فوتو: اقوردا
دەستٷرلٸ جيىنعا 2 مىڭنان استام ادام, سونىڭ ٸشٸندە اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن ٶندٸرۋشٸلەر, سالالىق قاۋىمداستىقتار مەن حالىقارالىق ۇيىمدار ٶكٸلدەرٸ, ينۆەستورلار, ارداگەرلەر, سونداي-اق اگرارلىق سالا ماماندىقتارىندا وقىپ جاتقان ستۋدەنتتەر جينالدى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرٸنە ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ.
«ەڭ الدىمەن, بارشا اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرٸنە كەسٸبي مەرەكەلەرٸڭٸز قۇتتى بولسىن دەيمٸن. بۇل شىن مەنٸندە, ناعىز ەڭبەك ادامدارىنىڭ مەيرامى ەكەنٸ سٶزسٸز. ديقاندار, مال شارۋاشىلىعى ماماندارى, شارۋالار – بەرٸ دە ەلٸمٸزدٸڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە زور ٷلەس قوسۋدا. قاجىرلى ەڭبەكتەرٸڭٸز ٷشٸن سٸزدەرگە شىنايى ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن. اۋىل شارۋاشىلىعى – ەكونوميكامىزدىڭ ستراتەگييالىق مەنٸ ايرىقشا سالاسى.
بٷگٸن, مٸنە, اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان ەكٸنشٸ فورۋمدى ٶتكٸزٸپ جاتىرمىز. القالى جيىنعا اۋىل-ايماقتاردان كٶپتەگەن بٸلٸكتٸ ماماندار ارنايى كەلٸپ, قاتىسىپ وتىر. سوندىقتان بٷگٸنگٸ فورۋمدى جالپىۇلتتىق اۋقىمداعى باسقوسۋ دەۋگە بولادى. جاڭا سٶز سٶيلەگەن ازاماتتار سالماقتى ويلارىن ايتتى, ۇسىنىستاردى مۇقييات قاراپ, مٸندەتتٸ تٷردە ەسكەرۋ قاجەت», - دەدٸ ول.
مەملەكەت باسشىسى بيىل ديقاندارىمىز 27 ميلليون توننا استىق جيناعانىن اتاپ ٶتتٸ.
«اۋىل شارۋاشىلىعى ەردايىم مەملەكەت نازارىندا. پرەزيدەنت رەتٸندە مەن وسى سالانىڭ قارقىندى دامۋىنا ەرەكشە مەن بەرەمٸن.
حالقىمىز «ەگٸن ەكسە – ەل توق» دەپ بەكەر ايتپاعان. بىلتىر بٸز مول استىق الىپ, سوڭعى ون جىلداعى رەكوردتىق كٶرسەتكٸشكە قول جەتكٸزدٸك.
بيىل دا كٷزگٸ جيىن-تەرٸن بەرەكەلٸ بولدى. ديقاندارىمىز 27 ميلليون توننا استىق جينادى. ەر ايماق ەل قامباسىنا مول ٷلەس قوستى. سونىڭ ٸشٸندە اقمولا وبلىسى ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸشكە (7,5 ميلليون توننا) يە بولدى. قىركٷيەك ايىندا ەگٸن وراعىنىڭ بارىسىن كٶرۋ ٷشٸن وبلىسقا ارنايى بارعانىمدى بٸلەسٸزدەر», - دەپ اتتى پرەزيدەنت.
سونداي-اق سوڭعى ون جىلدا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ٶنٸمٸ 2,5 ەسەدەن استام ٶسكەنٸن ايتتى.
«قازٸر حالقىمىزدىڭ 37 پايىزى, ياعني 7,5 ميلليون ادام اۋىلدا تۇرادى. اۋىل – حالقىمىزدىڭ تامىرى, رۋحاني قازىعى. بۇرىن سولاي بولعان, بولاشاقتا دا سولاي بولىپ قالا بەرمەك.
تٷپتەپ كەلگەندە, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ مەسەلەسٸنە جالپى اۋىل-ايماقتاردى, ياعني بٷكٸل ەلدٸ دامىتۋ دەپ قاراعان جٶن. وسى باعىتتا بٸز سوڭعى جىلدارى اۋقىمدى رەفورمالار جٷرگٸزٸپ جاتىرمىز.
ەلٸمٸزدٸڭ نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸشتەرٸ تۇراقتى. بيىلعى ون ايدا ەكونوميكامىز 6,4 پايىزعا ٶستٸ.
سونىڭ ٸشٸندە اۋىل شارۋاشىلىعى دا قارقىندى دامۋدا. جىل باسىنان بەرٸ وسى سالاداعى نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييا 20 پايىزدان استام ٶسٸپ, 790 ميلليارد تەڭگەگە جەتتٸ.
ال ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸ ٷش جىلدا 37,3 پايىزعا ارتتى. قازاقستان جاھاندىق ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ رەيتينگٸ بويىنشا (Global Food Security Index) 32-شٸ ورىندا تۇر. بۇل – جاقسى كٶرسەتكٸش. بٸراق بۇل مەز بولىپ, قول قۋسىرىپ وتىرۋعا بولادى دەگەن سٶز ەمەس.
سەبەبٸ اشىعىن ايتۋىمىز كەرەك, بٸز اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ وراسان زور ەلەۋەتٸن ەلٸ دە تولىق قولدانباي وتىرمىز. ەلٸمٸز جايىلىمدىق جەر اۋماعى بويىنشا ەلەمدە 6-شى ورىن الادى. ال ەگٸس القابى بويىنشا 8-شٸ ورىندا تۇر. دەمەك قولىمىزدا قاجەتتٸ رەسۋرس بار, تەك سونى تيٸمدٸ پايدالانۋىمىز قاجەت.
سوڭعى ون جىلدا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ٶنٸمٸ 2,5 ەسەدەن استام ٶستٸ, ياعني 3,3 تريلليون تەڭگەدەن 8,3 تريلليون تەڭگەگە دەيٸن كٶبەيدٸ. 2030 جىلعا دەيٸن بۇل كٶرسەتكٸشتٸ تاعى 2 ەسە ارتتىرۋىمىز كەرەك. بۇل – بٸزدٸڭ قولىمىزدان كەلەتٸن شارۋا.
ۇلتتىق دامۋ جوسپارىمىز بار, ماقسات-مٸندەتتەرٸمٸز دە – ايقىن. بٸزگە كەرەگٸ – ساپالى جۇمىس پەن ناقتى نەتيجە. سول سەبەپتٸ الدىمەن اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ٷشٸن ەرەكشە نازار اۋداراتىن ٶزەكتٸ مەسەلەلەرگە توقتالىپ ٶتكٸم كەلەدٸ», - دەدٸ ول.
