قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق بيوتەحنولوگييا ورتالىعىنا باردى, دەپ حابارلايدى اقوردا.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ ۇلتتىق بيوتەحنولوگييا ورتالىعىنداعى وتاندىق عالىمداردىڭ زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن تانىستى. ورتالىق قىزمەتكەرلەرٸ مەملەكەت باسشىسىنا دنق جاساندى سينتەز جولىمەن ەزٸرلەنگەن جەنە جۇقپالى كوروناۆيرۋس اۋرۋىنىڭ جاڭا تٷرٸن جىلدام انىقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن پوليمەرازدى تٸزبەكتٸ رەاكتسييا (پتسر) نەگٸزٸندەگٸ تەست جٷيەسٸن تانىستىردى. اتالعان تەست جٷيەسٸ شەتەلدٸك دياگنوستيكالىق قۇرال-جابدىقتارمەن سالىستىرۋ كەزٸندە ٶزٸنٸڭ جوعارى سەزٸمتالدىعىن كٶرسەتكەن.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتٸگٸن جەنە COVID-19 ۆيرۋسىنىڭ ەرتٷرلٸ كليماتتىق جاعدايلارعا بەيٸمدەلۋ قابٸلەتٸن ەسكەرە وتىرىپ, ۇلتتىق بيوتەحنولوگييا ورتالىعى مەن بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى جٶنٸندەگٸ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينا جاساۋ بويىنشا بٸرلەسكەن جۇمىستارىن باستاپ كەتتٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بيولوگ عالىمداردىڭ ەڭبەگٸن جوعارى باعالاپ, قازاقستان عىلىمىنىڭ قۇزىرەتٸن ارتتىرۋ ٷشٸن وتاندىق ەزٸرلەمەلەردٸڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
– شىن مەنٸندە, بۇل زەرتحانا قازاقستان ٷشٸن بٸرەگەي سانالادى. بٸز سٸزدەردٸڭ عىلىمي جۇمىستارىڭىزعا زور ٷمٸت ارتامىز. قاجەتتٸ كٶمەك بەرٸلەدٸ. ۆيرۋس پەن ونىڭ تارالۋى بيولوگييالىق لابوراتورييالاردىڭ, مەديتسينالىق جەنە سانيتارلىق قىزمەتتەردٸڭ جۇمىستارىنا مەملەكەتتٸڭ ەرەكشە كٶڭٸل بٶلۋٸ تيٸس ەكەنٸن كٶرسەتتٸ, - دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت كارانتين تالاپتارىن ساقتاۋ قاجەتتٸگٸ جايىندا ايتتى.
– مەن ازاماتتارىمىزدى كارانتين رەجيمٸن ساقتاۋعا شاقىرامىن. بٸراق, ەشقانداي دٷربەلەڭ تۋعىزۋعا بولمايدى. ٶيتكەنٸ ٸندەت ەجەلدەن وپتيميزم مەن ٶمٸرگە قۇشتارلىق سالتانات قۇرعان, ادامداردىڭ جٸگەرٸ مۇقالمايتىن جەرلەردٸ اينالىپ ٶتەدٸ. سونىمەن قاتار كٸمدە-كٸم دەپرەسسيياعا تٷسٸپ, قايعىعا سالىناتىن بولسا, ينفەكتسييا دا سوعان ٷيٸر بولادى. سوندىقتان بەرٸمٸز بٸرگە بولۋىمىز كەرەك. ال اۋىرعاندارعا كەلەتٸن بولساق, ولاردى ەشقانداي دا شەتتەتپەيمٸز. بارلىق قاجەتتٸ ەمدەۋ شارالارى جٷرگٸزٸلەدٸ. بٸز ولارعا دا, كارانتيندە جاتقان ازاماتتارعا دا قامقورلىق جاسايمىز, - دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت تٶتەنشە جاعداي جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ وتىرىسىندا اۋقىمدى ٸس-قيمىلدار جوسپارى جارييالانعانىن اتاپ ٶتتٸ. ول بويىنشا حالىققا, ونىڭ ٸشٸندە, بيزنەس ٶكٸلدەرٸنە قارجىلاي كٶمەك بەرٸلەدٸ.
- سالىقتىق جەڭٸلدٸكتەر مەن كرەديت جٷكتەمەلەرٸن تٶمەندەتۋ شارالارىن ەسەپتەمەگەندە, داعدارىسقا قارسى جۇمسالاتىن قارجىنىڭ جالپى كٶلەمٸ 10 ميلليارد دوللاردان اسادى. بۇل - بۇرىن-سوڭدى بولماعان سوما. بٸزدٸڭ الدىمىزدا قازٸر وسى قاراجاتتى ٶتە تيٸمدٸ جۇمساۋ مٸندەتٸ تۇر. بٸز وسى باعىت بويىنشا جۇمىس ٸستەيمٸز. جاعداي باقىلاۋدا, ازاماتتار مەملەكەتتٸڭ قامقورلىعىن سەزٸنۋدە. بۇل - بٸزدٸڭ جۇمىسىمىزدىڭ نەگٸزگٸ باسىمدىعى, - دەپ قورىتىندىلادى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ورتالىق جۇمىسىمەن تانىسۋ بارىسىندا بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ اسحات ايماعامبەتوۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ ەلجان بٸرتانوۆ, سونداي-اق, ۇلتتىق بيوتەحنولوگييا ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى ەرلان رامانقۇلوۆ بايانداما جاسادى.
بۇعان دەيٸن وتاندىق عىلىمي ۇيىمدار قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە قۇس تۇماۋى مەن دوڭىز تۇماۋىنا, نودۋليارلى دەرماتيتكە جەنە برۋتسەللەزگە قارسى ۆاكتسينالار ەزٸرلەگەن بولاتىن. جالپى ۆاكتسينانىڭ 28 تٷرٸ جاسالىپ جەنە دياگنوستيكالىق تەست جٷيەسٸنٸڭ تەحنولوگييالارى ەزٸرلەندٸ. مۇنىڭ كەيبٸرٸ شەت ەلگە شىعارىلادى.
