لاتىنعا كٶشۋ – تٷبٸ بٸر تٷركٸ حالىقتارىن جاقىنداستىراتىن فاكتور

لاتىنعا كٶشۋ – تٷبٸ بٸر تٷركٸ حالىقتارىن جاقىنداستىراتىن فاكتور

ەلٸمٸزدەگٸ ٶنەر مەن مەدەنيەت وشاقتارى, ٸرگەلٸ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇجىمى, ٶنەر, مەدەنيەت قايراتكەرلەرٸ لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ ۇلتتىڭ بولاشاعىنا قاتىستى زامان تالابى ەكەنٸن ايتىپ, ەلباسىنىڭ باستاماسىنا قولداۋ بٸلدٸردٸ. بۇعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اتىنا, قر پرەزيدەنتٸ ەكٸمشٸلٸگٸنە كەلٸپ-تٷسٸپ جاتقان حاتتار دەلەل بولۋدا.

سونداي حاتتاردىڭ بٸرازىنا شولۋ جاساپ كٶرەلٸك. ۇلتتىق مەملەكەتتٸك كٸتاپ پالاتاسىنىڭ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ع. راحىمبايدىڭ پٸكٸرٸنشە, لاتىن قارپٸنە كٶشۋ - تٷبٸ بٸر, تاريحى ورتاق تٷركٸ حالىقتارىمەن جاقىنداستىرا تٷسەتٸن ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ بٸرٸ. «ولارمەن بٸرلەسە وتىرىپ, گۋمانيتارلىق-عىلىمي زەرتتەۋلەردٸ جاڭا ساتىعا كٶتەرۋگە مٷمكٸندٸكتٸڭ مولاياتىنى سٶزسٸز. بۇل ۇلتتىڭ بولاشاعىنا قاتىستى زاماننىڭ تالابى. بۇل ٸسكە بەلسەنٸپ كٸرٸسەتٸن كەز كەلدٸ»,- دەيدٸ ول.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كٸتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى ج. سەيدۋمانوۆ مەملەكەتتٸڭ تابىستى دامۋى تٸلدٸك ورتاعا دا بايلانىستى ەكەندٸگٸنە نازار اۋدارىپتى. ول لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ انا تٸلٸمٸزدٸ دامىتىپ قانا قويماي, حالقىمىزدىڭ بٸرلٸگٸن كٷشەيتٸپ, رۋحاني جاقىنداستىرادى دەپ سانايدى. «بۇل قادامنىڭ شىن مەنٸندە مەملەكەتٸمٸزدٸڭ دامۋىن جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرٸپ, ەلٸمٸزگە جاڭا مٷمكٸندٸكتەر تۋعىزاتىنىنا جەنە قازٸرگٸ ٶركەنيەت جەتٸستٸكتەرٸنە الىپ باراتىنىنا بٸز كەمٸل سەنٸمدٸمٸز»,- دەپ جازادى ول.

اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق وپەرا جەنە بالەت تەاترىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ اسقار بٶرٸباەۆ ەل باسشىسىنىڭ اتىنا جولداعان حاتىندا مىناداي پٸكٸرٸن جەتكٸزٸپتٸ: «ٶزٸمٸزدٸڭ تٶل ەلٸپبيٸمٸز, تٶل جازۋىمىز پايدا بولاتىنى, تٷركٸ حالىقتارىنىڭ اراسىنداعى رۋحاني بايلانىستى ورناتۋعا مٷمكٸندٸك تۋاتىنى, قولدانۋعا ٶتە ىڭعايلى, ەلەمدٸك جاڭا تەحنولوگييالارعا ىڭعايلانعان لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ ەلٸمٸز ٷشٸن ٷلكەن ستراتەگييالىق ماڭىزعا يە».

لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ تۋرالى ۇسىنىستى ۇجىم بولىپ قولداعانداردىڭ قاتارىندا ا. جۇبانوۆ اتىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق مامانداندىرىلعان مۋزىكا مەكتەپ-ينتەرناتى دا بار. مەكەمە ديرەكتورى م. قادىروۆ لاتىنعا كٶشۋ ارقىلى انا تٸلٸمٸزدٸڭ مەرتەبەسٸ دە كٶتەرٸلەتٸنٸنە توقتالعان. «لاتىنعا كٶشۋ ارقىلى ەلٸمٸزدٸڭ ەلەمدٸك مەدەني كەڭٸستٸككە كٸرۋٸنە جەنە جاڭا تەحنولوگييالاردى ەركٸن مەڭگەرۋٸنە جول اشىلادى. قازٸرگٸ تاڭدا ٷش تٸلدٸ ەركٸن مەڭگەرگەن جاس ۇرپاعىمىزعا لاتىن ەلٸپبيٸن مەڭگەرۋ ەش قيىندىق كەلتٸرمەيدٸ. جەنە تەز ٷيرەنٸپ, قالىپتاسىپ كەتەتٸنٸنە سەنٸمٸمٸز مول. ٶيتكەنٸ ٶتكەن جىلدان باستاپ ەلٸمٸزدٸڭ مەكتەپتەرٸندە اعىلشىن تٸلٸ ساباقتارى 1-شٸ سىنىپتان باستاپ وقىتىلۋدا. ەرٸكتٸ ەلٸمٸزدٸڭ جاس ۇرپاعى بٸلٸمدٸ يگەرۋدە جاھاندىق ٶزگەرٸسكە بەيٸمدەلە وتىرىپ, قالىپتاسۋى كەرەك. لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋگە قادام جاسالعانى ٶتە قۋانتارلىق شەشٸم دەپ بٸلەمٸز. تٸلٸمٸزدٸڭ مەرتەبەسٸ اسقاقتاي بەرسٸن!»,-دەلٸنگەن ونىڭ ەلباسىنىڭ اتىنا جولداعان حاتىندا.

ج. ەلەبەكوۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق ەسترادا-تسيرك كوللەدجٸنٸڭ ۇجىمى لاتىنعا كٶشۋ تۋرالى باستامانى «قازاق ەلٸنٸڭ تاعى بٸر جەڭٸسٸ, ەلباسىنىڭ ۇتىمدى ۇسىنىسى» دەپ باعالاپ وتىر. «لاتىن ەلٸپبيٸ – تٷبٸ بٸر تٷركٸ حالقىنىڭ ورتاق دٷنيەسٸ. لاتىنعا كٶشۋ – تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ باتىل قادامدارىنىڭ بٸرٸ دەپ بٸلەمٸز. بٷگٸنگٸ ەل اعالارىنىڭ قازاق تٸلٸن لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشٸرۋ تۋرالى شەشٸمٸن بٸز قۋانىشپەن قابىلدادىق. شىعارماشىلىق-پەداگوگيكالىق ۇجىم رەتٸندە لاتىن ەلٸپبيٸن ناسيحاتتاۋعا جەنە ونىڭ دامۋىنا ايانباي ٷلەس قوسامىز»,- دەيدٸ مەكەمە ديرەكتورى د. ۋەشەۆ.

ك. بايسەيٸتوۆا اتىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق مامانداندىرىلعان مۋزىكالىق ورتا مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ ۇستازدارى: «لاتينيتساعا كٶشۋ قيىندىق تۋعىزبايدى» دەگەن اشىق پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ. «بٸزدٸڭ مەكتەپتە وقۋ مەرزٸمٸ 12 جىل. اعىلشىن تٸلٸ 1-دەن 12-شٸ سىنىپقا دەيٸن وقىتىلادى. بۇل پەننەن مەملەكەتتٸك ەمتيحان تاپسىرىلادى. 2016-2017 وقۋ جىلىنان باستاپ ەلٸمٸزدە بٸرٸنشٸ بولىپ جوعارى سىنىپتاردا 15 توپ قۇرىلىپ, مۋزىكا پەندەرٸ: سولفەدجيو, گارمونييا, ەلەم مەدەنيەتٸ تاريحى اعىلشىن تٸلٸندە ٶتكٸزٸلۋدە. بٸزدٸڭ وقۋشىلاردىڭ اعىلشىن تٸلٸن مەڭگەرۋ دەڭگەيٸ ٶتە جوعارى. ونى مەكتەپكە كەلگەن شەتەلدٸك قوناقتار اتاپ ايتىپ جٷر. لاتىن ەلٸپبيٸنە ەش قيىندىقسىز كٶشۋگە بٸزدٸڭ ۇجىمنىڭ (480 وقۋشى) تولىق مٷمكٸندٸگٸ بار»,-دەلٸنگەن اتالعان ۇجىمنىڭ حاتىندا. «تاعى بٸر ارتىقشىلىق, ەگەر لاتىنعا كٶشسەك, حالقىمىزدىڭ ٶتكەن تاريحىن تەرەڭٸنەن وقىپ, بٸلۋگە زور مٷمكٸندٸك تۋادى. ٷلكەن بۋىن اعالارىمىز كيريلل قارپٸنە كٶشپەي تۇرعاندا لاتىن تٸلٸندە ەش قيىندىقمىز وقىپ, جازا بٸلگەن».- دەيدٸ مەكتەپ-ينتەرنات ديرەكتورى و. ابدۋللاەۆ.

«بۇل بولاشاققا باتىل قادام جاساپ, ەلٸمٸزدٸ بٷكٸل دٷنيە جٷزٸنە تانىتىپ كەلە جاتقان ەلباسىنىڭ تاعى بٸر باياندى باستاماسىنىڭ بٸرٸ جەنە دەر كەزٸندە قوزعالعان عىلىمي ماڭىزى زور شارا دەپ سانايمىز»,-دەپ جازادى ٶز حاتىندا ق. قوجاميياروۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق ۇيعىر مۋزىكالىق كومەدييا تەاترىنىڭ باسشىسى ر. توكتاحۋنوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, تەۋەلسٸز ەلدٸڭ نەگٸزگٸ بەلگٸلەرٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە جازۋدىڭ ماڭىزى ٶتە زور. «بٷگٸنگٸ تەحنولوگييا زامانىندا عالامتور جەلٸسٸندە لاتىن ەلٸپبيٸمەن كومپيۋتەردە كەز-كەلگەن ادام جۇمىس ٸستەي الادى. لاتىنعا كٶشسەك, بٸرٸنشٸدەن, قازاق تٸلٸنٸڭ حالىقارالىق دەرەجەگە شىعۋىنا جول اشىلادى. حالىقارالىق اقپارات كەڭٸستٸگٸنە كٸرۋگۋگە مٷمكٸندٸك تۋادى. ەكٸنشٸدەن, تامىرى بٸر تٷركٸ تٸلدەس حالىقتارمەن رۋحاني بايلانىستى كٷشەيتۋگە دە پايداسى زور بولاتىنى انىق»,-دەيدٸ ول.

پ. چايكوۆسكيي اتىنداعى الماتى مۋزىكالىق كوللەدجٸنٸڭ ۇجىمىنىڭ ەلباسىنىڭ اتىنا جولداعان حاتىندا: «لاتىن قارپٸنە اۋىسۋ تۋرالى ەلباسىنىڭ باستاماسى قازاق حالقىن جاڭا بٸر رۋحاني ساتىعا كٶتەردٸ. لاتىن ەلٸپبيٸ جاڭا تاريحي كەزەڭگە اياق باسۋعا, بەسەكەلەستٸك قابٸلەتتٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا, سونىمەن قاتار, بٸلٸم مەن وتانشىلدىقتى دامىتۋعا ٷلكەن سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ. بٸز سٸزدٸ قولدايمىز! بٸز سٸزبەن بٸرگەمٸز! لاتىن ەلٸپبيٸن قولدانۋ – ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعى ٷشٸن جاسالعان ٷلكەن تاريحي قادام!»,- دەپ جازىلىپتى.

استانا-بالەت تەاترى دا ۇتىمدى ۇسىنىسقا قولداۋ بٸلدٸرە وتىرىپ, لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ تٷركٸ جەنە جاھاندىق ەلەممەن ىقپالداسۋعا, قازاق حالقى بۇرىن قولدانعان ەلٸپبيگە قايتىپ ورالۋعا, ۇلتتىق سانامىزدىڭ جاڭعىرۋىنا ٶز سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ دەگەن ٷمٸتٸن جەتكٸزگەن. ال «استانا وپەرا» مەملەكەتتٸك وپەرا جەنە بالەت تەاترىنىڭ ۇجىمى لاتىنعا اۋىسۋ بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدٸ جاھاندىق ٶركەنيەتكە جاقىنداتا تٷسەدٸ دەگەن لەبٸزٸن جولداپتى. «لاتىن ەلٸپبيٸ – ەلەمدەگٸ ەڭ تانىمال جازۋلاردىڭ بٸرٸ جەنە ونىڭ بولاشاعى زور. تەاتر ۇجىمى سٸزدٸڭ ەل ٶمٸرٸندەگٸ وسى تاريحي شەشٸمٸڭٸزدٸ قولداپ, ەرٸ قاراي جٷزەگە اسۋىنا ٷلەسٸن قوسادى»,-دەلٸنگەن ۇجىمنىڭ حاتىندا.