قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ تاۋارلار مەن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ ساپاسى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن باقىلاۋ كوميتەتٸ كوروناۆيرۋس تۋرالى كٶپشٸلٸك بٸلە بەرمەيتٸن 15 جاڭا دەرەكتٸ جارييالادى, دەپ حابارلايدى ۇلت اقپارات.
دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى (ددسۇ) COVID-19 كوروناۆيرۋسىنىڭ تارالۋىنا تالداۋ جٷرگٸزۋ ٷشٸن قىتايعا حالىقارالىق ساراپشىلار توبىن جٸبەردٸ. ولاردىڭ جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ٷلكەن باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسى ٶتٸپ, بەيجٸڭگە, ۋحانعا, شەنچجەنگە, گۋانچجوۋ مەن چەندۋگە بارۋ تۋرالى ارنايى ەسەپ جارييالاندى. مۇندا ەڭ قىزىق فاكتٸلەر مىنالار:
1. COVID-19 ەدەتتە ٷلكەن قاشىقتىققا تارالمايدى. ناۋقاسپەن تىعىز بايلانىستا بولعاندا عانا اۋا تامشىلارى ارقىلى جۇعۋى مٷمكٸن. سوندىقتان ەڭ الدىمەن ينفەكتسييا جۇقتىرۋشىنىڭ وتباسى مٷشەلەرٸ اۋىرادى.
2. 2 055 اۋرۋعا شالدىققان اۋرۋحانا قىزمەتكەرٸنٸڭ كٶپشٸلٸگٸ ٷيدە نەمەسە ۋحاندا ٸندەتتٸڭ ەرتە ساتىسىندا, بارلىق ساقتىق شارالارى ساقتالماعان كەزدە جۇقتىرعان.
3. اۋرۋدىڭ ۇزاقتىعى ەدەتتە ەكٸ اپتا. اۋىر جاعدايلاردا 3-6 اپتاعا دەيٸن بارادى.
4. بٷگٸندە ۋحان قالاسى ورتالىعى سانالاتىن حۋبەي پروۆينتسيياسىندا 65 مىڭنان استام ادام اۋرۋ جۇقتىرعان. باسقا پروۆينتسييالاردان وعان مەديتسينالىق مەكەمەلەردٸڭ 40 مىڭعا جۋىق قىزمەتكەرٸ جٸبەرٸلدٸ.
5. ناۋقاستارعا 45 اۋرۋحانا قىزمەت كٶرسەتٸپ جاتىر, ولاردىڭ ٸشٸندە 6-ى – ٶتە اۋىر حالدە جاتقاندارعا, 39-ى – قاتتى اۋىرىپ جاتقاندار مەن 65 جاستان اسقانداردى ەمدەۋدە. قىسقا ۋاقىت ٸشٸندە 2600 ورىندىق ەكٸ جاڭا اۋرۋحانا بوي كٶتەردٸ.
6. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قىتاي اپتا سايىن كوروناۆيرۋستى انىقتايتىن 1,6 ملن جيىنتىق شىعارىپ جاتىر. تەست سول كٷنٸ نەتيجە بەرەدٸ. ەلدە تەمپەراتۋراسى شىققان كەز كەلگەن ادام دەرٸگەرگە بارىپ, ۆيرۋسقا تەست تاپسىرادى. ۋحاننان شالعاي جاتقان گۋاندۋن پروۆينتسيياسىندا 320000 ادام تەستٸلەۋدەن ٶتٸپ, سونىڭ ٸشٸندە 0,14%-ى اۋرۋ جۇقتىرعانى انىقتالدى.
7. اۋرۋ بەلگٸلەرٸ بٸلٸنبەگەن ناۋقاستار ٶتە سيرەك كەزدەسەدٸ. ۆيرۋس بەلگٸلەرٸ اۋرۋ جۇقتىرعاننان كەيٸن بٸرنەشە كٷننٸڭ ٸشٸندە پايدا بولادى.
8. ەڭ جيٸ كەزدەسەتٸن بەلگٸلەرٸ: قىزۋ كٶتەرٸلۋ (88%) جەنە قۇرعاق جٶتەل (68%), ەلسٸزدٸك (38%), جٶتەل كەزٸندە قاقىرىق تاستاۋ (33%), دەمٸكپە (18%), تاماق اۋىرۋ (14%), باس اۋىرۋ (14%), بۇلشىقەتتەردٸڭ اۋىرۋى (14%), قالتىراۋ (11%). جٷرەك اينۋ جەنە قۇسۋ (5%), مۇرىن بٸتەلۋ (5%) جەنە ديارەيا (4%) سيرەك كەزدەسەدٸ. تىنىس الۋ جولدارىنىڭ اسقىنۋى COVID-19 بەلگٸلەرٸنە جاتپايدى.
9. قىتايدا 44 672 اۋرۋ جۇقتىرعان ادامدى تەكسەرگەن كەزدە ولاردىڭ ٶلٸم-جٸتٸمٸ ورتا ەسەپپەن 3,4%-دى قۇراعان. بۇل كٶرسەتكٸش جاسىنا, جىنىسىنا, دەنساۋلىعىنا بايلانىستى باسقا دا پروبلەمالاردىڭ بولۋىنا جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ رەاكتسيياسىنىڭ جىلدامدىعىنا بايلانىستى. مىسالى, بۇرىن جٷرەك-قان تامىر اۋرۋلارى بولعان ناۋقاستار اراسىندا ٶلٸم دەڭگەيٸ 13,2%, قانداعى قانتتىڭ جوعارى دەڭگەيٸ — 9,2%, قىسىمى جوعارى ادامداردا – 8,4%, سوزىلمالى رەسپيراتورلىق اۋرۋلارى بار ادامداردا - 8% بولعان. دەنساۋلىعىمەن ەشقانداي پروبلەماسى بولماعان ادامداردىڭ اراسىندا كٶز جۇمعاندار - 1,4%.
10. قىتاي اۋرۋدى ەمدەۋدٸڭ ەر تٷرلٸ ەدٸستەرٸن تەكسەرٸپ, ولاردىڭ ەڭ تيٸمدٸسٸ ەل بويىنشا ەنگٸزٸلدٸ. وسىنىڭ ارقاسىندا ٶلٸم دەڭگەيٸ بٸر اي بۇرىنعىدان تٶمەنٸرەك.
11. ادام قانشالىقتى جاس بولسا, جۇقتىرۋ ىقتيمالدىعى مەن اسقىنۋلارى سوعۇرلىم از. قازٸرگٸ ۋاقىتتا جۇقتىرعانداردىڭ 72,8%-ى – 40 جاستان اسقان ادامدار. 19 جاسقا دەيٸنگٸ جاستار مەن بالالار – اۋرۋ جۇقتىرعانداردىڭ 2,1%-ىن قۇراپ وتىر.
12. ەيەلدەر دە ەرلەر سيياقتى جيٸ اۋىرادى. الايدا, اۋرۋ جۇقتىرعان قىتايلىق ەيەلدەردٸڭ 2,8%-ى عانا وسى اۋرۋدان كٶز جۇمسا, ال ەرلەردە بۇل كٶرسەتكٸش 4,7%- عا جەتتٸ. جٷكتٸلٸكتٸڭ سوڭعى ايىندا اۋرۋ جۇقتىرعان ەيەلدەردٸڭ بالالارى ساۋ. جٷكتٸلٸكتٸڭ ەرتە كەزەڭدەرٸندە ينفەكتسييانىڭ ۇرىققا ەسەرٸ تۋرالى ايتۋ ەزٸرگە ەرتە.
13. جاڭا ۆيرۋس گەنەتيكالىق جاعىنان 96%-عا جارقاناتتارداعى كوروناۆيرۋس بەلگٸلەرٸنە جەنە 86-92 %-عا كەسٸرتكە تەرٸزدەس جەنتٸكتەر كوروناۆيرۋسىنا ۇقساس. وسىلايشا, مۋتاتسييالانعان ۆيرۋستىڭ جانۋارلاردان ادامدارعا بەرٸلۋٸ COVID-19 پايدا بولۋىنىڭ ەڭ ىقتيمال سەبەبٸ بولىپ وتىر.
14. قاڭتار ايىنىڭ سوڭىندا قىتايدا اۋرۋ جۇقتىرعاندار سانى ازايۋدا. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ورتاشا العاندا كٷنٸنە 329 جاڭا وقيعا تٸركەلٸپ وتىر. بٸر اي بۇرىن ولاردىڭ سانى شامامەن 3 000 بولدى.
15. ٸندەتتٸ ۇستاپ تۇرۋدىڭ ەڭ تيٸمدٸ فاكتورى - قىتاي بٷكٸل ەل بويىنشا اۋرۋ جۇقتىرعاندار اراسىندا ساۋالنامالار ٶتكٸزگەن. ولاردان باسقا ادامدارمەن جاقىن ارادا بولعان بايلانىستارى تۋرالى سۇراعان, سودان كەيٸن ولاردى تەكسەرگەن. ول ٷشٸن ۋحاندا 1 800 كوماندا جۇمىس ٸستەپ جاتىر, ولاردىڭ ەرقايسىسىندا كەم دەگەندە 5 ادام بار.