كەز-كەلگەن مەملەكەتتٸڭ بولاشاق دامۋىنا ايقىن باعدار نۇسقايتىن, ٶتكەنٸمەن قاتار بٷگٸنگٸ جاھاندانۋ جاعدايىندا ۇلتتى ۇيىستىرىپ, حالىقتى بٸرٸكتٸرەتٸن, قوعام دامۋىندا شەشۋشٸ رٶلگە يە قوزعاۋشى كٷشٸنە اينالا الاتىن ۇلتتىق يدەيانى قاجەت ەتەتٸندٸگٸ سٶزسٸز. سەبەبٸ, ۇلتتىق يدەيا قاۋىمداستىقتىڭ ٶزٸن-ٶزٸ ۇلت دەپ تانۋىنا سەپ بولىپ, سول ۇلتتىڭ ۇستانىمدارى, قۇندىلىقتارى مەن كٶزقاراستارىن جالپى ەلەمگە پاش ەتۋ تەسٸلٸ ٸسپەتتٸ بولماق.
تاريحقا نازار سالساق,حالىقتىڭ ينتەللەكتۋالدىق كٷش-قۋاتى مەن ۇلتتىق رەسۋرسىن بٸرٸكتٸرٸپ, ورتاق ماقساتقا باستايتىن وسى جالپىۇلتتىق يدەيا ارقىلى قىسىلتاياڭ كەزەڭدە مەملەكەتتٸڭ دامىعان جاعدايلارى كٶپ كەزدەسەدٸ. مەسەلەن, ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستان كٷيرەي جەڭٸلگەن جاپونييانىڭ قازٸرگٸ تاڭداعى ەكونوميكاسىنىڭ قارىشتاپ دامۋىنا يسيباسي ٷكٸمەتٸنٸڭ «يگٸلٸكتٸ مەملەكەت», يكەدا ٷكٸمەتٸنٸڭ «ۇلتتىق تابىستى ەكٸ ەسەلەۋ» ۇراندارىنا نەگٸزدەلگەن كٷشتٸ ۇلتتىق يدەولوگييالىق تۇعىرناماسى ەسەر ەتكەن بولسا,بٷكٸل ەلەمدٸك قاۋىمداستىق قولداعان نەلسون ماندەلانىڭ اق نەمەسە قارا نەسٸلگە بٶلمەۋگە ٷندەگەن اپارتەيدسٸز ەل ساياساتى وڭتٷستٸك افريكا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق يدەياسىنا اينالىپ, مەملەكەتتٸڭ ٶرلەۋٸنە سەبەپ بولدى.
كٶپەتنوستى قازاقستاننىڭ دا مەملەكەت بولىپ نىعايۋى, زايىرلى قوعام رەتٸندە جەتٸلۋٸ مەن بٸرتۇتاس ۇلت بولىپ كەمەلدەنۋٸ جولىندا بٸرشاما ايتارلىقتاي قادامدار جاسالعاندىعى ايقىن. دەگەنمەن, ۋاقىت تالابىنا سايدٸلٸ مەن دٸنٸنە بەرٸك, الدىنا بيٸك ماقساتتار قويا بٸلەتٸن, ەرتەڭٸنە سەنٸممەن قارايتىن, جاستارى العىر, رۋحى بيٸك, جاقسىلىققا جانى قۇشتار حالىق رەتٸندە ٶزٸندٸك ۇلتتىق يدەيامىزدى انىقتاۋ قاجەتتٸلٸگٸ تۋىندادى. وسى ورايدا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭپرەزيدەنتٸ ن.نازارباەۆحالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن جاقسارتىپ, بٸرلٸگٸن ارتتىراتىن, ەلدٸ دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا جەتەلەيتٸن جاڭا قادام رەتٸندەگٸ«مەڭگٸلٸك ەل» ۇلتتىق يدەياسىن «قازاقستان جولى - 2050: بٸر ماقسات, بٸر مٷددە, بٸر بولاشاق» اتتى جولداۋىنىڭ نەگٸزٸ رەتٸندە ۇسىنعان بولاتىن. ەربٸر ازاماتقا ارنالعان ارنايى جولداۋ بارلىق قازاقستاندىقتار قولدايتىن ورتاق, ەلەۋمەتتٸك, ەتنوستىق, دٸني بٸرەگەيلٸكتٸ قامتاماسىز ەتەتٸن باستى ۇستانىمعا اينالىپ وتىر. جولداۋدا اتاپ كٶرسەتٸلگەن نەگٸزگٸ قۇندىلىق – ۇلتتىق يدەولوگييامىزدىڭ «مەڭگٸلٸك ەل» رەتٸندە ايشىقتالۋىندا.
«باستى ماقسات – قازاقستاننىڭ ەڭ دامىعان 30 مەملەكەتتٸڭ قاتارىنا قوسىلۋى. ول – «مەڭگٸلٸك قازاقستان» جوباسى, ەل تاريحىنداعى بٸز اياق باساتىن جاڭا دەۋٸردٸڭ كەمەل كەلبەتٸ»- دەپ جارييا ەتكەن پرەزيدەنت,تاريحي مەنگە يە قۇجاتتى – «بەس ينستيتۋتسيونالدى رەفورمانى جٷزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان ناقتى جٷز قادام» اتتى باعدارلامانى يدەولوگييالىق نەگٸزٸرەتٸندە الا وتىرىپ,كونفەسسيياارالىق-ەتنوسارالىق كەلٸسٸمدٸ, ازاماتتىلىق پەن جاڭا ححٸ عاسىر پاتريوتيزمٸنٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸن تٷسٸندٸرۋ يدەياسى ارقىلى بٷكٸل قازاقستاندىقتاردى ۇلتىنا, نەسٸلٸنە, دٸني سەنٸمٸنە قاراماستان بٸر توپقا توپتاستىراتىن مەملەكەت ۇستانىمدارىنبەلگٸلەپ بەرگەن بولاتىن.
اتالمىش جالپىۇلتتىق يدەيانىڭ ٶزەگٸ رەتٸندە جەتٸ تۇعىر – جەتٸ قۇندىلىق كٶرٸنٸس تاپقان. تەۋەلسٸزدٸك جەنە استانا, جالپىۇلتتىق بٸرلٸك, بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸم, زايىرلى مەملەكەت جەنە جوعارى رۋحانييات, يننوۆاتسييا نەگٸزٸندەگٸ تۇراقتى ەكونوميكالىق ٶسٸم, تاريحتىڭ, مەدەنيەت پەن تٸلدٸڭ ورتاقتىعى, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك جەنە قازاقستاننىڭ جالپى ەلەمدٸك جەنە ٶڭٸرلٸك پروبلەمالاردى شەشۋگە جاھاندىق تۇرعىدان قاتىسۋى – مٸنە, وسى اتالعان نەگٸزگٸ جەتٸ قۇندىلىقتىڭ 2-تارماعىندا كٶرسەتٸلگەن «2017-2020 جىلدارعا ارنالعان دٸني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ەرەكەت جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى» اياسىندا دٸن سىندى قوعامدىق فەنومەننٸڭ حالىق پەن مەملەكەتتٸڭ تۇتاستىعىنداعى ماڭىزدىلىعىن انىقتاۋ مەن حالىقتىڭ رۋحاني مەدەنيەتٸن قالىپتاستىرۋ ٷردٸسٸندەگٸ دٸننٸڭ باستى فۋنكتسييالارىنا باسا نازار اۋدارۋ قاجەتتٸلٸگٸ ايقىندالعان.
شىن مەنٸندە, دٸننٸڭ ۇلتتى بٸرٸكتٸرۋدە, قوعامدى رۋحاني تۇرعىدا ساۋىقتىرۋدا, حالىقتى ٸزگٸلٸككە, ادالدىققا, رۋحاني كەمەلدٸككە تەربيەلەۋدەگٸ ماڭىزى زور. سونداي-اق, دٸن – ازاماتتاردىڭ رۋحاني ٶمٸرٸ مەن مەملەكەتتٸك ساياساتتاعى ەلەۋلٸ فاكتورلاردىڭ بٸرٸ ەكەنٸن ەسكەرگەن دۇرىس.بۇل ارادا,«مەڭگٸلٸك ەل» ۇلتتىق يدەياسىنىڭ نەگٸزٸندەكٶپۇلتتى ەلٸمٸزدەگٸ دٸني ساۋاتتىلىققا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلۋ ماڭىزدىلىعى كٶرسەتٸلگەن. ٶيتكەنٸ, جاھاندانۋ ٷدەرٸسٸنٸڭ كٷشەيٸپ, قولجەتٸمدٸ اقپاراتتار لەگٸ ارتقان سايىن, ەل بولاشاعى –ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بويىندا جان-جاقتان اعىلعان اقپاراتتاردى «ٸشكٸ سٷزبەدەن» ٶتكٸزٸپ, دەسترۋكتيۆتٸ يدەولوگييالاردى قابىلدامايتىن يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋ ٶزەكتٸلٸگٸ ارتپاق.جات پيعىلدى اعىمداردىڭ ٶز قاتارلارىن, كٶبٸنەسە جاستارمەن تولىقتىرۋى,ولاردىڭ بويىنا حالقىمىزدىڭ ۇلتتىق ساناسى مەن مەدەني ەرٸ تاريحي قۇندىلىقتارىنا دەگەن تەرٸس وي قالىپتاستىرۋى – ەلٸمٸزدٸڭ ٸشكٸ تۇراقتىلىعىنا قاتەر تٶندٸرەتٸندٸگٸ انىق. بۇل ەرەكەتتەرگە قارسى تۇرۋ ٷشٸن جاستاردىڭ دٸني ساۋاتتىلىعىن ارتتىرىپ, ولاردىڭ بويىنا ۇلتتىق سالت-دەستٷرٸمٸزدٸ سٸڭٸرۋ قاجەت. وسىلايشا, تٶل دەستٷردٸ, مەدەنيەت پەن تاريحتى جاڭعىرتۋ جەنە دٸن مەن تٸلدٸ ٶركەندەتۋ– زايىرلىلىق قاعيداتتارى مەن رۋحانييات سالاسىن قامتىعان «مەڭگٸلٸك ەل» ۇلتتىق يدەياسىنىڭباستى ماقساتتارىنىڭ بٸرٸمەن ۇشتاستى.
قر پرەزيدەنتٸ ن.نازارباەۆ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» اتتى حالىققا جولداۋىندا: «بٸز تۇراقتىلىقتى باعالاي بٸلگەنٸمٸزدٸڭ ارقاسىندا بٷگٸنگٸ كٷنگە جەتتٸك. ەشكٸمدٸ كەمسٸتپەي, ەشكٸمنٸڭ تٸلٸ مەن دٸلٸن مانسۇقتاماي, بارلىق ازاماتتارعا تەڭ مٷمكٸندٸك بەرۋ ارقىلى تۇراقتىلىقتى نىعايتىپ كەلەمٸز. بٸزدٸڭ كەيٸنگٸ ۇرپاققا اماناتتار ەڭ باستى بايلىعىمىز – ەل بٸرلٸگٸ بولۋ كەرەك. وسىناۋ جالپىۇلتتىق قۇندىلىقتى بٸز ەربٸر جاستىڭ بويىنا سٸڭٸرە بٸلۋگە تيٸسپٸز» – دەگەن سٶزدەرٸ ارقىلى قازاقستاننىڭ دٸن سالاسىنداعى ساياساتىنىڭ دٸنارالىق كەلٸسٸم, دٸندەر ٷنقاتىسۋى مەن دٸني تولەرانتتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعانىن ەسكەرە وتىرىپ, زايىرلى قوعام جەنە جوعارى رۋحانييات سەكٸلدٸ تەڭدەسٸز قۇندىلىقتاردىڭ ارقاسىندا ەلٸمٸزدٸ نىعايتقانىمىزدى, جەتٸستٸكتەرٸمٸزدٸ ارتتىرعانىمىزدى ەرەكشە اتاپ ٶتكەن بولاتىن.
قورىتىندىلاي كەلە, حالقىمىزدىڭ باستى ەرٸ ماڭىزدى قۇجاتى – «مەڭگٸلٸك ەل» ۇلتتىق يدەياسىنداعى باستى قۇندىلىقتاردى باستى باعدارىمىز ەتە وتىرىپ, مەملەكەتتٸڭ ستراتەگييالىق ساياساتىن قولداپ, بەيبٸتشٸلٸك پەن تۇراقتىلىعىمىزدى ساقتاي وتىرىپ جەتٸلدٸرۋ – ەربٸر قازاقستاندىقتىڭ باستى مٸندەتٸ دەپ تانۋىمىز قاجەت.
قابىلحانوۆا ايمان,
قر دٸاقم دٸن ٸستەرٸ كوميتەتٸ دٸن مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە تالداۋ ورتالىعى عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە ەدٸستەمەلٸك جۇمىس بٶلٸمٸنٸڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ
.jpeg)