قر پرەمەر-مينيسترٸ ا. ماميننٸڭ قر ٷكٸمەتٸنٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا سٶيلەگەن سٶزٸ
***
قۇرمەتتٸ قاسىم - جومارت كەمەلۇلى!
قۇرمەتتٸ ەرٸپتەستەر!
جىل باسىنان بەرٸ ەل ەكونوميكاسىنىڭ ٶسۋ قارقىنى التى ايدىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ بويىنشا 2,9 % - دان 4,1 % - عا ارتتى.
ٶسۋدٸڭ قوزعاۋشى كٷشتەرٸ نەگٸزٸنەن ٶنەركەسٸپ, قۇرىلىس, كٶلٸك, ساۋدا جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارى بولدى.
ٶڭدەۋشٸ ٶنەركەسٸپتەگٸ 3,4% دەڭگەيٸندەگٸ ٶسٸم نەگٸزٸنەن ماشينا جاساۋ, مۇناي ٶڭدەۋ, تٷستٸ مەتاللۋرگييا, فارماتسەۆتيكا جەنە تاعى دا باسقا سالالاردىڭ ەسەبٸنەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
تاۋ كەن ٶنەركەسٸبٸ 2,1% ٶستٸ, الايدا كٶمٸر ٶندٸرۋ, سىرتقى سۇرانىستىڭ ازايۋىنا بايلانىستى 5,1% تٶمەندەدٸ. مۇناي ٶندٸرۋ, قاشاعان جوباسىنداعى جٶندەۋ جۇمىستارىمەن بايلانىستى – 2% ازايدى.
14 ٶڭٸردە ٶنەركەسٸپتٸڭ ٶسۋٸ قامتاماسىز ەتٸلگەن.
نەگٸزگٸ كاپيتالعا ينۆەستيتسييالار 11,7% ۇلعايدى, ونىڭ ٸشٸندە جەكە ينۆەستيتسييالار – 13% ٶستٸ.
بۇل كٶرسەتكٸشتەر قىزىلوردا, قاراعاندى جەنە شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا جوعارى.
ال شىمكەنت, نۇر-سۇلتان قالالارىندا جەنە ماڭعىستاۋ وبلىسىندا بۇل كٶرسەتكٸشتەر تٶمەندەپ وتىر.
قۇرىلىس قارقىنى قىزىلوردا, قاراعاندى جەنە اتىراۋ وبلىستارىندا جوعارى.
بٸراق, 4 ٶڭٸردە ٶسٸم قامتاماسىز ەتٸلمەگەن. بۇل - شىمكەنت, نۇر-سۇلتان قالالارى, ماڭعىستاۋ جەنە سولتٷستٸك قازاقستان وبلىستارى.
سىرتقى ساۋدا اينالىمى 5 ايدىڭ ٸشٸندە 3,3 % ارتىپ, 37,2 ملرد. دوللارعا دەيٸن ٶستٸ.
مەملەكەتتٸك بيۋدجەت كٸرٸسٸ وسى جىلدىڭ 6 ايىندا 4 ترلن. 379 ملرد. تەڭگەگە اتقارىلدى, بۇل جوسپاردان 148 ملرد. تەڭگەگە ارتىق.
بۇل ٶتكەن جىلدىڭ وسىنداي كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 730 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 20 % ارتىپ وتىر.
مەملەكەتتٸك بيۋدجەت شىعىستارى وسى جىلعى 1 شٸلدەگە دەيٸن 6 ترلن. 342 ملرد. تەڭگە نەمەسە جوسپاردىڭ 99,6% قۇرادى.
ينفلياتسييا دەڭگەيٸ جىل باسىنان بەرٸ 2,6%, ال جىلدىق مەندە – 5,4 % قۇرادى.
ەڭبەك نارىعى تۇراقتى. اعىمداعى جىلعى بٸرٸنشٸ جارتى جىلدا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ 4,8 % قۇرادى.
186 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى, ونىڭ 126 مىڭى – تۇراقتى.
قۇرمەتتٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى!
ەلباسىنىڭ ەلەۋمەتتٸك باستامالارىن, سونداي-اق سٸزدٸڭ ەلەۋمەتتٸك كٷن تەرتٸبٸڭٸزدٸ ٸس جٷزٸنە اسىرۋ - ٷكٸمەت جۇمىسىنىڭ باستى باسىمدىعى.
بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بەرٸ ەڭ تٶمەنگٸ جالاقى 1,5 ەسەگە ارتتىرىلدى, تٶمەن ەڭبەكاقى الاتىن جۇمىسكەرلەر ٷشٸن سالىق جٷكتەمەسٸ 10 ەسەگە تٶمەندەتٸلدٸ, ا.ج. 1 ماۋسىمنان باستاپ بيۋدجەت سالاسىنداعى جەكەلەگەن جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسى 30%-عا دەيٸن كٶتەرٸلدٸ.
حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ بيزنەس-قاۋىمداستىقتىڭ اراسىندا كەڭ قولداۋعا يە بولدى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا تٶمەن جالاقى الاتىن 1,1 ملن جۇمىسشى ورتا ەسەپپەن ەڭبەكاقىسىنا 31% كٶلەمٸندە ٷستەمە اقى الدى.
سونىمەن قاتار, ا.ج. 1 سەۋٸردەن باستاپ اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶلەمٸ ارتتىرىلدى.
قابىلدانعان شارالار شامامەن 5,2 ملن ادامنىڭ تابىسىنا وڭ ىقپالىن تيگٸزدٸ. قابىلدانعان مەملەكەتتٸك باعدارلامالار مەن ەلەۋمەتتٸك شارالاردى ٸسكە اسىرۋ نەتيجەسٸندە ا.ج. ٸ جارتىجىلدىعىندا ەكونوميكا ٶسٸمٸ تۇرعىنداردىڭ ورتاشا ايلىق جالاقىسىنىڭ 9%-عا جەنە ناقتى تابىسىنىڭ 5,5%-عا ٶسۋٸن كٶرسەتتٸ.
سٸزدٸڭ تاپسىرماڭىز بويىنشا ٷكٸمەت ۇلتتىق بانكپەن بٸرلەسٸپ كەپٸلسٸز تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەر بويىنشا ازاماتتاردىڭ بورىش جٷكتەمەسٸن تٶمەندەتۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزۋدە.
سونىمەن قاتار ٶزەكتٸ ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ شەشۋ بويىنشا شۇعىل شارالار پاكەتٸ ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر.
جۇمىسسىز جەنە ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتاردى نەتيجەلٸ جۇمىسپەن قامتۋعا تارتۋ بويىنشا پرواكتيۆتٸ شارالار ٸسكە اسىرىلا باستادى.
بيىل جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىمەن قامتۋ, ونىڭ ٸشٸندە «باستاۋ بيزنەس» جەنە «جاس كەسٸپكەر» باعدارلامالارى اياسىندا قىسقا مەرزٸمدٸ كەسٸپتٸك وقىتۋ ارقىلى قامتۋ 4 ەسە ارتادى جەنە 300 مىڭنان استام ادامدى قۇرايدى.
اعىمداعى جىلى شاعىن نەسيەلەندٸرۋگە شىعىندار 19 مىڭ ادامدى قامتۋمەن 85 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايتىلدى.
جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ٸسكە اسىرۋعا گرانتتار كٶلەمٸ 37 مىڭنان استام ادامدى قامتۋمەن 18 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايتىلادى.
ا.ج. 1 قىركٷيەكتەن باستاپ 122 مىڭنان استام ادامدى قامتۋمەن, تجكب-دەگٸ جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا بٸلٸم الۋشىلاردىڭ شەكٸرتاقىسى 30%-عا ٶسەدٸ.
از قامتىلعان جەنە كٶپ بالالى وتباسىلاردان شىققان بالالاردى جوو-لاردا وقىتۋ ٷشٸن قوسىمشا 5 مىڭ نىسانالى مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ گرانتتارى بٶلٸنەدٸ.
تۇرعىن ٷيدٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن نۇر-سۇلتان, الماتى, شىمكەنت قالالارىندا جۇمىس ٸستەيتٸن جاستار ٷشٸن ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷيلەر سانى 3 ەسەگە, جىلىنا 3 مىڭ پەتەرگە دەيٸن ارتتىرىلدى.
جەكە ينۆەستورلاردى تارتۋمەن تۇرعىنداردىڭ از قامتىلعان ساناتتارى ٷشٸن جالعا بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷي كٶلەمٸ جىلىنا 20 مىڭ پەتەرگە دەيٸن 2 ەسەگە ارتتىرىلادى.
اتالعان شارالار پاكەتٸن ٸسكە اسىرۋ 500 مىڭنان اسا ادامعا وڭ ىقپالىن تيگٸزەدٸ.
جالپى, 2019 جىلى ەلەۋمەتتٸك سالا شىعىندارى 7,1 ترلن تەڭگەگە دەيٸن ارتتىرىلدى.
ٷكٸمەت اتالعان ەلەۋمەتتٸك شارالاردى ٸسكە اسىرۋ بويىنشا بارلىق قاجەتتٸ شارالاردى قابىلدايتىن بولادى.
* * *
سٸزدٸڭ سايلاۋالدى باعدارلاماڭىزدى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن, قۇرمەتتٸ, قاسىم-جومارت كەمەلۇلى, ٷكٸمەت 7 باسىمدىقتى باعىت بويىنشا جٷيەلٸ شارالار كەشەنٸن قامتيتىن «جاڭا كٷن تەرتٸبٸن» ەزٸرلەپ, جٷزەگە اسىرۋدا.
بٸرٸنشٸ باعىت. ديناميكالى ەكونوميكا – بارشانىڭ يگٸلٸگٸنٸڭ نەگٸزٸ.
بٸرٸنشٸدەن, بٸزدٸڭ جۇمىسىمىزدىڭ باستى باسىمدىعى – جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ.
ەكونوميكانىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ جەنە نەتيجەلٸ جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ ٷشٸن نەگٸزگٸ مەسەلە – ينۆەستيتسييالاردىڭ جاڭا تولقىنىن تارتۋ.
بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز – جىل سايىن نەگٸزگٸ كاپيتالعا ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸن ورتا ەسەپپەن 20%-عا ارتتىرىپ, ونىڭ دەڭگەيٸن 2025 جىلعا قاراي جٸٶ-نٸڭ 30% دەيٸن جەتكٸزۋ.
نىسانالى پارامەترلەرگە قول جەتكٸزۋ ٷشٸن نەگٸزگٸ كاپيتالعا 5 جىل بويى 30 ترلن تەڭگە سوماسىندا ينۆەستيتسييالار تارتۋ قاجەت. بٷگٸندە 12,4 ترلن تەڭگە سوماسىندا جوبالار پۋلى انىقتالدى. ياعني, جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 3 ترلن تەڭگەدەن قوسىمشا قارجى تارتۋ قاجەت.
تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالاردىڭ جىلدىق كٶلەمٸن قازٸرگٸ 24 ملرد دوللاردان 2025 جىلعا قاراي 34 ملرد-قا دەيٸن ارتتىرۋ كەرەك.
ينۆەستيتسييالار تارتۋ ٷشٸن ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ, وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنٸنٸڭ, كٶلٸك جەنە لوگيستيكانىڭ, اٶك پەن تۋريزمنٸڭ ەلەۋەتٸ زور.
ينۆەستيتسييالار تارتۋ جاھاندىق بەسەكەلەستٸكتٸڭ ارتۋى جاعدايلارىندا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. وسىعان بالانىستى ٷكٸمەت بارلىق مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن قولدانۋمەن جەنە قولايلى ينۆەستيتسييالىق احۋال قۇرۋمەن ينۆەستيتسييالار تارتۋ بويىنشا پرواكتيۆتٸ جۇمىستاردى جٷرگٸزە باستادى.
اعىلشىندىق قۇقىقتى, جوبالاردى قۇرىلىمداستىرۋدى جەنە تەڭ قارجىلاندىرۋدى قولدانۋ ارقىلى احقو ەلەۋەتٸن پايدالانۋ شەتەلدٸك جەنە وتاندىق ينۆەستورلار ٷشٸن تارتىمدى جاعدايلار تۋدىرادى.
ەربٸر ورتالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگان مەن ۇلتتىق حولدينگ ٷشٸن ناقتى نىسانالى ينديكاتورلار قويىلادى.
ينۆەستيتسييالار تارتۋ جٶنٸندەگٸ ٷيلەستٸرۋ كەڭەسٸندە بارلىق ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭ جٷزەگە اسىرىلۋ بارىسى قاراستىرىلاتىن بولادى.
ەكٸنشٸدەن, ٷكٸمەت بيزنەس-قاۋىمداستىقپەن بٸرلەسٸپ يندۋسترييا 4.0 تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋمەن ٶندٸرٸستٸ كەڭەيتۋ, ەكسپورت گەوگرافيياسىن كەڭەيتۋ, ٶڭدەۋدٸ تەرەڭدەتۋ, ونىڭ ٸشٸندە ترانسۇلتتىق كومپانييالاردى تارتۋ ارقىلى دا ٶندٸرٸستٸڭ جاھاندىق تٸزبەگٸنە ەنۋ بويىنشا نەگٸزگٸ سالالاردى دامىتۋ ستراتەگيياسىن قايتا قاراستىرادى.
بۇل 2025 جىلعا قاراي ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندەگٸ ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن 1,7 ەسەگە, ال ەكسپورتتى 1,5 ەسەدەن استامعا ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ,
اٶك سالاسىندا نارىقتى ساپاسى جوعارى وتاندىق ٶنٸمدەرمەن تولىقتىرۋ جەنە 2025 جىلعا قاراي يمپورتتى 2 ەسەگە تٶمەندەتۋ مٸندەتٸ تۇر.
سونىمەن قاتار اٶك سالاسىندا ەكسپورتتى 2,4 ملرد دوللاردان 5 ملرد دوللارعا دەيٸن ارتتىرۋ بويىنشا شارالار جالعاستىرىلادى.
ەكونوميكانىڭ دامۋى ٷشٸن قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسىنىڭ ەلەۋەتٸ زور. ەڭ الدىمەن, بۇل تۋريزم, ەلەكتروندى ساۋدا, كٶلٸك جەنە لوگيستيكا.
سالاعا 600 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتۋمەن تۋريزمدٸ دامىتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيٸنگٸ جاڭا مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ شەكتەس سالالاردى ەسكەرۋمەن 200 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. 2025 جىلعا قاراي جٸٶ-دەگٸ تۋريزم ٷلەسٸ 8%-عا دەيٸن ارتادى.
ترانزيتتٸك, ساۋدا-لوگيستيكالىق قۋاتتىلىقتاردى ۇلعايتۋ, جەرگٸلٸكتٸ جەنە رەسپۋبليكالىق جولداردى رەكونسترۋكتسييالاۋ جەنە سالۋ ارقىلى كٶلٸك-لوگيستيكالىق كەشەندٸ دامىتۋ 150 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرىپ, سالانىڭ جٸٶ-دەگٸ ٷلەسٸن 10%-عا دەيٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ونلاين-ساۋدا نارىعىندا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدىڭ زور ەلەۋەتٸ بار.
2025 جىلعا قاراي قازاقستاندىق ينتەرنەت-الاڭداردا ساتىپ الۋلار كٶلەمٸ 500 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ارتىپ, جالپى بٶلشەك ساۋدانىڭ 5%-ىن قۇرايتىن بولادى. ەلەكتروندى كوممەرتسييا اياسىندا ترانزيتتەن لوگيستيكالىق كومپانييالاردىڭ كٷتٸلەتٸن تابىسى 1,3 ترلن تەڭگەگە دەيٸن ٶسەدٸ. شەكتەس سالالاردى ەسكەرۋمەن 280 مىڭعا دەيٸن جۇمىس ورىندارى قۇرىلادى.
ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ ٷشٸن سونىمەن قاتار باسقا سالالار دا داميتىن بولادى. بٸزدٸڭ الدىمىزدا 2025 جىلعا قاراي ەكونوميكا بويىنشا ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن كەمٸندە 33%-عا ارتتىرۋ, سونداي-اق شيكٸزاتتىق ەمەس ەكسپورتتى 38 ملرد دوللارعا دەيٸن ۇلعايتۋ مٸندەتٸ تۇر.
ٷشٸنشٸدەن, بۇل ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ.
تاۋ-كەن مەتاللۋرگيياسى كەشەنٸ, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ, ەنەرگەتيكا, كٶلٸك جەنە لوگيستيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى كەسٸپورىندارىندا تسيفرلاندىرۋ شىعىنداردى تٶمەندەتۋ جەنە ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن 1,5 ەسە ارتتىرۋ ارقىلى ەكونوميكانىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەكٸنشٸ باعىت. قۋاتتى ٶڭٸرلەر – قۋاتتى قازاقستان.
كەنتتەنۋ بويىنشا ەلەمدٸك بەتالىستاردى ەسكەرۋمەن «نۇرلى جول», «نۇرلى جەر» جەنە 2025 جىلعا دەيٸنگٸ ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋدىڭ جاڭا مەملەكەتتٸك باعدارلامالارى اياسىندا بٸزدٸڭ جۇمىسىمىز ٸرٸ اگلومەراتسييالار مەن جالپى قالالاردى ساپالى دامىتۋعا باعىتتالاتىن بولادى.
وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸمەن بٸرلەسٸپ «ادامدار ينفراقۇرىلىمعا» قاعيداتى نەگٸزٸندە 6 مىڭ 454 اۋىلدىق ەلدٸ مەكەننەن تۇرعىندار سانىنىڭ ديناميكاسى, ەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەرٸ مەن تيٸستٸ ينفراقۇرىلىمنىڭ بولۋى بويىنشا دامۋ ەلەۋەتٸ بار 3 مىڭ 387 اۋىلدان تۇراتىن تسيفرلىق كارتا جاسالدى.
«اۋىل - ەل بەسٸگٸ» جوباسىن ودان ەرٸ ٸسكە اسىرۋ تٸرەك جەنە سەرٸكتەس اۋىلداردىڭ ينفراقۇرىلىمىن باسىمدىقتى قارجىلاندىرۋ ارقىلى جٷرگٸزٸلەدٸ.
بۇل بيۋدجەتتٸك ينۆەستيتسييالاردى پايدالانۋ تيٸمدٸلٸگٸن جەنە 2025 جىلعا قاراي اۋىلدىقتاردىڭ 85%-نىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن ارتتىرادى.
2019 جىلى 700 مىڭ ادام تۇراتىن 53 اۋىلدىڭ ينفراقۇرىلىمى جاڭعىرتىلىپ, 4 مىڭ 700 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلادى.
ٷشٸنشٸ باعىت. تابىستى كەسٸپكەرلٸك.
سٸزدٸڭ تاپسىرماڭىز بويىنشا ٷكٸمەت شوب-تىڭ جٸٶ-دەگٸ ٷلەسٸن قازٸرگٸ 28%-دان 2025 جىلعا قاراي جٸٶ-نٸڭ 35%-ىنا دەيٸن جەتكٸزۋ بويىنشا شارالار قابىلدايتىن بولادى.
كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ كٶبٸنە ٶڭٸرلٸك سيپاتقا يە.
وسىعان بايلانىستى, ٷكٸمەت «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بٸرلەسٸپ 6 وبلىستا زەرتتەۋلەر جٷرگٸزدٸ.
مەسەلەن, تەك اتىراۋ وبلىسىندا يمپورت الماستىرۋ اياسىندا 539 ەلەۋەتتٸ تاۋارلار مەن قىزمەتتەر انىقتالعان.
مۇنداي جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ كەسٸپورىنداردىڭ ٶندٸرٸس كٶلەمٸن 80 ملرد تەڭگە سوماسىنا ارتتىرىپ, 1 190 ماماندىق بويىنشا 8 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونىمەن قاتار, ماشيناجاساۋ جەنە كەن ٶندٸرۋ ٶنەركەسٸبٸ سالاسىنىڭ 100 ملرد تەڭگەگە جۋىق قاراجاتقا يمپورت الماستىرۋ ەلەۋەتٸ بار.
بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ ەكٸمدٸكتەرٸ «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بٸرلەسٸپ سالالاردى دامىتۋدىڭ ٶڭٸرلٸك باعدارلامالارىن ەزٸرلەيدٸ.
تٶرتٸنشٸ باعىت. تيٸمدٸ مەملەكەتتٸك باسقارۋ.
ىقشام مەملەكەتتٸك اپپارات قۇرۋ ٷشٸن ۆەدومستۆولىق باعىنىشتى ۇيىمداردى جەنە ولارعا بٶلٸنەتٸن بيۋدجەت قاراجاتىن وڭتايلاندىرۋ بويىنشا جۇمىستار جالعاسادى.
قوسالقى قىزمەتتەردٸ ورتالىقتاندىرۋ بويىنشا شارالار قابىلدانادى (عيماراتتاردى كٷتۋ, بۋحگالتەرلٸك ەسەپ, مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋلاردى ٶتكٸزۋ).
بيىل جىل سوڭىنا دەيٸن ەلەكتروندى فورماتتا ۇسىنىلاتىن مەملەكەتتٸك قىزمەتتەر ٷلەسٸ 80%-عا, كەلەسٸ جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن 90%-عا دەيٸن جەتكٸزٸلەدٸ.
مەملەكەت قارجىسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە.
مەملەكەتتٸك باعدارلامالاردىڭ نىسانالى كٶرسەتكٸشتەرٸ مەن مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ستراتەگييالارى ولاردىڭ ناقتى قارجىلىق قامتاماسىز ەتٸلۋٸن ەسكەرۋمەن تٷزەتٸلەدٸ.
كەلەسٸ جىلدان باستاپ جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ كٸرٸس بازاسىنا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستەن تٷسەتٸن كورپوراتيۆتٸ تابىس سالىعى بەرٸلەدٸ.
سوندىقتان, ينۆەستيتسييالاردى بەلسەندٸ تارتىپ, كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتىپ وتىرعان ٶڭٸرلەردٸڭ جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتٸنە قوسىمشا سالىق تٷسەدٸ.
بەسٸنشٸ باعىت. تيٸمدٸ ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقات جٷيەسٸ.
ەلەۋمەتتٸك قولداۋدىڭ اتاۋلىلىعى مەن تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ بويىنشا شارالار قابىلدانادى.
مۇقتاج ازاماتتارعا كٶمەكتٸڭ كٶرسەتٸلۋٸ ولاردى ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق تٸرشٸلٸگٸنە بەلسەنە تارتىلۋعا ىنتالاندىرۋى تيٸس.
قازاقستاندىق وتباسىلار بويىنشا جاسالعان ەلەۋمەتتٸك كارتالار نەگٸزٸندە ەر وتباسىنىڭ ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقاتىنا مونيتورينگ جٷرگٸزٸلٸپ, ودان سوڭ قولداۋ شارالارى بەلگٸلەنەدٸ.
ەكونوميكانىڭ جەنە تۇرعىنداردىڭ ناقتى تابىسىنىڭ ٶسٸمٸ مەسەلەلەرٸ ەڭبەك نارىعىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸمەن تٸكەلەي بايلانىستى.
حالىقتىڭ دەموگرافييالىق ٶسٸمٸن ەسكەرە وتىرىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸن 4,8%-دان 4,5%-عا دەيٸن ازايتۋ ٷشٸن 2025 جىلعا دەيٸن 2,7 ملن ادامدى جۇمىس ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك.
سوندىقتان ينۆەستيتسييالار تارتۋ ارقىلى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ مەسەلەسٸ ٷكٸمەت ٷشٸن بٸرٸنشٸ كەزەكتەگٸ مەسەلە.
ۇلتتىق ەڭبەك نارىعىن جٷيەلٸ جاڭعىرتۋ بويىنشا شارالار قابىلدانادى, وندا ەلەكتروندى ەڭبەك نارىعىن دامىتۋ, تۇرعىندارعا پرواكتيۆتٸ قىزمەتتەر كٶرسەتۋگە باسىمدىق بەرۋمەن جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ جۇمىسىن «قايتا جٷكتەمەلەۋ» جەنە ەڭبەك ورنالاستىرۋدا دەربەس تەسٸلدٸ قولدانۋ قامتىلادى.
التىنشى باعىت. بٸلٸمدٸ ۇلت: بارشاعا ارنالعان قازٸرگٸ بٸلٸم بەرۋ ستاندارتتارى.
بيىل جىل سوڭىنا دەيٸن بٸلٸم بەرۋ مەن عىلىمدى دامىتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيٸنگٸ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى بەكٸتٸلەدٸ.
ونىڭ اياسىندا ٷش اۋىسىمدىق مەكتەپتەر مەسەلەسٸ شەشٸلەدٸ.
بارلىعى 500 مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ٸشٸندە 100-دەن اسا جەكەمەنشٸك مەكتەپ جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋدى ەنگٸزۋ ەسەبٸنەن اشىلادى.
سونىمەن قاتار, مجە مەحانيزمٸ بويىنشا 3 مىڭعا جۋىق جاڭا بالاباقشالار اشىلادى.
2021 جىلعا قاراي ەلٸمٸزدٸڭ مەكتەپتەرٸندە, كوللەدجدەردە, جوو-لاردا جاڭا وقىتۋ باعدارلاماسىنا تولىق كٶشۋ قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.
بۇل رەتتە شاعىن مەكتەپتەردە بٸلٸم بەرۋ ساپاسىن كٷشەيتۋگە, اۋىلدىق جەنە قالالىق مەكتەپتەر اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى ازايتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلاتىن بولادى.
تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋدٸ ەكونوميكانىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸنە بارىنشا باعدارلاۋ ٷشٸن كوللەدجدەر ترانسفورماتسيياسى جەنە ولاردى جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ سەنٸمدٸ باسقارۋىنا بەرۋ باستالدى. 390 كوللەدجدە World Skills حالىقارالىق ستاندارتتارى مەن مودۋلدٸك باعدارلامالار ەنگٸزٸلەدٸ. سونىمەن قاتار, نارىقتاعى سۇرانىسقا وراي قازٸرگٸ كوللەدجدەر جەلٸسٸنە وڭتايلاندىرۋ جەنە پروفيلدەندٸرۋ جٷرگٸزٸلەدٸ.
جاتاقحانالاردى ورىندارمەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن 2022 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 75 مىڭ ورىن پايدالانۋعا بەرٸلەدٸ, بيىلدىڭ ٶزٸندە 8 مىڭ ورىن پايدالانۋعا بەرٸلەدٸ.
عىلىم سالاسىندا ونىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن عىلىمدى قارجىلاندىرۋ مەن باسقارۋدىڭ جاڭارتىلعان مازمۇنى ەنگٸزٸلەدٸ, بۇل رەسٸمدەردٸڭ اشىقتىعى مەن بٶلٸنەتٸن قاراجاتتىڭ تيٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتەدٸ.
جەتٸنشٸ باعىت. سالاۋاتتى ۇلت: مەديتسينالىق قىزمەتتەر ساپاسى مەن قولجەتٸمدٸلٸگٸ.
سٸزدٸڭ تاپسىرماڭىزدى ورىنداۋ اياسىندا بارلىق قارجىلاندىرۋ كٶزدەرٸ ارقىلى دەنساۋلىق ساقتاۋدى قارجىلاندىرۋدى 2024 جىلعا قاراي جٸٶ-نٸڭ 5%-نا دەيٸن جەتكٸزۋ كٶزدەلگەن. بۇل رەتتە, شىعىنداردىڭ 60%-ى دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە بٸرٸنشٸ رەتتٸك مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ بويىنشا پروفيلاكتيكالىق شارالارعا باعىتتالادى.
مٸندەتتٸ مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جٷيەسٸن ەنگٸزۋ 1 ادامعا جالپى شىعىنداردى اعىمداعى جىلعى 97 مىڭ تەڭگەدەن 2025 ج. 270 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
بۇل دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعىن ەدەۋٸر ارتتىرىپ, ونىڭ ينفراقۇرىلىمىنىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ.
2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن 1,1 ترلن تەڭگەدەن استام سوماعا 643 جاڭا نىسان سالىنادى, ونىڭ ٸشٸندە مجە بويىنشا 790 ملرد تەڭگە سوماسىنا 95 ٸرٸ نىسان سالىنادى (72%).
قابىلدانعان شارالار نەتيجەسٸندە 2025 جىلعا قاراي كٷتٸلەتٸن ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى 73 جاستان 75 جاسقا دەيٸن ۇلعايادى.
قۇرمەتتٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى!
سٸز ەلباسى - نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق ستراتەگيياسىن جالعاستىرىپ, ساباقتاستىق نەگٸزٸندە ەلٸمٸزدٸڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتەتٸن جەنە حالىقتىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن شەشۋگە باعىتتالعان ٸرگەلٸ شارالاردى قابىلدادىڭىز.
ٷكٸمەت پەن ەكٸمدٸكتەردٸڭ الدىندا ەلەۋمەتتٸك جەنە ەكونوميكالىق ماڭىزى ٷلكەن تاپسىرمالار مەن مٸندەتتەردٸ بەلگٸلەدٸڭٸز.
قويىلعان مٸندەتتەردٸ ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا ٷكٸمەت ورتالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار ٷشٸن ناقتى نىسانالى ينديكاتورلاردى بەلگٸلەپ, ولاردى ۋاقىتىندا جەنە تيٸمدٸ ورىنداۋ ٷشٸن جاڭا تەسٸلدەر ەنگٸزدٸ.
وسى رەتتە, ەكونوميكانىڭ ساپالى جەنە تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا:
- ينۆەستيتسييالاردى بەلسەندٸ تارتۋعا,
- ٶنٸمدٸ جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا,
- ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋعا,
- ٶنٸمدٸلٸكتٸ ٶسٸرۋگە جەنە ەكسپورتتى دامىتۋعا باعىتتالعان بارلىق قاجەتتٸ شارالار قابىلداناتىن بولادى.
ٷكٸمەت قازاقستاندىقتاردىڭ ٶمٸر ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان سٸزدٸڭ تاپسىرمالارىڭىز بەن باستامالارىڭىزدى ۋاقىتىلى جەنە ساپالى ورىنداۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرادى.
وسى رەتتە, ٷكٸمەت بارلىق قاجەت شارالاردى ۇيىمداستىرۋدا.
نازارلارىڭىزعا راحمەت.
