قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتاندىق باق ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەسۋدە قازاقستاندىقتارعا پەتەرگە قول جەتكٸزۋگە كٶمەكتەسەتٸن باعدارلامالار تۋرالى ايتىپ بەردٸ. مۇنىمەن قاتار, ەلباسى مەملەكەتتٸڭ باستى ماقساتى – حالىقتى ٷيمەن ەمەس, جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ەكەندٸگٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" Baq.kz اگەنتتٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇرعىن ٷي پروبلەماسىنىڭ بارلىق مەملەكەتتە بار ەكەنٸن ايتىپ, ەلٸمٸزدە بۇل مەسەلەنٸڭ تۋىنداۋىنا نە سەبەپ بولىپ وتىرعانىن تٷسٸندٸردٸ. ارتىنشا ەلٸمٸزدە پەتەرگە قول جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن تٶرت باعدارلامانىڭ ەرقايسىسىنا توقتالىپ ٶتتٸ.
«تۇرعىن ٷي پروبلەماسى بارلىق مەملەكەتتە بار جەنە ەردايىم بولاتىنى انىق. بٸزدٸڭ مەملەكەتٸمٸز ۋربانيزاتسييالاندىرىلماعان. حالىقتىڭ 40%-ى اۋىلدىق ايماقتا تۇرسا, اۋىل ٷشٸن حالىقتىڭ تەك 20%-ى قىزمەت ەتٸپ جاتىر. ونىڭ ٷستٸنە اۋىل تۇرعىندارى بٸرتٸندەپ قالاعا كٶشٸپ كەلۋدە. بٸرٸنشٸدەن, ەلٸمٸزدە باسپانا الۋعا جاعداي جاسايتىن تۇرعىن ٷي قۇرىلىس جيناق بانكٸ بار. ٷي العىسى كەلگەن ازامات قاجەتتٸ سومانىڭ 50%-ىن وسى بانككە جينايدى. ال قالعان سومانى اتالعان بانك نەسيەگە بەرەدٸ. وسىلايشا ازامات پەتەرگە قول جەتكٸزٸپ, قالعان قارىزدى شەتٸنەن ٶتەپ وتىرادى. ەكٸنشٸدەن, بٸز جەرگٸلٸكتٸ ورىنداۋشى ەكٸمدٸكتەرگە اقشا بەرەمٸز. ولار ٶز كەزەكتەرٸندە بۇل اقشانى پەتەر العىسى كەلگەندەرگە نەسيە سەكٸلدٸ ٷلەستٸرەدٸ. ال پەتەردٸڭ جاڭا يەلەرٸ ونىڭ اقشاسىن پەتەراقى تٶلەگەندەي ٶتەيدٸ. مۇنىمەن قاتار, مٷگەدەكتەر مەن ارداگەرلەرگە ارنايى جەڭٸلدٸكتەر قاراستىرىلعان.
ٷشٸنشٸ – جەكەمەنشٸك قۇرىلىس. بٸر كەزدەرٸ ارامىزدان «ماعان 10 سوتىق جەر بەر. مەن ٶزٸم ٷي سالايىن» دەگەن سەكٸلدٸ ەڭگٸمە شىققان بولاتىن. وسىعان وراي, جەكەمەنشٸك قۇرىلىسقا نەگٸزدەلگەن باعدارلاما ويلاستىردىق. مەملەكەتتٸڭ ايتارى كەلەسٸدەگٸدەي: ادام ٶز ٷيٸن بەتپاقدالاعا, جامبىل وبلىسىنداعى مويىنقۇم اۋدانىنا نەمەسە جاڭارقاعا بارىپ سالعىسى كەلمەيدٸ. قۇرىلىس نىسانىنىڭ قالا ورتاسىندا بوي كٶتەرگەنٸن قالايدى. ال قالا ٸشٸندە بوس ورىن جوق. سول سەبەپتٸ, مەملەكەت ٷلكەن ايماقتاردان 60 گەكتار جەر قاراستىرادى. وسى كٶلەمدەگٸ جەرگە 600 ٷي سالىنۋى تيٸس. جەنە ٷيلەر شانحاي قالاسىنداعىداي ەمەس, اراسىندا كٶشەلەر بولۋى كەرەك. ياعني مەملەكەت ٶز تاراپىنان وسى قۇرىلىس الاڭىن الدىن الا دايىندايدى. ونى جول, ەلەكتر قۋاتى جەنە سۋمەن قامتاماسىز ەتٸپ, وسى جەرگە ٶزٸڭ جيناعان اقشاعا ٷي سال دەيدٸ. قۇرىلىستىڭ وسىنداي بٸرنەشە تٷرٸ بار. ەگەر بٸر ٷيدەن ەكٸ ادام جۇمىس ٸستەسە, يپوتەكانى تٶلەي الادى. سوندىقتان باسپانانى تەك جۇمىس ٸستەيتٸن ادام الاتىنىن ۇمىتپايىق», - دەيدٸ ەلباسى.
سونداي-اق, نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىقتى ەڭبەكقور بولۋعا شاقىرىپ, مەملەكەتتٸڭ ەشكٸمدٸ تەگٸن ٷيمەن قامتاماسىز ەتۋگە مٸندەتتٸ ەمەس ەكەنٸن ايتىپ ٶتتٸ.
«ٷيدە وتىرىپ الىپ, بٸرەۋ دايىن ٷيدٸ تەرەلكەگە سالىپ ەكەلٸپ بەرەدٸ دەپ كٷتپەڭٸزدەر. مۇندايدى ويعا الماڭىزدار. بٷگٸنگٸ نارىق شارتتارىنىڭ نەگٸزٸندە مەملەكەت ەشكٸمگە تەگٸن ٷي بەرە المايدى جەنە بەرۋگە دە مٸندەتتٸ ەمەس. مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەر دە وسى جٷيەدە بولۋلارى كەرەك. مەملەكەت جۇمىس ٸستەپ جٷرگەن ادامدارعا كٶمەكتەسٸپ, پەتەردٸ از پايىزبەن ساتىپ الۋعا جاعداي جاسايدى. ەسٸرەسە, ەكٸمدٸكتەرگە اقشا ٶتە تٶمەن پايىزبەن بەرٸلەدٸ. وسىنىڭ بارلىعىن مەملەكەت تاراپىنان كٶرسەتٸلٸپ جاتقان كٶمەك دەپ تٷسٸنۋٸمٸز قاجەت.
ال ەلەۋمەتتٸك-تۇرمىستىق جاعدايى ناشار, كٶپبالالى وتباسىلار وسى تٶرت باعدارلامانىڭ ٸشٸنەن ٶزٸنە ىڭعايلىسىن تاڭداپ, قاتىسقاندارى جٶن. بٸز وسىنىڭ بارلىعىن قولىمىزعا قارىنداش الىپ وتىرىپ ەسەپتەگەن بولاتىنبىز. مەملەكەتتٸڭ باستى مٸندەتٸ – ادامداردى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ. ال ادام ٶز كەزەگٸندە جۇمىس ٸستەپ, اقشا تابۋى تيٸس. ەشنەرسە ٶزدٸگٸنەن كەلمەيدٸ. ەڭ باستىسى, يندۋسترييالاندىرۋ تالاپتارىنا سەيكەس جۇمىس ٸستەگەن ادامنىڭ يپوتەكانى تٶلەۋگە اقشاسى جەتەدٸ», - دەيدٸ پرەزيدەنت.
.jpeg)