مايمىلدىڭ سايقىمازاق, بٷلدiرگiش ەكەنi ەيگiلi. مەشiن جىلى “پارتييا قالاۋلىلارى” – دەپۋتات مىرزالاردىڭ اۋزىنا بiر دۇرىس سٶز سالماي-اق كەتتi. اياق استىنان بٷلiنiپ, استانا قالاسىنىڭ اتاۋىن ٶزگەرتۋ تۋرالى ۇسىنىس جاساعان قۋانىش سۇلتانوۆ, بالاباقشالار جەتپەي جاتىر, بالا تۋۋدى شەكتەۋ كەرەك دەگەن داريعا نازارباەۆا, ميلليونداعان حالىق پايدالاناتىن فەيسبۋك ەلەۋمەتتiك جەلiسiن جاۋىپ تاستاۋدى كٶزدەپ, ەرەكشە جاۋىققان بەكبولات تiلەۋحانوۆ سەكiلدi دەپۋتاتتاردىڭ سٶزi جۇرتقا جاقپادى. مۇنى ەندi مەشiننiڭ ىقپال-ەسەرiنە بالاساڭىز, ٶزiڭiز بiلiڭiز.
جىل سايىن جازعىتۇرىم ەل iشiن ۋ-شۋ قىلاتىن سۋ تاسقىنى بىلتىر دا قايتالاندى. جەرگiلiكتi اتقارۋشى بيلiك ارقا جەرiنە ناۋرىز كەلiسiمەن-اق, “سۋ تاسقىنى” بولادى, اپاتتىڭ الدىن الامىز دەپ سەندiرەدi. سٶيتسە دە, ەر جىل سايىن جٷزدەگەن ەلدi مەكەن سۋ استىندا قالىپ, جٷزدەگەن شاقىرىم جولداردى سۋ شايىپ, كٶپiرلەردi بۇزىپ جاتادى. سٶيتiپ, بٷلiنگەن ەلدiمەكەندەر بيىلعى تاسقىننىڭ زاردابىنان قۇتىلاماي-اق, كەلەسi جىلدىڭ تاسقىنىنا بارىپ ۇرىنادى. مىسالى, 2015 جىلى كٶكتەمگi تاسقىننان قاتتى زارداپ شەككەن اقمولا وبلىسىنداعى ورازاق اۋىلىندا 50 پەتەرلi ەكi ٷي سالىنىپ, ونىڭ 52-سiنiڭ كiلتiن تۇرعىندارعا تابىستاعان. ودان باسقا قوسشى اۋىلىندا 45 پەتەرلi كٶپ قاباتتى ەكi ٷيدiڭ جەنە اقمول اۋىلىندا وسى سەكiلدi 45 پەتەرلi ەكi ٷيدiڭ سالىنىپ جاتقانى حابارلانعان. بiراق كٶپ ۇزاماي وسى پەتەرلەرگە قاتىستى داۋ بۇرق ەتە قالدى. “شەنەۋنiكتەر جاڭا پەتەرلەردi تاسقىننان زارداپ شەككەن وتباسىلار عانا الادى دەپ سەندiرگەن ەدi, بiراق بٶلiس كەزiندە پەتەرلەر اۋدان مەن اۋىل ەكiمدiگiندەگiلەردiڭ تۋىس-تۋعاندارىنا تيدi. جوعارعى جاققا قانشاما شاعىمداندىق, بiراق ەشقانداي نەتيجە جوق”, – دەپ ورازاق اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى اقپارات قۇرالدارىنا مۇڭدارىن شاقتى. وسىعان قاراپ, بiزدiڭ شەنەۋنiكتەر دە مەشiن سەكiلدi, بiردەڭەنi بٷلدiرiپ, شۋلاتپاسا جٷرە المايتىنىن بايقايسىڭ.
مەشiن جىلىنىڭ ەل ٷشiن ەكەلگەن تاعى بiر اپاتى – جازدىڭ باسىندا تولاسسىز جاۋعان جاڭبىر. وسىنىڭ سالدارىنان ارقا ٶڭiرiندەگi شٶلەيتتi ايماق سانالاتىن اۋدانداردىڭ ٶزiندە ٶزەنشەلەر تاسىپ, ەل iشiن ەۋرە-سارساڭعا سالدى. مەلiمەتكە جٷگiنسەك, 2016 جىلى كٶكتەمگi سۋ تاسقىنى مەن جازعى جاڭبىردىڭ سالدارىنان اقمولا, سولتٷستiك قازاقستان, قوستاناي, اقتٶبە وبلىستارىندا 43 ەلدi مەكەندi سۋ الىپ, مىڭنان استام ادام قۇتقارىلدى. 513 تۇرعىن ٷي سۋ استىندا قالىپ, 190 شاقىرىم اۆتوكٶلiك جولدارىن سۋ شايىپ كەتكەن.
ايتپاقشى, بٷلدiرگiش مەشiن بيىلعى جىلدىڭ باستى جوباسى – ەكسپو قۇرىلىسىنىڭ بiر جاعىن وپىرىپ تٷسiردi. دٷنيەنiڭ تٷكپiر-تٷكپiرiنەن 5 ميلليونعا جۋىق ادام كەلiپ تاماشالايتىن كٶرمەنiڭ قۇرىلعىلارى باستالماي جاتىپ قۇلاپ, بiر ادام زارداپ شەكتi. قۇداي ساقتاپ, قوناقتار كەلمەي تۇرىپ الدىن-الا قيرادى, ەگەر ٷيiندiنiڭ استىندا شەتەلدiكتەر قالىپ قويعاندا, ماسقارا بولاتىن ەدiك.
ايتپاقشى مەشiننiڭ كٷزiندە ٶسكەمەندەگi بiر كٶپiر وپات بولدى. ەرتiستiڭ ٷستiنە سالىنعان كٶپiردi بۇزۋ كەزiندە ول كٷتپەگەن جەردەن قۇلاي باستاعان. كٶپiردiڭ ٷستiندە جٷرگەن تٶرت ادامنىڭ بiرەۋi اياعىنان جاراقات الدى. جارايدى, ەسكi كٶپiر بولعاسىن, قۇلاماي تۇرمايدى عوي دەيسiڭ. بiراق كەيiنگi جىلدارى وسى كٶپiردiڭ جٶندەۋ جۇمىستارىنا 6 ميللياردقا جۋىق قارجى جۇمسالعان ەكەن. سونشا اقشانى قۇلايتىن كٶپiرگە شىعىنداعانشا, نەگە بiردەن جاڭاسىن سالمادى?
بiزدە ەشنەرسەگە تاڭعالۋعا بولمايدى. قىلمىس جاساپ كٷدiكتi سانالعان شەنەۋنiكتەر جازالانعاننىڭ ورنىنا, كەرiسiنشە قىزمەتتە جوعارىلايدى. ەدiلدiك iزدەگەن ادام قۋدالانىپ, تٷرمەگە قامالادى. قازاقستاندا تۇراتىن بiر شەتەلدiك ديپلومات: “قازاقستاندا مەن تٷسiنبەيتiن بiر مەسەلە بار. بۇل جاقتا ٷلەسكەرلiكپەن كٶپقاباتتى تۇرعىن ٷيلەر سالىنادى ەكەن. بiراق قۇرىلىس كومپانيياسى ٷلەسكەرلەردi الداپ, ولاردىڭ اقشالارىن الىپ, شەتەلگە قاشىپ كەتەدi. الدانعان ٷلەسكەرلەر سوسىن قۇقىق قورعاۋ ورىندارىنا شاعىمدانىپ, تiپتi پرەزيدەنتتiڭ اتىنا دا حات جازادى. ٶكiنiشكە قاراي, ولاردى ەشكiم تىڭداعىسى كەلمەيدi. امالى تاۋسىلعان ٷلەسكەرلەر سوسىن كٶشەگە شەرۋگە شىعادى. سول كەزدە پوليتسييا ولاردى ۇستاپ الىپ, تٷرمەگە تىعادى. ماعان وسى جەرi تٷسiنiكسiز”, – دەپتi.
يە, قازاقستاندا ادام تٷسiنبەيتiن جايتتار ٶتە كٶپ. ٶتكەن مەشiن جىلىندا جەر ساۋداسىنان باستاپ, قاراپايىم حالىق تٷسiنە بەرمەيتiن نەبiر وقيعالار ورىن الدى. جاڭا جىلدىڭ العاشقى كٷنiندە وپىق جەگiزگەن باستان ٶتكەن جايتتاردى بەكەرگە ەسكە الىپ وتىرعان جوقپىز. ولاردىڭ قايتالانباۋىنا قام جاسايىق.
"جاس الاش" گازەتٸ
