قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ كٶمەكشٸسٸ – قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ حاتشىسى ەسەت يسەكەشوۆ قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸن ودان ەرٸ دامىتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا سەلەكتورلىق كەڭەس ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
قۇقىق قورعاۋ جٷيەسٸنٸڭ تولىققاندى رەفورماسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىن دامىتۋدىڭ زاماناۋي كەزەڭٸندەگٸ ەڭ ٶزەكتٸ مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ بولىپ قالادى.
قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ اپپاراتى ەلباسى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ تيٸستٸ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرۋدا.
30 سەۋٸردە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ كٶمەكشٸسٸ – قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ حاتشىسى ەسەت يسەكەشوۆ قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸن ودان ەرٸ دامىتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا سەلەكتورلىق كەڭەس ٶتكٸزدٸ.
كەڭەس جۇمىسىنا ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ, باس پروكۋراتۋرانىڭ, قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸ كوميتەتٸنٸڭ (بۇدان ەرٸ – كوميتەت) جەنە ونىڭ اۋماقتىق بٶلٸمشەلەرٸنٸڭ باسشىلىق قۇرامى قاتىستى.
ٸشكٸ ٸستەر مينيستٸرٸ ە.ز. تۇرعىمباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلدان 2020 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭگە ارنالعان قۇقىقتىق ساياسات تۇجىرىمداماسىندا كٶرسەتٸلگەن پەنيتەنتسيارلىق جٷيەنٸ دامىتۋ مٸندەتتەرٸن ورىنداۋ نەتيجەلەرٸن ۇسىندى.
اتاپ ايتقاندا, باس بوستاندىعىنان ايىرۋمەن بايلانىستى ەمەس قىلمىستىق جازالاۋ شارالارىن پراكتيكاعا كەڭٸنەن ەنگٸزۋ قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
ەگەر 2009 جىلى باس بوستاندىعىن شەكتەۋ سيياقتى جازانىڭ تٷرٸن رەسپۋبليكا سوتتارى 781 سوتتالعاندارعا قاتىستى تاعايىنداعان بولسا, 2019 جىلى اتالعان قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸك شارالارىنا 9 495 نەمەسە 12 ەسە كٶپ ادام تارتىلعان.
سونداي- اق, باس بوستاندىعىنان ايىرۋمەن بايلانىستى ەمەس قىلمىستىق جازانىڭ باسقا تٷرلەرٸن قولدانۋ اياسى ايتارلىقتاي كەڭەيدٸ: قوعامدىق جۇمىستار - 3,8 ەسە (1 213-تەن 4 638-گە دەيٸن) جەنە ايىپپۇلدار-2,3 ەسە (1 765-تەن 4 082-گە دەيٸن).
قابىلدانعان شارالار سالدارىنان قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸ مەكەمەلەرٸندە تۇلعالاردىڭ سانى 2010 جىلعى 63 643-تەن 2020 جىلى 29 841-كە دەيٸن قىسقاردى; «تٷرمە حالقىنىڭ يندەكسٸندە» قازاقستان رەسپۋبليكاسى 13-ورىننان 99-ورىنعا اۋىسىپ, ٶز پوزيتسييالارىن ايتارلىقتاي جاقسارتتى.
زاڭنامالىق بازا ماڭىزدى جاڭارۋعا ۇشىرادى.
2015 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا قىلمىستىق-اتقارۋ كودەكسٸ, 2017 جىلى – «پروباتسييا تۋرالى» زاڭ قولدانىسقا ەنگٸزٸلدٸ.
قىلمىستىق-اتقارۋ ينسپەكتسييالارىنىڭ ورنىنا پروباتسييا قىزمەتتەرٸ قۇرىلدى, ولاردىڭ نەگٸزگٸ فۋنكتسييالارىنىڭ بٸرٸ سوتتالعانداردى تٷزەپ-تەربيەلەۋگە ىقپال ەتۋدٸ, ونىڭ ٸشٸندە تەسٸلدەردٸ دارالاندىرۋ قاعيداتى نەگٸزٸندە, دامىتۋ بولدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسىنىڭ باستاماسى بويىنشا قىلمىستىق جازالاردى ورىنداۋ بويىنشا قىزمەتتٸڭ تەربيەلٸك بٶلٸكتەرٸن ارتتىرۋ يدەيالارى 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جٷزەگە اسىرۋ بويىنشا 100 ناقتى قادام – ۇلت جوسپارىندا كٶرٸنٸس تاپتى.
ٶز كەزەگٸندە قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى سوتتالعانداردى ۇستاۋ جاعدايى جاقسارعانىن, تۋىستارىمەن ەلەۋمەتتٸك بايلانىستاردى قولداۋ ماقساتىندا كەزدەسۋلەر مەن تەلەفون ارقىلى سٶيلەسۋلەر سانىنىڭ ارتقانىن حابارلادى.
سونىمەن قاتار, قىلمىستىق-اتقارۋ مەكەمەلەرٸندە سوتتالعاندارعا ارنالعان دٷكەندەردٸڭ ەلەكتروندى فورماتتاعى جۇمىسىنىڭ شەتەلدٸك تەجٸريبەسٸ ەنگٸزٸلۋدە.
ۇلت جوسپارىنىڭ 33-قادامىنا سەيكەس ەلباسىنىڭ 2016 جىلعى 8 جەلتوقسانداعى №387 جارلىعىمەن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىنان بوساتىلعان جەنە پروباتسييا قىزمەتٸنٸڭ ەسەبٸندە تۇرعان ازاماتتاردى ەلەۋمەتتٸك وڭالتۋدىڭ كەشەندٸ ستراتەگيياسى بەكٸتٸلدٸ.
جۇمىستىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە پەنيتەنتسيارلىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, سوتتالعانداردىڭ ەڭبەكپەن قامتىلۋىن, ونىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك-جەكەشەلٸك ەرٸپتەستٸك مەحانيزمدەرٸن قولدانا وتىرىپ, دامىتۋ بولدى (ۇلت جوسپارىنىڭ 34-قادامى).
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل, قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸ قىزمەتكەرلەرٸن ماتەريالدىق قامتاماسىز ەتۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ دەڭگەيٸن ارتتىرۋ مەسەلەلەرٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىن جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىنىڭ 8-بٶلٸمٸنٸڭ ناقتى ٸس-شارالارىنىڭ مەنٸ بولىپ تابىلادى (قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ 2018 جىلعى 27 جەلتوقسانداعى № 897 قاۋلىسىمەن بەكٸتٸلگەن).
2019 جىلدىڭ تامىز ايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ ق.ك.توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا پەنيتەنتسيارلىق جٷيەدە سوتتالعاندار قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋ زاڭدىلىعىنىڭ جاعدايى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدىلىقتى, قۇقىقتىق تەرتٸپتٸ جەنە قىلمىسقا قارسى كٷرەستٸ قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ ٷيلەستٸرۋ كەڭەسٸنٸڭ ارنايى وتىرىسىندا قارالدى.
ٷيلەستٸرۋ كەڭەسٸمەن قاراۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا سوتتالعاندار قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋىن بولدىرماۋ جٶنٸندە بٸرقاتار ناقتى ۇسىنىستار ەزٸرلەندٸ, ولار ٸسكە اسىرۋ ساتىسىندا.
كەڭەستە ۇسىنىلعان ۋەكٸلەتتٸ ورگاننىڭ جۇمىسى تۋرالى اقپارات پرەزيدەنتتٸڭ كٶمەكشٸسٸ-قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ حاتشىسى ە. ٶ. يسەكەشەۆپەن نازارعا الىندى, ستراتەگييالىق جەنە باعدارلامالىق قۇجاتتاردا كٶرسەتٸلگەن بٸرقاتار ماقساتتارعا قول جەتكٸزٸلگەندٸگٸ ايقىندالدى.
سونىمەن قاتار, قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ حاتشىسى اتاپ ٶتكەندەي, قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتۋ قوعامنىڭ قۇقىق قورعاۋ سالاسىنداعى ەڭ ٶزەكتٸ سۇرانىستارىنىڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرۋدە.
جينالىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ نازارى باق پەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە جالعاسۋداعى پەنيتەنتسيارلىق مەكەمەلەردٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ مەن باسقا دا سوتتالعاندار تاراپىنان قىلمىستىق جازاسىن ٶتەپ جاتقان ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن ٶرەسكەل بۇزۋى تۋرالى جارييالانىمدارعا اۋدارىلدى.
قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸنٸڭ جٷيەلٸ پروبلەمالارىنىڭ قاتارىندا سىبايلاس جەمقورلىق, تىيىم سالىنعان زاتتاردىڭ ٶتۋٸ, پروباتسييا قىزمەتٸنٸڭ جۇمىسىنداعى فورماليزم, جۇمىستىڭ ەسكٸرگەن نىساندارى مەن ەدٸستەرٸ, ۆەدومستۆولىق «ەڭبەك» رمك ەلەۋەتٸن جەتكٸلٸكسٸز پايدالانىلۋى اتاپ ٶتٸلدٸ.
ٶتكٸزٸلگەن تالقىلاۋ بارىسىندا ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ مەن قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸ كوميتەتٸنٸڭ جاۋاپتى باسشىلارى قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ بەلسەندٸ جەنە ٸلگەرلٸ جۇمىستى جالعاستىرۋ قاجەتتٸگٸنە باعدارلاندى.
ونىڭ ٸشٸندە قىزمەتتٸڭ باسىم باعىتتارى رەتٸندە:
- قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸ مەكەمەلەرٸنٸڭ قىزمەتٸندە قازٸرگٸ زامانعى تەحنولوگييالاردى نەعۇرلىم بەلسەندٸ قولدانۋ (بەينە باقىلاۋ, ونلاين-شاعىمدانۋ مەن بەينە كٶرۋ پورتالدارى جەنە ت.ب.);
- سوتتالعاندار اراسىندا تەربيە جەنە يدەولوگييالىق جۇمىستىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ, پەرمەندٸ پسيحولوگييالىق كٶمەك كٶرسەتۋ, ونىڭ ٸشٸندە سۋيتسيدتٸك مٸنەز-قۇلىقتىڭ الدىن الۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ;
- ۆەدومستۆولىق باعىنىستى كەسٸپورىنداردىڭ ەلەۋەتٸن, مەملەكەتتٸك-جەكەشەلٸك ەرٸپتەستٸك مەحانيزمدەرٸن نەعۇرلىم تيٸمدٸ پايدالانۋ جەنە سوتتالعانداردىڭ ناقتى ەڭبەكپەن قامتىلۋ كٶرسەتكٸشتەرٸن ارتتىرۋ ەسەبٸنەن قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸنٸڭ شارۋاشىلىق قىزمەتٸن وڭتايلاندىرۋ;
- پەنيتەنتسيارلىق ينفراقۇرىلىمدى, بٸرٸنشٸ كەزەكتە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىندا قىلمىستىق جازاسىن ٶتەپ جاتقان ازاماتتاردى ۇستاۋ جاعدايلارىن, جاقسارتۋ;
- سوتتالعانداردى قايتا ەلەۋمەتتەندٸرۋ بويىنشا جۇمىس تەسٸلدەرٸن, ونىڭ ٸشٸندە ونى باعالاۋ كريتەرييلەرٸن, قايتا قاراۋ;
- مەكەمە قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساۋ ىقتيمالدىعىن بولدىرمايتىن نەمەسە ازايتاتىن كٷندەلٸكتٸ جۇمىس پروتسەستەرٸن ۇيىمداستىرۋ الگوريتمدەرٸن ەزٸرلەۋ جەنە ەنگٸزۋ;
- قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸندەگٸ قىزمەتتٸڭ بەدەلٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان شارالاردى قابىلداۋ.
تالقىلاۋ بارىسىندا پەنيتەنتسيارلىق مەكەمەلەردە قىلمىستىق جازاسىن ٶتەپ جاتقان ازاماتتاردىڭ ٶمٸرٸ مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋ كەپٸلدٸگٸن ارتتىرۋ, سونىڭ ٸشٸندە سوVID-19 پاندەميياسى جاعدايىندا ەپيدەميياعا قارسى قورعاۋ شارالارىن كٷشەيتۋ قاجەتتٸگٸ بٶلەك اتاپ ٶتٸلدٸ.
قورىتىندىلاي كەلە, قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ حاتشىسى قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ مەسەلەلەرٸ الداعى ۋاقىتتا دا پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ مەن قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸ باسشىلىعىنىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا بولاتىنىن ايتتى.
