىننان بەرگٸ قولدانىستاعى تەماتيكالىق باقىلاۋ جۇمىسى, ال تجب – توقسان سايىن الىناتىن باقىلاۋ جۇمىسى. جاڭا جەنە ەسكٸ جٷيەدە دە ورىندالعان باقىلاۋ جۇمىستارىنىڭ سانىندا ەشقانداي ايىرماشىلىق جوق. مەسەلەن, تيپتٸك وقۋ جوسپارىندا (توج) 2013 جىلعى «قازاق تٸلٸ/ورىس تٸلٸ» پەندەرٸ بويىنشا باقىلاۋ جۇمىستارىنىڭ كەلەسٸ تٷرلەرٸ بەكٸتٸلگەن: جىلىنا 13-تەن 15-كە دەيٸن باستاۋىش سىنىپتاردان ديكتانت, مازمۇنداما, شىعارما, تەستٸلەۋ, قورىتىندى ديكتانت (2 سىنىپتا 15, 3 سىنىپتا 14, 4 سىنىپتا 13) الىنادى. جاڭارتىلعان مازمۇن اياسىندا بجب مەن تجب بۇل سىنىپتاردا جىلىنا 12-گە قىسقارتىلادى. «ماتەماتيكا» پەنٸ بويىنشا 2012 جىلعى تجو-دا 5-شٸ سىنىپتا باقىلاۋ جۇمىسىنىڭ سانى جىلىنا 13 رەت, ال بجب مەن تجب 14 رەت كەزدەسەتٸن. ال 6-شى سىنىپتا بجب مەن تجب سانى جاڭا باعدارلاما بويىنشا ازىراق. «حيمييا» پەنٸ بويىنشا 2012 جىلعى توج-دا پراكتيكالىق/باقىلاۋ جۇمىستارىنىڭ سانى 11 بولدى. ال 2016 جىلعى توج-دا بجب مەن تجب 12-گە ازايدى», - دەيدٸ ول.
ۆيتسە-مينيستر كريتەريالدى باعالاۋ جٷيەسٸ پەداگوگتاردىڭ جۇمىسىن جەڭٸلدەتە تٷسكەنٸن جەتكٸزدٸ.
«مۇعالٸمدەر تۋرالى ايتار بولساق: ەسكٸ جٷيەدە باستاۋىش سىنىپتاردىڭ مۇعالٸمدەرٸ دەپتەردٸ كٷن سايىن تەكسەرەتٸن. بۇل كٷندەلٸكتٸ تەرتٸپ ەدٸ. مۇعالٸمدەر كٷن سايىن بٸرنەشە پەن بويىنشا 25 وقۋشىنىڭ دەپتەرٸن تەكسەرٸپ, كەلەسٸ كٷنٸ تەكسەرٸلگەن تاپسىرمانى ەسكەرتپەسٸمەن الىپ كەلەتٸن. سول سەكٸلدٸ, ورتا جەنە جوعارى سىنىپتاردا قازاق جەنە ورىس تٸلٸ, ماتەماتيكا, فيزيكا, حيمييا, بيولوگييا پەندەرٸ بويىنشا جۇمىس جازباشا تەكسەرٸلٸپ, ولارمەن پراكتيكالىق جەنە لابوراتورييالىق جۇمىستار جٷرگٸزٸلدٸ. ونىڭ بەرٸ كٷندەلٸكتٸ قالىپتى جۇمىس ەدٸ», - دەيدٸ ول.
ونىڭ سٶزٸنشە, بجب مەن تجب-نى تەكسەرۋ كەزٸندە بۇرىنعى جٷيەگە ٷيرەنگەن مۇعالٸمدەر ەش قينالمايدى.
«ەلبەتتە, اۋىزشا پەندەردٸڭ مۇعالٸمدەرٸ قينالىپ قالارى انىق. ەسكٸ جٷيە بويىنشا ولار جازباشا جۇمىس جٷرگٸزبەيتٸن. ولار وقۋشىلاردىڭ اۋىزشا جاۋابىن عانا سۇرايتىن», - دەدٸ ش.كارينوۆا.
اتاپ ٶتٸلگەندەي, 2016 جىلى جاڭارتىلعان وقىتۋ باعدارلاماسى بويىنشا 1-سىنىپقا بارعان بالالار بٸردەن فورماتيۆتٸ جەنە جيىنتىق تٷردە باعالانىپ, جاڭا جاعدايلارعا بەلسەندٸ تٷردە ارالاسىپ كەتتٸ. ولار «جامان» بەلگٸ (باعا) الۋعا قورىقپايدى. ونى بٸلمەيدٸ دە. ولار ٶز جاۋاپتارى مۇعالٸمنٸڭ كٶڭٸلٸنەن شىققانىنا نەمەسە شىقپاعانىن بٸلە الادى.
«جاڭا جٷيەمەن باعالاۋعا الدىمەن ەسكٸ جٷيەدە وقىعان جەنە باعالانعان, قازٸر جاڭاسىنا كٶشكەن بالالار باياۋ بەيٸمدەلٸپ جاتىر. ولاردىڭ قيىندىقتارى پسيحولوگييالىق تۇرعىدان بٸر-بٸرٸنە ٷيرەنٸپ قالۋلارىندا, ەندٸ ولارعا قايتا بەيٸمدەلۋگە تۋرا كەلەدٸ. اتا-انالارعا قاتىستى: بٷگٸنگٸ اتا-انالار-كەشەگٸ مەكتەپ وقۋشىلارى, ولار ٶزدەرٸ ەسكٸ باعدارلاما بويىنشا وقىپ, «3», «4», «5» دەگەن باعا الدى. ولارعا باسقا باعانى ەلەستەتۋ قيىن. سونىمەن قاتار, بۇرىنعىسى ىڭعايلى. جەنە بۇل تٷسٸنٸكتٸ. بۇل رەتتە, قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ ەرەجەلەرٸندە بجب مەن تجب سانى كٷنٸنە 3-تەن اسپاۋى تيٸس, وقۋشىلاردىڭ شامادان تىس جٷكتەلۋٸنە جول بەرمەۋ ٷشٸن بجب مەن تجب تاپسىرۋدىڭ يكەمدٸ كەستەسٸ جەنە ت.ب. بار ەكەندٸگٸن اتاپ ٶتۋ قاجەت», - دەيدٸ ۆيتسە-مينيستر.
ايتا كەتەيٸك, كٶكشەتاۋلىق مۇعالٸم ەلييا احەتوۆا باق-تاردىڭ بٸرٸنە بەرگەن سۇحباتىندا جاڭارتىلعان وقۋ باعدارلاماسىن, باعالاۋ جٷيەسٸن جەنە سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەس جۇمىستارىن سىنعا العان بولاتىن.
كەيٸن ۇستازبەن بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ اسحات ايماعامبەتوۆ كەزدەستٸ.
