فوتو: baribar.kz
بيىل قاسيەتتٸ قۇربان ايت مەيرامىن مۇسىلماندار 6, 7 جەنە 8 ماۋسىم كٷندەرٸ اتاپ ٶتەدٸ. وسىعان وراي الماتىنىڭ جەتٸ اۋدانىندا ٷلكەن مەشٸتتەرگە جاقىن جەردە قۇربان شالاتىن 12 ورىن اشىلدى. 6 ماۋسىمدا تاڭعى ساعات 06:00-دە قالانىڭ 56 مەشٸتٸندە ايت نامازى وقىلادى. نامازدان كەيٸن بٸردەن قۇربان شالۋ رەسٸمٸ باستالادى. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ قۇربان شالۋ رەسٸمٸ تۋرالى تولىعىراق جازادى.
الماتىداعى قۇربان شالۋ ورىندارى
«قۇربان ايتتا مۇقتاج جاندارعا قول ۇشىن سوزىپ, باۋىرمال بولىپ, ٸزگٸلٸككە ۇمتىلعان دۇرىس. جىلداعىداي ارناۋلى ورىنداردا مال ساتىلىپ, قۇرباندىق شالىنىپ, ەت تاراتىلادى. بارلىق ورىن تازا, شاريعات نورمالارىنا ساي كەلەدٸ. دٸني رەسٸمدٸ مەشٸت قىزمەتكەرلەرٸ باقىلايدى», - دەدٸ الماتى قالاسىنىڭ باس يمامى تٶلەبي وسپان.
الماتى قالاسىندا قۇربان شالۋعا رۇقسات ەتٸلگەن ورىندار تٸزٸمٸ:
الاتاۋ اۋدانى بويىنشا:
مىرزاحمەت مەشٸتٸ. قاراسۋ ش/ا, سولتٷستٸك اينالما جولى كٶشەسٸ, 15.
ەسكەر اتا مەشٸتٸ. ايگەرٸم-1 ش/ا, بەنبەرين كٶشەسٸ, 18/4.
العاباس مەشٸتٸ. العاباس ش/ا, سايگٷبە كٶشەسٸ, 6.
بوستاندىق اۋدانى بويىنشا:
باقىتكەلدٸ مەشٸتٸ. حان-تەڭٸرٸ ش/ا, دۋلاتي كٶشەسٸ, 27/11.
مەدەۋ اۋدانى بويىنشا:
ومار يبن ەل-حاتتاب مەشٸتٸ. جۋكوۆ كٶشەسٸ, 136 ا.
امانقۇل اتا مەشٸتٸ. ت.بيگەلدينوۆ كٶشەسٸ, 5.
فاتيما مەشٸتٸ. ش.جەنٸبەك كٶشەسٸ, 148.
رايىمبەك باتىر مەشٸتٸ. دۋمان-1 ش/ا, حان تەڭٸرٸ كٶشەسٸ, 15.
ارافات مەشٸتٸ. يبراگيموۆ كٶشەسٸ, 5 ا.
ناۋرىزباي اۋدانى بويىنشا:
قالقامان-2 مەشٸتٸ. قالقامان-2 ش/ا, اسپانديياروۆ كٶشەسٸ, 84.
تٷركسٸب اۋدانى بويىنشا:
"قايرات" مەشٸتٸ. قايرات ش/ا, سارىمولداەۆ كٶشەسٸ, 22.
جەتٸسۋ اۋدانى بويىنشا:
ەل-مەدينا مەشٸتٸ. فەدوروۆ كٶشەسٸ, 12.
قۇربان شالۋ رەسٸمٸ
قۇربان شالۋ رەسٸمٸ – مۇسىلمانداردىڭ ەڭ قاسيەتتٸ مەيرامدارىنىڭ بٸرٸ, قۇربان ايت كەزٸندە ورىندالاتىن دٸني عۇرىپ. بۇل رەسٸم اللا تاعالاعا جاقىنداۋدىڭ, تاقۋالىقتىڭ, يمان مەن ىقىلاستىڭ بەلگٸسٸ رەتٸندە اتقارىلادى. قۇربان شالۋ يسلام دٸنٸنٸڭ ماڭىزدى عيباداتتارىنىڭ بٸرٸ.
قۇربان شالۋ زۇلحيججا ايىنىڭ 10, 11 جەنە 12-كٷنٸ, ياعني قۇربان ايتتىڭ العاشقى ٷش كٷنٸ تاڭ نامازىنان كەيٸن ورىندالادى.
قۇرباندىققا قوي (1 جاستان اسقان, سەمٸز). ەشكٸ (1 جاستان اسقان), سيىر (2 جاستان اسقان, 7 ادامعا دەيٸن ورتاق شالۋعا بولادى), تٷيە (5 جاستان اسقان, 7 ادامعا دەيٸن ورتاق شالۋعا بولادى) شالۋعا رۇقسات ەتٸلگەن. سونىمەن قاتار, مالدىڭ دەنٸ ساۋ, كەمشٸلٸكسٸز, مٷكٸس بولماۋى شارت. كٶزٸ سوقىر, اياعى اقساق, ٶتە ارىق, مٷيٸزٸ سىنعان ت.ب. مال جارامسىز.
كەز كەلگەن اقىل-ەسٸ دۇرىس, باليعات جاسىنا جەتكەن, تۇرعىلىقتى (مۋسوفير ەمەس) جەنە نيساپ مٶلشەرٸنەن (85 گرامم التىن نە سوعان تەڭ بايلىق) ارتىق مٷلكٸ بار ادامعا قۇربان شالۋ مٸندەتتٸ.
قۇربان شالۋ تەرتٸبٸ بويىنشا, مالدى قۇبىلاعا قاراتىپ جاتقىزىپ, «بيسميللەھي اللاھۋ ەكبار» دەپ ايتادى. مالدى ۇقىپتىلىقپەن جەنە ازاپتاماي, قۇربان نيەتٸمەن شالۋ كەرەك.
قۇرباندىق ەتٸن بٶلۋ تەرتٸبٸ
جوعارىدا اتالعان قۇرباندىق مالدارىنىڭ ٸشٸنەن ەڭ كٶبٸ قوي سويىلاتىنى بەلگٸلٸ. ەندٸ وسى قوي ەتٸن قالاي بٶلەتٸنٸن تالداساق.
قۇرباندىققا شالىنعان قويدىڭ ەتٸن بٶلۋ – مۇسىلمان دەستٷرٸندە ارنايى تەرتٸپپەن ورىندالاتىن ساۋاپتى امال. ەتتٸ ەدٸل جەنە دۇرىس بٶلٸپ, ونى تەك ٶزٸڭ ٷشٸن ەمەس, ٶزگەلەرگە دە ٷلەستٸرۋ – قۇربان شالۋدىڭ مەنٸن تولىق اشادى.
سونىمەن, قۇرباندىققا شالىنعان قويدىڭ ەتٸ 3 بٶلٸككە بٶلٸنەدٸ: الدىمەن قوي ەتٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸ — ٶزٸنە جەنە وتباسىنا قالدىرىلادى. بۇل – اللانىڭ بەرگەن نىعمەتٸ, حالال ريزىق رەتٸندە پايدالانىلادى. ەكٸنشٸ بٶلٸگٸ تۋعان-تۋىستارعا, دوستار مەن كٶرشٸلەرگە تاراتىلادى. جاعدايى جاقسى بولسا دا, ولارعا سىيلىق رەتٸندە ٷلەستٸرۋگە بولادى. ٷشٸنشٸ بٶلٸگٸ جاعدايى جوق, مۇقتاج, از قامتىلعان ادامدارعا بەرٸلەدٸ. بۇل ساداقا رەتٸندە ەسەپتەلەدٸ, ەڭ ساۋاپتى بٶلٸگٸ وسى.
ەتتٸ بٶلگەندە شاريعات بويىنشا ناقتى گراممەن بەلگٸلەنگەن مٶلشەر جوق, بٸراق ٷش بٶلٸك شامامەن تەڭ بولۋى كەرەك. قالاساڭىز, مۇقتاجدارعا كٶبٸرەك بەرۋگە بولادى, بۇل – ساۋاپتى ارتتىرادى.
ەسكەرەتٸن جايت, قۇربان ەتٸن دە, تەرٸسٸن دە ساتۋعا بولمايدى. قاساپشىعا اقى رەتٸندە ەت نەمەسە تەرٸ بەرۋ – دۇرىس ەمەس, وعان ەڭبەكاقى بٶلەك بەرٸلۋٸ كەرەك. ەگەر قاجەت دەپ تاپقان جاعدايدا, قۇربان شالۋشى بارلىق ەتتٸ ساداقا ەتۋگە دە بولادى (ٶزٸنە قالدىرماي) — بۇل قوسىمشا ساۋاپ.
قۇرباندىق شالۋ مٸندەتٸ ايت نامازىنان كەيٸنگٸ ٷش كٷن ٸشٸندە ورىندالادى. بۇل كٷندەرٸ مۇسىلمانداردىڭ جاعدايى كەلگەندەرٸنە قۇرباندىق شالۋ پارىز بولىپ سانالادى.
ايتا كەتەيٸك, بيىل قۇربان ايت مەيرامى 6 ماۋسىمدا باستالادى. بۇل كٷن جۇماعا سەيكەس كەلەدٸ جەنە قازاقستاندا رەسمي دەمالىس كٷنٸ بولىپ بەلگٸلەنگەن.
اقبوتا مۇسابەكقىزى
