جامبىل وبلىسىندا «ەۋروحيم» كومپانيياسىنىڭ حيمييالىق كەشەنٸنٸڭ قۇرىلىسى قارقىن الدى.
جاقىندا جاڭاتاسقا 37 اۋىر جٷك ترالى 900 توننادان استام بولات پلاستينالار مەن مەتالل كونسترۋكتسييالار ەكەلدٸ. ولاردان كٷكٸرت قىشقىلىن ساقتاۋعا ارنالعان رەزەرۆۋارلار جاسالادى.
كٷكٸرت قىشقىلىن ٶندٸرۋ – ەلەمدٸك مينەرالدى تىڭايتقىشتار نارىعى كٶشباسشىلارىنىڭ بٸرٸ «ەۋروحيم» كومپانيياسىنىڭ ٷش كەزەڭنەن تۇراتىن اۋقىمدى جوباسىنىڭ ەكٸنشٸسٸ. بٸرٸنشٸ كەزەڭ اياسىندا ينۆەستور جىلىنا 740 مىڭ توننا فوسفوريت ۇنىن ٶندٸرەتٸن تاۋ-كەن كەشەنٸن سالىپ, پايدالانۋعا بەردٸ.
قازٸر كومپانييا جىلدام قارقىنمەن جاڭا ٶندٸرٸستٸڭ نٶلدٸك تسيكلٸنٸڭ جابدىقتارىن تۇرعىزىپ, ورناتىپ جاتىر. قۇرىلىسشىلار مەن ينجەنەرلەر كٷن سۋىقتا ايماقتا جيٸ داۋىل بولاتىنىن ەسكەرٸپ, جاز مەزگٸلٸن تيٸمدٸ پايدالانۋعا تىرىسىپ جاتىر.
«كٷكٸرت قىشقىلى زاۋىتىنىڭ ٶنٸمدەرٸ «ەۋروحيم» قاجەتتٸلٸگٸنە عانا ارنالماعان. 2023 جىلى «قازاتومٶنەركەسٸپ» ۋران باعاسىنىڭ ٶسۋٸنە قاراماستان, ۋران ٶندٸرٸسٸن قىسقارتۋعا مەجبٷر بولدى. بۇعان كٷكٸرت قىشقىلىنىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ سەبەپ – شيكٸزات ٶندٸرۋدە ۇلتتىق كومپانييا قولداناتىن نەگٸزگٸ رەاگەنت تاپشى», – دەيدٸ ساياساتتانۋشى جەنە «كەمەر ارنا» قق ديرەكتورى زامير قاراجانوۆ.
كٷزدە الاڭدا كٷكٸرت قىشقىلىن ساقتاۋعا ارنالعان تٶرت رەزەرۆۋار ورناتىلادى. ونى «ەۋروحيم» قوس بايلانىس جەنە قوس سٸڭٸرۋ ەدٸسٸمەن جەرگٸلٸكتٸ قازاقستاندىق كٷكٸرتتەن جاساۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل ەلەمنٸڭ تٷرلٸ ٶنەركەسٸپتٸك الاڭىندا ونداعان جىل بويى سىنالعان دەستٷرلٸ تەحنولوگييا.
بۇل رەتتە, كومپانييا ٶندٸرٸستٸ بارىنشا تسيفرلاندىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. قازٸردٸڭ ٶزٸندە «ەۋروحيم» ٶزٸنٸڭ بارلىق جوباسىندا وزىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزٸپ جاتىر. جاڭاتاستاعى حيمييالىق كەشەندٸ جاساندى ينتەللەكت نەگٸزٸندە باسقارۋ جٷيەسٸمەن جابدىقتاۋ جوسپارلانعان. وسىلايشا, بولاشاق زاۋىتتىڭ قىزمەتكەرلەرٸ كٷندەلٸكتٸ ٶندٸرٸستٸك وپەراتسييالاردى ماشيناعا اۋىستىرا الادى, بۇل ٶمٸرگە قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن اۋماقتاردا ەڭبەك قاۋٸپسٸزدٸگٸن ەدەۋٸر ارتتىرادى.
كومپانييا تابيعات قورعاۋ سالاسىنا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلاتىنىن اتادى. مۇندا قولدانىلاتىن كٷكٸرت قىشقىلىن ٶندٸرۋ جەنە گازدى كەدەگە جاراتۋ تەحنولوگيياسى ادامعا جەنە قورشاعان ورتاعا زييان تيگٸزبەيدٸ.
ستراتەگييالىق شيكٸزات بولىپ تابىلاتىن كٷكٸرت قىشقىلىمەن قاتار, «ەۋروحيم» جوبانىڭ ٷشٸنشٸ كەزەڭٸ – مينەرالدى تىڭايتقىشتار ٶندٸرٸسٸ بويىنشا حيمييالىق كەشەن سالۋدى جٷزەگە اسىرادى. بۇل ۋچاسكەدە جۇمىس بەلسەندٸ جٷرگٸزٸلۋدە. ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, مامىر ايىندا «ەۋروحيم» CNCEC جەتەكشٸ ينجينيرينگتٸك كومپانيياسىمەن حيمييالىق كەشەن سالۋعا, جوبالاۋعا جەنە پايدالانۋعا بەرۋگە كەلٸسٸمشارتقا قول قويدى. جىل سايىن جاڭا كەسٸپورىن ميلليون توننادان استام مينەرالدى تىڭايتقىش پەن ٸلەسپە ٶنەركەسٸپتٸك ٶنٸم ٶندٸرەدٸ.
«ەلٸمٸزدە حيمييا سالاسى ناشار دامىعان. بٸزدە مينەرالدى تىڭايتقىشتاردىڭ ەكٸ ٸرٸ ٶندٸرٸسٸ عانا جۇمىس ٸستەيدٸ. سونىمەن قاتار, نارىقتا جەرگٸلٸكتٸ ٶنٸمنٸڭ تاپشىلىعى سەزٸلەدٸ. بٸزدٸڭ فەرمەرلەر تۇتىناتىن تىڭايتقىشتاردىڭ دەنٸ رەسەي مەن ٶزبەكستاننان ەكەلٸنەدٸ. بۇل ٷردٸس جەرگٸلٸكتٸ تىڭايتقىشتار قۇنىنىڭ 60% مەملەكەت سۋبسيدييالاسا دا جالعاسىپ كەلەدٸ. سوندىقتان مەنٸڭ ويىمشا, «ەۋروحيمنٸڭ» جاڭا زاۋىتى قازاقستاننىڭ حيمييا يندۋستريياسىنا دا, اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸنە دە پايداسىن تيگٸزەدٸ», – دەيدٸ «اگرومارت» مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى ساتاتىن قازاقستاندىق ٸرٸ كومپانييالاردىڭ بٸرٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ ارمان بايبەكوۆ.
ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, «ەۋروحيم» كەسٸپورنى ەل ەكونوميكاسىنا دا سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ.
«بٸز ٷشٸن «ەۋروحيم», ەڭ ەۋەلٸ قازاقستاندى يندۋسترييالاندىرۋدىڭ بٸرىڭعاي كارتاسى اياسىندا كٷكٸرت قىشقىلى, مينەرالدى تىڭايتقىشتار جەنە باسقا دا ٶنٸمدەر ٶندٸرەتٸن كەسٸپورىن سالاتىن ٸرٸ ينۆەستور رەتٸندە قىزىقتى. كومپانييا جوباعا بٸر ميلليارد دوللاردان استام قاراجات جۇمسايدى. بۇل كٶپ پە, ەلدە از با? سالىستىرۋ ٷشٸن 2023 جىلى قازاقستان شامامەن 27 ميلليارد دوللار شەتەلدٸك ينۆەستيتسييا تارتتى. كٶرٸپ وتىرعانىمىزداي, «ەۋروحيمنٸڭ» ٷلەسٸ جالپى قوردا ايتارلىقتاي مٶلشەردە», – دەيدٸ قاراجانوۆ.
الدىن الا باعالاۋ بويىنشا, ينۆەستور كەسٸپورنى جىل سايىن ەلدٸڭ جٸٶ-نەن كەمٸندە ەكٸ ميلليارد دوللار تابىس تابا الادى. بۇل رەتتە, جامبىل وبلىسى كەسٸپورىننان جىلىنا 30 ملرد تەڭگە سالىق تٷسەدٸ.
