باقىتجان ساعىنتاەۆ ٷكٸمەتٸنٸڭ نازارىنا!
قازاقستاننىڭ كٷللٸ مەملەكەتتٸك رەسمي ورگاندارىندا مەملەكەتتٸك تٸلگە بايلانىستى كٶزبوياۋشىلىقتار ورىن الىپ وتىر. قۇجاتتاردىڭ ەكٸ تٸلدە جاسالىنۋى كٶبٸنە كٶزالداۋ, تەك ەسەپ بەرۋ ٷشٸن عانا. جاسىراتىنى جوق, ورىس تٸلٸ مەملەكەتتٸك تٸلمەن قاتار قولدانىلادى دەگەن جەلەۋمەن قۇجاتتار ەزٸرلەنۋ بارىسىندا باسىمدىق نەگٸزٸنەن ورىس تٸلٸنە بەرٸلگەن. بارلىق قۇجاتتاردىڭ تٷپنۇسقاسى ورىس تٸلٸندە جاسالادى. قازاقشاسى تەك اۋدارما تٷرٸندە عانا. رەسمي ورىندار قازاقشاسىنا مەن بەرٸپ قارامايدى دا. مۇنىڭ ٶزٸ مەملەكەتتٸك تٸلگە قاتىستى كٶزبوياۋشىلىقتى ودان ەرٸ ٷدەتٸپ تۇر.
ٸس جٷزٸندە مەملەكەتتٸك تٸلگە قاتىستى مۇنداي ەرەكەتتەر كونستيتۋتسييا نورمالارىن بۇزۋشىلىق بولىپ تابىلادى. قازاقستان كونستيتۋتسيياسىنىڭ 7-بابىنىڭ 1-تارماعىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مەملەكەتتiك تiل – قازاق تiلi» ەكەندٸگٸ تۇجىرىمدالىپ, 2-تارماعىندا «مەملەكەتتiك ۇيىمداردا جەنە جەرگiلiكتi ٶزiن-ٶزi باسقارۋ ورگاندارىندا ورىس تiلi رەسمي تٷردە قازاق تiلiمەن تەڭ قولدانىلادى» دەلٸنگەن. الايدا «قازاق تٸلٸمەن تەڭ قولدانىلاتىن» تٸلدٸڭ مەملەكەتتٸك مەرتەبەسٸ (ستاتۋسى) جوق. قازاقستاندا قازاق تٸلٸ مەن ورىس تٸلٸ قاتار تۇرسا مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ مەرتەبەسٸ بيٸك بولۋعا تيٸس!
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسييالىق كەڭەسٸ بۇعان بايلانىستى 2007 جىلعى 23-اقپانداعى № 3 قوسىمشا قاۋلىسىندا: «مەملەكەتتٸك ۇيىمداردا جەنە جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ ورگاندارىندا ورىس تٸلٸ رەسمي تٷردە قازاق تٸلٸمەن تەڭ قولدانىلادى دەگەن كونستيتۋتسييالىق نورما ورىس تٸلٸنە ەكٸنشٸ مەملەكەتتٸك تٸل مەرتەبەسٸ بەرٸلەتٸنٸن بٸلدٸرمەيدٸ» دەپ اشىق تا, ايقىن تۇجىرىمداپ بەرگەن.
بۇل رەسمي انىقتاما. ياعني بۇل اقوردادان باستاپ بارلىق مەملەكەتتٸك ورگانداردا جارلىقتار, نورماتيۆتٸك اكتٸلەر, ٸس قاعازدارى, زاڭ جوبالارىنىڭ تٷپنۇسقاسى مەملەكەتتٸك تٸلدە جاسالۋ كەرەكتٸگٸن كٶرسەتەدٸ. ودان سوڭ عانا قازاق تٸلٸمەن قاتار قولدانىلاتىن تٸلگە اۋدارۋعا, پايدالانۋعا بولادى.
بۇدان شىعاتىن قورىتىندى تٷپنۇسقا قۇجاتتاردىڭ ەڭ الدىمەن ورىس تٸلٸندە جاسالۋى – زاڭسىز! ول كونستيتۋتسيياعا قايشى! زاڭ جوبالارى, ٷكٸمەتتٸك قۇجاتتار جوباسى ەڭ الدىمەن مەملەكەتتٸك تٸلدە جاسالۋى, ورىس تٸلٸنە ودان سوڭ عانا اۋدارىلۋى تيٸس!
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى تiل تۋرالى زاڭنىڭ 4-بابىندا "مەملەكەتتiك تiل – مەملەكەتتiڭ بٷكiل اۋماعىندا قوعامدىق قاتىناستاردىڭ بارلىق سالاسىندا قولدانىلاتىن مەملەكەتتiك باسقارۋ, زاڭ شىعارۋ, سوت iسiن جٷرگiزۋ جەنە iس قاعازدارىن جٷرگiزۋ تiلi» ەكەندٸگٸ باياندالعان. سونداي-اق ٷكٸمەتتٸڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا مەملەكەتتiك تiلدi بارىنشا دامىتۋعا, ونىڭ حالىقارالىق بەدەلiن نىعايتۋعا مٸندەتتٸ ەكەندٸگٸ ايتىلعان.
ەگەر ٷكٸمەت وتىرىسىندا مەملەكەتتٸك تٸل پايدالانىلمايتىن بولسا بۇل دا تٸل تۋرالى زاڭنىڭ ٷكٸمەت تاراپىنان بۇزىلعاندىعى. ەربٸر مينيستر مەملەكەتتٸك تٸلدٸ جەتٸك بٸلۋگە تيٸستٸ. ٷكٸمەت وتىرىسىنىڭ باسىندا جەنە سوڭىندا ەكٸ-ٷش سٶيلەم قازاقشا ايتىپ, وتىرىس تٷگەل ورىس تٸلٸندە ٶتەتٸن بولسا بۇل مەملەكەتتٸك تٸلدٸ قورلاۋ بولىپ تابىلادى. ٷكٸمەت مەملەكەتتٸك ۇيىم ەمەس, ول - مەملەكەتتٸك ورگان.
سوندىقتان بٸز باقىتجان ساعىنتاەۆ ٷكٸمەتٸنەن قر كونستيتۋتسيياسىنا, تٸل تۋرالى زاڭعا قۇرمەتپەن قاراۋدى, ٷكٸمەت وتىرىستارىن قازاقشا ٶتكٸزۋدٸ, ٷكٸمەتتەن پارلامەنتكە جولداناتىن زاڭ جوبالارى تٷپنۇسقاسىنىڭ قازاقشا ەزٸرلەنۋٸن, سونداي-اق ٷكٸمەتتٸك قۇجاتتاردىڭ دا تٷپنۇسقالارىنىڭ قازاقشا جاسالۋىن تالاپ ەتەمٸز! مەملەكەتتٸك تٸلگە قاتىستى كٶزبوياۋشىلىقتاردى سولاي عانا توقتاتۋعا بولادى!
مارات توقاشباەۆتىڭ فەيسبۋكتەگٸ پاراقشاسىنان
