قىزىلوردا وبلىسىندا تٸرەكتٸ ەلدٸ-مەكەندەردٸ دامىتۋ جۇمىسى 2013 جىلى باستالدى. وعان سەيكەس كەلەتٸن 16 ەلدٸ-مەكەن ٸرٸكتەلٸپ الىندى.
سوڭعى 3 جىلدا بيۋدجەت كٶزدەرٸنەن تٸرەكتٸ اۋىلدارداعى ەلەۋمەتتٸك نىساندار قۇرىلىسىنا, كٷردەلٸ جٶندەۋ, ينفراقۇرىلىممەن جابدىقتاۋ, اباتتاندىرۋ شارالارىنا 9137 ملن تەڭگە قارجى باعىتتالدى. ەلدٸ مەكەندەردٸڭ بارلىعى ورتالىقتاندىرىلعان اۋىزسۋ جٷيەسٸنە قوسىلعان. ۇزىندىعى 310,4 شاقىرىم بولاتىن اۋىلٸشٸلٸك جولداردىڭ 64%-نە اسفالت تٶسەلگەن. ەلەكتر جەلٸلەرٸنٸڭ جالپى ۇزىندىعى 515,5 شاقىرىم بولسا, ونىڭ ورتاشا توزۋ جاعدايى – 63%.
بارلىق تٸرەك ەلدٸ مەكەندە مەملەكەتتٸك 22 مەكتەپ, ونىڭ ٸشٸندە مەكتەپكە دەيٸنگٸ بالا تەربيەسٸ جٶنٸندەگٸ ۇيىمدار قىزمەت جاسايدى. بالاباقشا سانى – 29, ونىڭ 16-سى - مەملەكەتتٸك, 13-ٸ – جەكە مەنشٸكتە. جاڭادان 3 مەكتەپ (ەڭبەكشٸ, تٷگٸسكەن, تٶمەنارىق), 3 بالاباقشا (مەدەنيەت, ەڭبەكشٸ, تٷگٸسكەن) سالىندى. 8 مەكتەپ (سەكسەۋٸلدە – 3-ەۋ, شيجاعا, مەدەنيەت, تٶمەنارىق, جانقوجا باتىر, تٷگٸسكەن), 7 بالاباقشا (ٶركەندەۋ, تٶرەتام, اققۇم, تٷگٸسكەندە – 2-ەۋ, تٶمەنارىق, بٸرلٸك) عيماراتتارى كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتكٸزٸلدٸ.
قازٸرگٸ كٷنٸ اتالعان اۋىلداردا تۇرعىندارعا 25 دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى قىزمەت كٶرسەتەدٸ. 8 دەرٸگەرلٸك امبۋلاتورييا قۇرىلىسى, ونىڭ ٸشٸندە 4 اۋىلدا شيجاعا, ٶركەندەۋ, اقجارما, بٸرلٸك مەملەكەتتٸك-جەكەشەلٸك ەرٸپتەستٸك نەگٸزٸندە سالىنىپ جاتىر. سەكسەۋٸل, قامىستىباس, ٸٸٸ ينتەرناتسيونال, ەڭبەكشٸ ەلدٸ مەكەندەرٸندە بيۋدجەت ەسەبٸنەن سالىندى. 2 اۋىلدا ەمحانا مەن دەرٸگەرلٸك امبۋلاتوريياعا كٷردەلٸ جٶندەۋ جٷرگٸزٸلدٸ.
مەدەنيەت سالاسىندا 16 اۋىلدىق كلۋب جۇمىس جاسايدى. 4 اۋىلدا (سەكسەۋٸل, قامىستىباس, مەدەنيەت, ەڭبەكشٸ) مەدەنيەت ٷيلەرٸ سالىندى. 5 اۋىلدا (جانقوجا باتىر, ٶركەندەۋ, ٸٸٸ ينتەرناتسيونال, اقجارما, بەسارىق) كلۋبتار تٷگەلدەي جٶندەلدٸ. سونىمەن قاتار, 17 كٸتاپحانا (سەكسەۋٸل كەنتٸندە – 2-ەۋ, قالعان اۋىلداردا – 1-ەۋدەن) تۇرعىندارعا قىزمەت كٶرسەتۋدە. ولاردىڭ بارلىعى مەدەنيەت ٷيلەرٸندە ورنالاسقان. شيجاعا, تٷگٸسكەن اۋىلدارىندا مەدەنيەت ٷيٸن سالۋ قاجەتتٸلٸگٸ تۋىنداپ وتىر.
كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ باعىتىندا اۋىلدىق ەلدٸ مەكەندەردٸڭ ٶندٸرٸستٸك ەلەۋەتٸن دامىتۋعا, ەكونوميكانى كٶتەرۋگە, قوسىمشا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا ىقپال ەتەتٸن بيزنەس قۇرىلىمداردىڭ بەلسەندٸلٸگٸن ارتتىرۋ ماڭىزدى. بۇل سالادا سوڭعى 5 جىلدا جالپى سوماسى 716,5 ملن تەڭگەگە 89 جوبا جٷزەگە اسىرىلدى. «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى - 2020» باعدارلاماسى شەڭبەرٸندە 2017 جىلى 9 گرانتتىق جوبا قارجىلاندىرىلسا, 16 جۇمىس ورنى اشىلدى. بيىل 17 جوباعا قارجى بٶلٸنٸپ, 34 جۇمىس ورنى قۇرىلدى. 2015-2018 جىلدارى «ٶڭٸرلٸك ينۆەستيتسييالىق ورتالىعى» جشس ارقىلى 6%-پەن 5 جىلعا جالپى سوماسى 242,3 ملن تەڭگەگە 49 جوبا قارجىلاندىرىلىپ, 63 جۇمىس ورنى اشىلدى. 8 تٸرەكتٸ ەلدٸ مەكەندە 351 ادامنان تۇراتىن 12 اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆٸ قۇرىلدى. مال جەنە قۇس شارۋاشىلىعى باعىتىنداعى 6 كووپەراتيۆ نەسيەلەندٸرٸلدٸ.
وسى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ وبلىستا حالىق سانى 2 مىڭ ادامنان اساتىن اۋىل ەكٸمدەرٸنٸڭ بيۋدجەتٸ 65 اۋىلدىق وكرۋگتە ەنگٸزٸلدٸ. دەربەس بيۋدجەتتٸ ەنگٸزۋ اۋىلدىق وكرۋگتەردٸڭ قارجىلىق مٷمكٸندٸكتەرٸن كەڭەيتۋگە جەنە سالىقتى تٸكەلەي ٶز بيۋدجەتٸنە الۋى ارقىلى جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار مەسەلەلەردٸ شەشۋدە جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدىڭ رٶلٸن كٷشەيتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. تٸرەكتٸ ەلدٸ مەكەندەر ٸشٸنەن قازالى اۋدانىنىڭ جانقوجا باتىر جەنە ٶركەندەۋ اۋىلدارىنداعى حالىق سانى 2 مىڭنان تٶمەن بولعاندىقتان, دەربەس بيۋدجەت ەنگٸزٸلمەي, ولار اۋدان بيۋدجەتٸنٸڭ قۇرامىندا قالىپ وتىر. 1 شٸلدەگە دەيٸن جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدىڭ 4-دەڭگەيٸنە جاتاتىن اۋىلدىق وكرۋگتەردٸڭ بيۋدجەت جوسپارىنىڭ 54,5%-ٸ ورىندالدى.
تٸرەكتٸ ەلدٸ مەكەندەردٸ ەرٸ قاراي دامىتۋ باعىتىندا تيٸستٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ, ولاردى كەشەندٸ دامىتۋدىڭ 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى ەزٸرلەنٸپ, جۇمىس جٷرگٸزٸلەدٸ.
