"قۇنانباي قاجىنىڭ جيەنٸنە جاپقان شاپانى مەن ەر تۇرمانى قىتايدىڭ التاي قالاسىنداعى تاريحي مۇراجايدا ساقتاۋلى تۇر. بۇل تۋرالى بٸزگە بەلگٸلٸ تاريحشى عالىم, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى احمەت توقتاباي ايتتى", - دەپ حابارلايدى ۇلت.كز تٸلشٸسٸ 24.kz ارناسىنا سٸلتەمە جاساپ.
تاريحقا ٷڭٸلەر بولساق, قۇنانباي ٶزٸنٸڭ اياۋلى قارىنداسى ايبالانى زايسان ٶڭٸرٸندەگٸ 5 مىڭ جىلقى بٸتكەن ٶتەۋ بايعا ۇزاتقان. سول ٶتەۋدٸڭ بالالارى ناعاشىلاپ قۇنانباي اۋىلىنا بارعاندا ولارعا ات مٸنگٸزٸلٸپ, شاپان جابىلادى. ەرەكشە بەزەندٸرٸلگەن, سەندٸ ەر تۇرمان سىيعا تارتىلادى. بۇل بۇيىمداردى ۇرپاقتارى ەرەكشە قاستەرلەپ, بەرتٸنگە دەيٸن ساقتاپ كەلگەن. قازٸر ٶتەۋ ۇرپاقتارى قىتايدىڭ تارباعاتاي, التاي, ٸلە ايماقتارىندا تۇرىپ جاتىر. بارلىعى 60 ٷيدەن اسىپتى.
احمەت توقتاباي, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى:
- 1929جىلى اۋمالى-تٶكپەلٸ زاماندا ٶتەۋ ۇرپاقتارى قىتايعا ٶتكەن. سوندا ەلگٸ ەر تۇرمان مەن شاپاندى ٶزدەرٸمەن بٸرگە الا كەتٸپتٸ. ٶتە قاستەرلەپ ۇستاپ, ۇرپاقتان-ۇرپاققا مۇرا قىلىپ قالدىرىپ وتىرعان. الايدا قىتايدا 1966جىلعى «مەدەني تٶڭكەرٸس» بۇلاردى دا شارپىپ ٶتٸپتٸ. قىزىل بەلسەندٸلەر ەر تۇرماندى قولعا تٷسٸرٸپ, ٶرتەپ جٸبەرگەن. ٶيتكەنٸ ەر تۇرمان التىنمەن اپتالىپ, كٷمٸسپەن كٶمكەرٸلگەن ەشەكەيگە تولى سالتاناتتى بۇيىم ەدٸ. باي فەودالدىڭ زاتتارى جويىلسىن دەگەن جەلەۋمەن وتقا جاققان. ەردٸڭ تەك قاڭقاسى قالعاندا, «مٸنە, ەندٸ تازا كەدەيدٸكٸ, پرولەتارياتتىكٸ بولدى» دەپ ۇرپاقتارىنا قايتارىپ بەرٸپتٸ. ٶسكەنبايدىڭ جيەنشارلارى, ٶتەۋ بايدىڭ ۇرپاقتارى 2012جىلى ەر تۇرمان مەن شاپاندى التاي قالاسىنداعى تاريحي مۇراجايعا ٶتكٸزگەن. شاپان ٶتە جاقسى ساقتالعان. جاسىل تٷستٸ, بٸرنەشە قابات بولىپ تٸگٸلگەن.
