كوروناۆيرۋسپەن كٷرەستە حالىقتىڭ مەملەكەتكە سەنٸم دەڭگەيٸن تالداۋ قاجەت – ساراپشى

كوروناۆيرۋسپەن كٷرەستە حالىقتىڭ مەملەكەتكە سەنٸم دەڭگەيٸن تالداۋ قاجەت – ساراپشى

حالىقتىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنٸمٸن ارتتىرۋ مٸندەتٸ COVID-19-عا قارسى كٷرەس ستراتەگيياسىنىڭ بٸر بٶلشەگٸنە اينالۋى قاجەت. بۇل پٸكٸردٸ قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى قازاقستان ستراتەگييالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سابينا سەديەۆا بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«كوروناۆيرۋس پاندەميياسىمەن كٷرەستٸڭ جارتى جىلىنان كەيٸن ساراپشىلار العاشقى قورىتىندىلارىن شىعارا باستادى – كٸم, قاي مەملەكەت جەنە ۇلت COVID-19 قاتەرٸن جەڭٸپ شىعا الدى? العاشقى قورىتىندىلارعا سٷيەنسەك, «تيپتٸك ەمەس پنەۆمونييا» ەپيدەميياسىن ٶتكەرگەن ەلدەردٸڭ تەجٸريبەسٸ كوروناۆيرۋسپەن كٷرەستەگٸ جەتٸستٸكتە ماڭىزدى بولدى (SARS, 2003 جىل, ينفەكتسييانىڭ تارالۋى بويىنشا باقىلاۋ شارالارىمەن توقتاتىلدى). ال جەتٸستٸكتٸڭ ماڭىزدىلىعى بويىنشا ەكٸنشٸ فاكتور – سەنٸم بولدى. پاندەمييا جاعدايىندا ۆيرۋستىڭ تارالۋىنا توسقاۋىل قويۋدىڭ جەتٸستٸگٸ تٸكەلەي مەملەكەتتٸك باقىلاۋ ينسترۋمەنتتەرٸنە ەمەس, ازاماتتاردىڭ ەرٸكتٸ قاتىسۋىنا تەۋەلدٸ. ال ازاماتتاردىڭ قاتىسۋى ولاردىڭ مەملەكەتكە, مەملەكەتتٸك ورگاندارعا دەگەن سەنٸمٸنە نەگٸزدەلەدٸ», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ساراپشى. 

ونىڭ ايتۋىنشا, ەلدەگٸ ساراپشىلار مەن ەلەۋمەتتانۋشىلار, ساياساتتانۋشىلار قوعامداعى سەنٸمنٸڭ جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە ەمەستٸگٸن بۇرىننان ايتىپ كەلە جاتىر. 

«بٷكٸلەلەمدٸك قۇندىلىقتار شولۋىنىڭ مەلٸمەتتەرٸنە سەنسەك, ەلدەگٸ سەنٸم دارالانعان, ياعني حالىق جاقىن وتباسىلىق اينالاسىنان باسقا ەشكٸمگە دەرلٸك سەنبەيدٸ. ەگەر ەدەتتەگٸ جاعدايدا بۇل تەورييا تٷرٸندەگٸ قورىتىندى سيياقتى ەستٸلسە, پاندەمييانىڭ جارتى جىلىندا سەنٸمسٸزدٸكتٸڭ «قولدانبالى» سيپاتىن بەرٸمٸز سەزٸندٸك – ٷرەي تۋعىزۋ جەنە جوعارى دەڭگەيدەگٸ بەلگٸسٸزدٸك, ينفودەمييا, مەملەكەت پەن ازاماتتاردىڭ ەرەكەتتەرٸنٸڭ كەلٸسٸلمەۋٸ بايقالدى. ٶكٸنٸشكە قاراي, مەملەكەتتٸك سەكتورعا سەنٸم دەڭگەيٸ ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ستراتەگييالىق جوسپارلارىندا, ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋ باعدارلامالارىندا جوق. ال بٷكٸل ەلەمدە مەملەكەتكە دەگەن سەنٸم تٶمەننەن جوعارىعا – جەرگٸلٸكتٸ باسقارۋدان ورتالىققا قاراي قالىپتاسادى (Edelman Trust Barometer 2020, مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ ەرتٷرلٸ دەڭگەيٸندەگٸ سەنٸم دەڭگەيٸن سالىستىرۋ)», - دەيدٸ س. سەديەۆا. 

سوندىقتان حالىقتىڭ ەڭ الدىمەن قالا, ەلدٸمەكەندەر, ايماقتار ەكٸمدەرٸنە دەگەن سەنٸمٸن ارتتىرۋ مٸندەتٸ COVID-19-عا قارسى كٷرەس ستراتەگيياسىنىڭ بٸر بٶلشەگٸنە اينالۋى قاجەت. سەبەبٸ سەنٸم قوعامنىڭ مٸنەز-قۇلىقتىق ۇستانىمىنا بايلانىستى كەز كەلگەن مەملەكەتتٸك ساياسات ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى. 

«اشىق مەملەكەت ساياساتى بٸر-ەكٸ ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگاننىڭ ۆەدومستۆولىق مٸندەتٸ بولىپ قالماۋى كەرەك. سەنٸم كٶرسەتكٸشتەرٸ مەملەكەتتٸك جوسپارلاۋ, ٶڭٸرلٸك ساياسات جٷيەسٸنە ەنۋٸ قاجەت, مەملەكەتتٸك سەكتورداعى كادرلىق شەشٸمدەر ٷشٸن نەگٸزگە اينالۋى تيٸس. بيۋدجەتتٸڭ مەلٸمەتتەرٸن, ەسەپتەرٸن جەنە اشىقتىعىن جارييالاۋ تۋرالى العاشقى كەشەندٸ ساياسات 2015 جىلى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن جٷزەگە اسىرۋ شەڭبەرٸندە ەنگٸزٸلگەن بولاتىن. قازٸر ولاردى قايتا باعالاۋ, قاتاڭداتۋ جەنە جەتٸلدٸرۋ ۋاقىتى كەلدٸ. بٷگٸندە حالىقتىڭ مەملەكەتتٸك جٷيەلەرگە, قىزمەت كٶرسەتۋ سەرۆيستەرٸ مەن پروۆايدەرلەرٸنە, سونداي-اق جەكە ادامدارعا دەگەن سەنٸم دەڭگەيٸن انىقتاۋ بويىنشا جٷيەلٸ زەرتتەۋلەر ٶتكٸزۋ قاجەت», - دەيدٸ سابينا ساديەۆا.