مەيرامبەك بەسباەۆ: "ححٸ عاسىردا قاشانعى كٶكٸرەك ۇرىپ وتىرا بەرەسٸڭ"

مەيرامبەك بەسباەۆ: "ححٸ عاسىردا قاشانعى كٶكٸرەك ۇرىپ وتىرا بەرەسٸڭ"

ەنشٸ, "مۋزارت" توبىنىڭ مٷشەسٸ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ مەيرامبەك بەسباەۆ "الماتى" تەلەارناسىنداعى "شىنايى اقبەرەنمەن" باعدارلاماسىندا قازٸرگٸ قازاق قوعامى تۋراسىندا ھەم ٶزگە دە تاقىرىپتار تٶڭٸرەگٸندە اشىق پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ. 

باعدارلاما بارىسىندا ەنشٸ بۇرىنعى قازاق پەن قازٸرگٸ قازاقتىڭ ايىرماشىلىعى حاقىنداعى ويىن ايتتى. ەڭگٸمە ٷستٸندە بەسباەۆ كارانتين كەزٸندە جاعدايى تٶمەن وتباسىلارعا ازىق-تٷلٸك قورابىن تاسىعان سەتتەگٸ كٶرٸنٸستٸ ەسكە الدى. 

"بٸر ٷي تۇر: ٷلكەن كوتتەدج, ەسٸكتٸڭ الدىندا كەيٸنگٸ ماركالى ماشينالار. بٸز سول ٷيدٸڭ قاسىنا كەلدٸك, بٸر كوروبكامىزدى الىپ. انا ٷيدٸڭ جاعدايىن كٶرسەڭ, جٷرەگٸڭ اۋىرادى. سوسىن مەن ويلانىپ قالدىم, مىنا كٶرشٸ نە قاراپ وتىر, ەرتەڭ سۇرالماي ما بۇل دەپ. بٸز جالپى تەك ٷكٸمەتكە قاراي بەرمەي, ماڭايداعى كٶرشٸمٸزگە دە قاراۋىمىز كەرەك. پەيٸلٸمٸز قيىن بولىپ كەتكەنٸ سونشالىق, بۇل - اسىلى, مەدەنيەتتٸڭ جوقتىعى, رۋحاني جۇتاعانىمىزدىڭ كەسٸرٸ دەپ ويلايمىن", - دەيدٸ ەنشٸ. 

ەنشٸ قازاق حالقىنىڭ جالقاۋلىققا بوي الدىرىپ بارا جاتقانىن ۋايىمدايتىنىن ايتتى.  

"كەزٸندە بٸر اۋىلدى بٸر باي اسىراپ جٸبەرگەن. بٸر كەدەيٸ, جەسٸرٸ بولماعان. بٸر كٶشەدە ەكٸ باي بار شىعار. سول ەكٸ باي جان-جاعىنا قارايلاماعان. مەنٸڭ سول جەردە جٷرەگٸم اۋىردى. كٶمەكتٸ سۇراپ جاتقان تەك قازاق. ول بٸر شەتٸ جالقاۋلىقتان دا بار ما دەپ ويلادىم. قانىمىزدا بار, شىنىمەن. الىسقا كەتپەي-اق قويايىن, ٶزٸم جالقاۋمىن. (...) ەڭ بولماسا 42 مىڭعا دا قىرىلىپ قالعان باسقا ۇلتتى كٶرگەن جوقپىن. بٸز ەبدەن كٶكٸرەكپەن "مەنٸڭ ەلٸم, مەنٸڭ جەرٸم, مەن قازاقپىن, مەن ۇلىمىن" - ۇلىسىڭ, ەڭگٸمە جوق, داناسىڭ. ەندٸ مىنا ححٸ عاسىردا شىنىمەن دە قاشانعى كٶكٸرەك ۇرىپ وتىرا بەرەسٸڭ", - دەيدٸ بەسباەۆ. 

وتاندىق ەسترادانىڭ جارىق جۇلدىزى قازاقستانداعى مەيرامحانالاردا قازاق تٸلٸندەگٸ ەمەس, ٶزگە تٸلدەگٸ ەندەردٸڭ قوسىلىپ, شىرقالاتىنىنا قارنى اشاتىنىن دا جاسىرمادى.

"قازاقستاننىڭ بارلىق قالالارىنداعى رەستوران-بارلاردا 50 پايىز قازاق تٸلٸندە, ٶزٸمٸزدٸڭ تٸلدە ەندەر ايتىلۋى كەرەك. بٸزدە قازٸر قالاي? الماتىنىڭ كٶپتەگەن رەستورانىندا تەك عانا شەتەلدٸك ەندەر ورىندالىپ تۇرادى, ٶكٸنٸشكە وراي. بۇل - زاڭمەن رەتتەلمەگەننەن كەيٸن. مىناۋ تۇرعان كٶرشٸلەس مەملەكەتتەردٸڭ راديولارىن تىڭداسام, سٷيسٸنەم, تٸپتٸ, موڭعولييادا ەكٸ جارىم ميلليون موڭعول. بٷكٸل تەلەۆيزيياسىن قاراساڭ, 99 پايىز ٶز تٸلٸندە سايراپ تۇر. زاڭعا وسىنى ەنگٸزسەك ەگەردە, ەنشٸلەر دە باسقاشا جۇمىس ٸستەر ەدٸ. ەنگە, سٶزگە, ساپاعا  قارايتىن ەدٸ", - دەيدٸ ول.

سونداي-اق ەنشٸ مەملەكەتتٸك تٸلدە ەكٸ سٶزدٸڭ باسىن قوسا المايتىن, ازاماتتارعا دا جانى اشيتىنىن جەتكٸزدٸ. مەيرامبەك بەسباەۆ تٸل بٸلمەي, قازاقشا جازىپ بەرگەن دايىن مەتٸندٸ وقي المايتىن باۋىرلارى ٷشٸن اشىناتىنىن ايتتى.

"ەرينە, اشىناسىڭ. بٸراق, "قولدان كەلەتٸن شارا نە?" دەپ وتىرا بەرۋگە دە بولمايدى. ٶتە قينالامىن, سول جٸگٸتتەرگە جانىم اشيدى. تٸل بٸلمەي تۇرىپ, ەكٸ سٶزدٸڭ باسىن قوسا الماي, جازىپ بەرگەندٸ وقي الماي تۇراتىن باۋىرلارىم ٷشٸن قاتتى قينالامىن. اينالىپ كەلگەندە ول دا بٸر قازاعىڭ عوي. جانىڭ اشيدى, اشۋلاناسىڭ. "جوق, سەن تٸل بٸلمەيسٸڭ" دەپ ونى دالاعا لاقتىرمايسىڭ عوي. ەرتەڭ "ٶز قازاعىما جۇمىس ٸستەيٸن, تالپىنايىن دەسەم, بۇل قازاعىم ٶزەگٸمنەن تەپتٸ" دەيدٸ. كٸم بٸلەدٸ? ول اقىلدى جٸگٸت شىعار. تەك تەربيەسٸ سونداي بولعان شىعار. بٸراق, بٸز بۇعان شىداپ كەلدٸك. كەيدە قاتال دا شەشٸمدەر كەرەك سيياقتى", - دەدٸ ٶنەر يەسٸ. 

سونىمەن قاتار ەنشٸ ديماش قۇدايبەرگەنگە قاتىستى ايتقان پٸكٸرٸن حالىق باسقاشا تٷسٸنٸپ قالعانىن ايتتى. 

"بٸر نەرسە ايتقانمىن - رەپەرتۋار جاعىنان. راس قوي, مەن ٶزٸم ارماندادىم, ديماشتىڭ رەپەرتۋارىنداي مىقتى رەپەرتۋار بولسا ەكەن. سوعان بٸزدٸڭ مىقتى كومپوزيتورلارىمىز جۇمىس ٸستەسە ەكەن. ارنايى, ۋاقىتىن بٶلٸپ. قاشانعى ديماش شەتەلدەگٸ مىقتى ەندەردٸ 10 ەسە, 100 ەسە جاقسى قىلىپ ايتىپ بەرەدٸ. شەتەلدٸڭ ەنٸ - شەتەلدٸڭ ەنٸ. تالاس-تالاسپا. مەن سونى ايتىپ ەدٸم. ديماشقا ىلعي دا تاقىمىمدى قىسىپ وتىراتىن ادامداردىڭ بٸرٸمٸن. بەلكٸم, مەن قاتال شىعارمىن, كٶپ ماقتاي بەرمەيتٸن شىعارمىن. بۇل - مەن ونى جەك كٶرەدٸ دەگەن سٶز ەمەس", - دەيدٸ ەنشٸ. 

ەسكە سالا كەتەيٸك, ەنشٸ بۇعان دەيٸن امان تاسىعاننىڭ Talklikە باعدارلاماسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ديماش قۇدايبەرگەنننٸڭ رەپەرتۋارىنا قاتىستى ويىن ايتقان بولاتىن. 

"ديماشتىڭ دياپازونىنا ارنالعان ەندەر جازىلۋى كەرەك. وعان كومپوزيتورلار تۋدى ما, تۋعان جوق پا, بٸلمەيمٸن. جالعىز لۇقپان (لۇقپان جولداسوۆ - اۆتور.) شىرىلداپ ەيتەۋٸر بٸردەڭەلەر جازادى. ونىڭ ٶزٸ ماعان ۇنامايدى, شىنىمدى ايتسام. ديماش ايتاتىن ٶلەڭدەر ەمەس. ٶكٸنٸشكە قاراي, ديماش قازٸر شەتەلدٸڭ ەندەرٸن ايتىپ جٷر عوي. رەپەرتۋارىنا كەلگەندە "ە, شٸركٸن, وسى قازاقتىڭ ەنٸن ديماش ايتتى" دەگەنگە كەلتٸرەتٸن بٸر ەن تاپپاي جٷر ما دەپ ويلايمىن. (...) جاقسى كومپوزيتورلار ەندەرٸن ۇسىنباي جاتىر ما, ول ٶزٸندە دە ۋاقىت جوق شىعار قازٸر", - دەگەن ەدٸ مەيرامبەك بەسباەۆ. 

ايتپاقشى, حالىقتىڭ سٷيٸكتٸ ەنشٸسٸ سۇحبات بارىسىندا كارانتين ۋاقىتىن تيٸمدٸ پايدالانىپ, دەرەكتٸ فيلمدەر كٶرٸپ, كٸتاپتار وقىپ جاتقانىن دا قوسا كەتتٸ.