قازاقستاننىڭ پروفيلاكتيكالىق مەديتسينا اكادەميياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ الماز شارمان الماتى ٶڭٸرلٸك كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸنە بەرگەن سۇحباتىندا COVID-19-بەن اۋىرىپ, جازىلعانداردىڭ قاۋٸپسٸزدٸك جەنە الدىن الۋ شارالارىن ساقتاۋ قاجەتتٸلٸگٸنە قاتىستى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«كوروناۆيرۋسپەن اۋىرىپ, جازىلعاندار بەرٸبٸر قاۋٸپسٸزدٸك شارالارىن ساقتاۋلارى كەرەك. سەبەبٸ, كوروناۆيرۋستان باسقا دا بٸراز ينفەكتسييالار بار. ەسٸرەسە قازٸر, تۇماۋ ماۋسىمى باستالىپ جاتىر جەنە اۋرۋدىڭ الدىن الىپ, ەسكەرتۋ ماڭىزدى. تٸپتٸ ەگەر سٸز اۋىرىپ, جازىلعان كٷندە دە كوروناۆيرۋس مۇرىن قۋىسىندا بولۋى مٷمكٸن جەنە ۆيرۋس قول ارقىلى بەرٸلۋٸ مٷمكٸن. مٸنە, سول سەبەپتٸ دە ماسكانىڭ قالاي بولعاندا دا تيٸمدٸلٸگٸ بار. ەلەۋمەتتٸك قاشىقتىقتىڭ دا ماڭىزى زور. ەلەمدە كوروناۆيرۋستى قايتادان جۇقتىرۋدىڭ 5 وقيعاسى بەلگٸلٸ بولدى. وسىنداي فاكتٸلەر بار. سول سەبەپتٸ, قايتادان جۇقتىرۋدىڭ بولمايتىنىنا 100 پايىز كەپٸلدٸك جوق», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ا.شارمان.
ونىڭ ايتۋىنشا, زەرتتەۋلەرگە سەيكەس, اۋىرىپ, جازىلىپ شىققانداردا انتيدەنە پايدا بولىپ, داميدى. بٸراق, سوعان قاراماستان ونىڭ قانشا ۋاقىت ساقتالاتىنى بەلگٸسٸز.
«اۋرۋ جۇقتىرعانداردىڭ بەرٸنٸڭ يممۋنيتەتٸ نىعاياتىنى - بەلگٸلٸ نەرسە. بٸراق, سونىمەن بٸرگە, باسىلۋ (سٶنۋ) فەنومەنٸ دە بار, انتيدەنەلەردٸڭ باستاپقىدا تسيكلى جوعارى بولادى, بٸراق نەلٸكتەن ەكەنٸ بەلگٸسٸز, كەيٸننەن تٶمەندەپ كەتەدٸ. الايدا تاعى بٸر ٷشٸنشٸ جاعداي بار, ول - ۆيرۋستىڭ مۋتاتسيياعا ۇشىرايتىنى, ول ٶزگەرٸپ وتىرادى. سوعان قاراماستان, ونىڭ ٶزگەرٸپ وتىراتىنى, دەرەۋ كٷشەيٸپ, بولماسا ەلسٸرەيتٸنٸ تۋرالى دەلەلدەر بار», - دەپ اتاپ ٶتتٸ پروفەسسور.
قالا تۇرعىندارىنىڭ الدىن الۋ شارالارىن كٷشەيتۋ قاجەتتٸگٸ تۋرالى ايتقان قازاقستاندىق پروفەسسور ماسكانى قولدانۋ كەزٸندە ونى دۇرىس تاعۋ كەرەكتٸگٸن ەسكەرتتٸ.
«ماسكا تاعۋ ٶتە ماڭىزدى. بٸراق, ماسكانى دۇرىس تاققان جٶن. مەن كٶپ ادامنىڭ ماسكاسىن مۇرنىن اشىپ, يەگٸنە تاعىپ جٷرەتٸنٸن جيٸ كٶرەمٸن. بەرٸنە ٷنەمٸ ۆيرۋستىڭ كٶبٸ مۇرىن قۋىسىندا بولاتىنىن ەسكە سالامىن, جاي عانا اۋىزدى جابۋ ارقىلى ولار نە ٶزدەرٸن, نە باسقالاردى قورعامايدى. سول سەبەپتٸ ماسكا تاعۋ جەنە ونى دۇرىس تاعۋ ماڭىزدى. ەكٸنشٸدەن, ماسكا تاعۋ ارقىلى سٸز تەك ٶزٸڭٸزدٸ عانا قورعاپ قويماي, باسقالاردى دا ويلايسىز. ٷشٸنشٸدەن, ادام كٶپ جينالاتىن ورىنداردان اۋلاق جٷرۋگە تىرىسۋ قاجەت. ەۋروپا مەن اقش-تا نەگە ەكٸنشٸ تولقىن باستالىپ كەتتٸ. كٷننٸڭ سالقىنداۋىنا بايلانىستى, ادامدار عيمارات ٸشٸندە جيٸ وتىراتىن بولدى. نەتيجەسٸندە, ادامدار توپتاسادى, ال كٶپ عيماراتتاردىڭ جەلدەتٸلۋٸ قيىن. بۇل تەمەكٸنٸڭ تٷتٸنٸ سيياقتى. ەگەر سەن اۋاسى جەلدەتٸلمەيتٸن بٶلمەدە وتىرساڭ, تەمەكٸنٸڭ تٷتٸنٸ بٶلمەدە اينالىپ جٷرەدٸ. ەگەر عيماراتتا ۆيرۋستى جۇقتىرعان ادام بولسا, ۆيرۋسى بار اەروزول اۋادا تارالىپ, باسقالارعا جۇعادى. سول سەبەپتٸ ادام كٶپ جينالاتىن ورىنداردان, ەسٸرەسە, جابىق عيماراتتاردان اۋلاق جٷرٸپ, بٶلمەنٸ جەلدەتٸپ, قاشىقتىق ساقتاۋ كەرەك. وسى ەرەجەلەردٸ ساقتاۋ ارقىلى ٶزٸڭدٸ اۋرۋدان قورعاۋعا بولادى», - دەپ قورىتىندىلادى ا.شارمان.
