قىتايدان جٷكتەر قازاقستانعا جاڭا ٷلگٸ بويىنشا تاسىمالدانادى. بۇل تۋرالى مەملەكەتتٸك كٸرٸستە كوميتەتٸ حابارلادى.
كٶرسەتٸلگەن مودەل قىتاي تاراپىنىڭ تالاپتارىنا سەيكەس فيزيكالىق كەزدەسۋدٸ بارىنشا ازايتىپ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ بارىسىندا ەزٸرلەنگەن.
سونىمەن قاتار, ٸسكە اسىرىلعان جاڭا فورماتتاعى شەكارا جۇمىسىنىڭ فورماسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ شەشٸمٸ مەن تيٸستٸ نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق بازاسى قابىلدانعاننان كەيٸن جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار ٷشٸن قوسىمشا 200 جۇمىس ورنىن كامتاماسىز ەتتٸ.
اعىمداعى جىلدىڭ تامىز ايىنان باستاپ قازان ايىنا دەيٸنگٸ كەزەڭدە «ەۆروترانزيت» جشس قىتايدان كٶلٸكتٸك-لوگيستيكالىق ورتالىققا (TLC) 728 تيٸستٸ رەيستٸ جٷزەگە اسىرىپ, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ قورىنا 227.3 ملن تەڭگە سالىق تٷسٸرٸپ وتىرىپ.
سالىستىرمالى تٷردە كەلتٸرەتٸن بولساق, ٶتكەن جىلدىڭ اعىمداعى كەزەڭٸندە, قىتايدان تۇتىنۋ تاۋارلارىن تاسىمالداۋدىڭ ٷلكەن كٶلەمٸمەن ورتاشا العاندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كٶلٸك كومپانييالارىنىڭ ەرقايسىسى بيۋدجەتكە 1,5 ملن.تگ. سالىق تٷسٸرگەن.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتسەك, قىتاي تاراپىنان كارانتينگە بايلانىستى تۋىنداعان شەكارادان ٶتۋ ەرەجەلەرٸ مەن جٷكتەردٸ ٶڭدەۋ تالاپتارىنىڭ كٷشەتٸلگەنٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «نۇر جولى» كەدەن ٶتكٸزۋ پۋنكتٸسٸندە كٶلٸكتەردٸڭ كەپتەلٸسٸنە ەكەلدٸ.
ەڭ جوعارعى كەزەڭدەردە جٷكتەردٸ تاسىمالداۋ قۇنى 10 ەسەگە دەيٸن, دەمەك 1500-دەن 15000 اقش دوللارىنا دەيٸن ٶستٸ, سوندىكتان دا قازاقستان تاسىمالداۋشىلارى جاپپاي «نۇرلى-جولعا» كەدەن ٶتكٸزۋ پۋنكتٸسٸنە بەت الدى. بٸر شاقىرىمعا سوزىلاتىن كەزەكتەردٸڭ قالىپتاسۋىمەن «يتەرگٸشتەر» دەپ اتالاتىندار تاراپىنان وزبىرلىق باستالدى. ولاردىڭ شەكارادان زاڭسىز ٶتۋگە ارنالعان «كٶلەڭكەلٸ» سحەمالارىمەن جٷرگٸزۋشٸلەر مەن تاۋارلاردى ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ كەرٸ بايلانىسىن تۋدىردى, قازاقستاننىڭ ترانزيتتٸك يميدجٸنە كەرٸ ەسەرٸن تيٸگزدٸ, ٶيتكەنٸ كەزەكتە الىس شەتەلدەردەن (اۆسترييا, گەرمانييا, فرانتسييا) جٷرگٸزۋشٸلەر دە بولدى.
جاعدايدى رەتتەۋ ٷشٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ قحر-مەن بٸرقاتار كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزدٸ. نەتيجەسٸندە قىتاي تاراپىنىڭ كٷندەلٸكتٸ قابىلداۋى 20-دان 80 اۆتوموبيلگە دەيٸن ٶستٸ.
سونداي-اق, قازاقستان اۋماعىندا شەكارالىق تلو اشۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى. وسىلايشا, بٷگٸنگٸ كٷنٸ تاۋارلاردى قىتايلىق تٸركەمەلەرگە تٸكەلەي بٸزدٸڭ شەكاراداعى تلو-نا ەكەلۋگە بولادى, ولار كەدەندٸك ٶڭدەۋدەن ٶتٸپ, تۇتىنۋ ايماقتارىنا ەرٸ قاراي تاسىمالداۋ ٷشٸن قازاقستاندىق كٶلٸككە قايتا تيەلەدٸ. قازاقستاندىق اۆتوموبيل كٶلٸگٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸنٸڭ قىتاي جاعىنا ٶتۋ قاجەتتٸلٸگٸ جويىلدى جەنە سەيكەسٸنشە «نۇر جولى» كەدەن ٶتكٸزۋ پۋنكتٸسٸندە جٷكتەمە ازايدى.
تلو-تا قايتا جٷكتەلگەننەن كەيٸن, جٷكتەر وتاندىق كٶلٸكتەرمەن الماتىعا جەتكٸزٸلەدٸ جەنە مۇنداي تاسىمالداۋدىڭ قۇنى 200 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى. ٶز كەزەگٸندە, بۇل جاعداي كومپانييالارعا تٸركەمە تٸركەلگەن قىتاي قابىلدامايتىن كٶلٸك قۇرالدارىمەن تابىس تابۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. وسىعان بايلانىستى تاسىمالداۋشىلار ٷشٸن جٷك قۇنىن تٶمەندەتۋدٸڭ سەبەپتەرٸ تۋىندادى. وسى تۇرعىدا بۇل تۇتىنۋشى ٷشٸن تاۋارلار قۇنىنىڭ تٶمەندەۋٸنە ەسەر ەتەدٸ.
سونداي-اق, سىبايلاس جەمقورلىق, سۋبەكتيۆتٸ كٶزقاراس مەسەلەلەرٸن شەشەتٸن جەنە ادامي فاكتوردى جوققا شىعاراتىن كٶپ-دە ەلەكتروندىق كەزەك ەنگٸزٸلدٸ. GoCargo.kz سايتى ارقىلى الدىن-الا كەزەككە تاپسىرىس بەرۋگە بولادى. تاسىمالداۋشىلار ٶتكٸزۋ پۋنكتٸنە SMS حابارلامالارى ارقىلى كەلۋ قاجەتتٸلٸگٸ تۋرالى حاباردار ەتٸلەدٸ.
بولاشاقتا ەلەكتروندى كەزەك جٷيەسٸنٸڭ جۇمىسىن قازاقستاننىڭ باسقا دا ٶتكٸزۋ پۋنكتتەرٸندە تاراتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونىمەن قاتار, بٷگٸنگٸ كٷنٸ شەكارادا كٶلەڭكەلٸ تاسىمالداۋشىلار مەن «يتەرۋشٸلەردٸڭ» ٷلكەن كٸرٸس كٶزدەرٸن تٸكەلەي جاۋىپ تاستاعان ەلەكتروندى كەزەك جٷيەسٸن بۇزۋ ەرەكەتتەرٸ جاسالۋدا.
جوعارىدا قابىلدانعان شارالار نەتيجەسٸ قىتايمەن ساۋدانىڭ ٶسۋٸنە ىقپال ەتەدٸ. سونداي-اق بٸرقاتار مٸندەتتەر شەشٸلەدٸ, ونىڭ ٸشٸندە بۇرىن جابىلعان باقىلاۋ بەكەتتەرٸن اشۋ جەنە جٷرگٸزۋشٸلەرگە ۆيزا بەرۋدٸ قالپىنا كەلتٸرۋ.
