اقش مەملەكەتتٸك حاتشىسى مايك پومپەو جەكسەنبٸ كٷنٸ ABC News تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا "قىتاي بيلٸگٸ ەلەم ەلدەرٸ COVID-19 قاۋپٸ تۋرالى دەر كەزٸندە بٸلمەي قالۋى ٷشٸن قولىنان كەلگەندٸ جاساۋعا تىرىسىپ باقتى" دەپ مەلٸمدەدٸ. ول مۇنى اقپاراتتى بۇرمالاۋدىڭ كوممۋنيستٸك كلاسسيكالىق امالى ەكەنٸن جەنە ول ٷشٸن [قىتاي بيلٸگٸ] "جاۋاپ بەرەتٸنٸن" ايتتى دەپ حابارلايدى ABC News.
بۇعان دەيٸن اۆسترالييالىق Daily Telegraph باسىلىمى قۇرامىنا اقش, ۇلىبريتانييا, كانادا, اۆسترالييا مەن جاڭا زەلاندييا ساراپشىلارى ەنگەن باتىس ەلدەرٸ ارناۋلى قىزمەتتەرٸ وداعىنىڭ 15 بەتتٸك بايانداماسىنا سٸلتەمە جاساپ, قىتاي كوروناۆيرۋستىڭ ٶرشٸگەنٸ تۋرالى دەلەلدەردٸ ەدەيٸ جاسىرعان دەپ حابارلاعان.
قىتاي بيلٸگٸ ٶزگە ەلدەرگە قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن كوروناۆيرۋستىڭ پايدا بولعانى تۋرالى اقپاراتتى جاسىرىپ, دەرٸگەرلەردٸ ٷندەمەۋگە مەجبٷرلەگەن جەنە شەتەلدٸك ماماندارعا بيوماتەريالداردى بەرۋدەن باس تارتىپ, ۆاكتسينا جاساۋ جۇمىسىن ەرتەرەك باستاۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرگەن دەلٸنگەن باياندامادا.
قۇجات اۆتورلارى قىتاي ٷكٸمەتٸ ۆيرۋستىڭ ادامنان ادامعا جۇعاتىنى تۋرالى 2019 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنىڭ باسىندا بٸلگەن دەيدٸ. بٸراق بۇل فاكتٸنٸ قاڭتاردىڭ 20-سىنا دەيٸن جوققا شىعارىپ كەلدٸ دەيدٸ باتىس ارناۋلى قىزمەتتەرٸ. ولاردىڭ جازۋىنشا, قىتايدىڭ ۇلتتىق دەنساۋلىق كوميتەتٸ 3 قاڭتاردا كوروناۆيرۋستىڭ ٷلگٸسٸن جويۋعا پەرمەن بەرٸپ, جاڭا ينفەكتسييا تۋرالى اقپاراتتى تاراتۋعا تىيىم سالعان.
Deutsche Welle باسىلىمى ۆيرۋستىڭ قالاي تارالا باستاعانى تۋرالى ماقالاسىندا اۆسترالييا ٷكٸمەتٸنٸڭ قىتايدىڭ اسا قاۋٸپتٸ كوروناۆيرۋستاردىڭ گەنەتيكالىق ٶزگەرۋٸن زەرتتەيتٸن بٸر توپ عالىمىن وقىتىپ, قارجىلاندىرعانى تۋرالى جازادى. ماقالادا بۇل ۆيرۋستاردىڭ جارقاناتتان ادامعا جۇعۋى مٷمكٸن ەكەنٸ جەنە وعان قارسى ەم جوعى ايتىلادى.
سەنبٸ كٷنٸ ەلەمدٸك بٸرقاتار باسىلىمدا ۋحان ۆيرۋسولوگييا ينستيتۋتىنداعى دوكتور شي چجەەنلي جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن قىتاي عالىمدارى يۋننان پروۆينيتسيياسىنداعى ٷڭگٸردەن تابىلعان شامامەن 50 ۆيرۋستىڭ كەمٸندە بٸرەۋٸ COVID-19 دەرتٸن قوزدىراتىن SARS-CoV-2 ۆيرۋسىنا ٶتە ۇقساس ەكەنٸن انىقتاعانى تۋرالى حابارلادى.
باتىس بارلاۋ اليانسىنا ەنەتٸن ارناۋلى قىزمەتتەر قاراما-قايشى پٸكٸر ايتادى. اۆسترالييا بارلاۋ قىزمەتٸ ۆيرۋستىڭ العاش رەت ۋحان بازارىندا پايدا بولعان دەپ سانايدى, قىتاي ٷكٸمەتٸ دە وسىنى ايتادى. بٸراق 17 ارناۋلى قىزمەتتٸ بٸرٸكتٸرەتٸن اقش بارلاۋ قاۋىمداستىعى, سونىڭ ٸشٸندە ورتالىق بارلاۋ قىزمەتٸ (CIA) مەن فەدەرالدىق تەرگەۋ بيۋروسى (FBI) تٷپكٸلٸكتٸ قورىتىندىسىن ەزٸرگە جارييالاعان جوق.